Qazaqstanda ishki saýda kólemi artyp, qazaqstandyq ónimderdi sheteldik naryqtarǵa shyǵarý jáne dúken sórelerindegi otandyq taýarlardyń úlesin kóbeitý baǵytyndaǵy jumystar jalǵasyp jatyr, dep habarlaidy dalanews.kz.
Úkimet otyrysynda saýda jáne integratsiia ministri Arman Shaqqaliev biylǵy qańtar–maýsym ailarynda saýda salasynda turaqty ósim saqtalǵanyn málimdedi.
Ministrdiń aitýynsha, alty aidyń qorytyndysy boiynsha saýdanyń naqty kólem indeksi 105,7% boldy. Jalpy saýda kólemi 36,2 trln teńgege jetip, ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 15,3%-ǵa artqan.
Onyń ishinde kóterme saýda kólemi 24,5 trln teńgeni qurap, 6,6%-ǵa, al bólshek saýda kólemi 11,5 trln teńgege jetip, 3,8%-ǵa ósken.
Ministrdiń sózinshe, jyl sońyna deiin saýda kólemin keminde 40 trln teńgege jetkizý josparlanyp otyr.
Arman Shaqqaliev barlyq óńirde saýda salasynda oń ósim baiqalǵanyn aitty. Jalpy taýar ainalymynyń 70%-dan astamy Almaty, Astana, Shymkent qalalaryna, sondai-aq Atyraý jáne Qaraǵandy oblystaryna tiesili.
Eń joǵary ósim Pavlodar oblysynda – 125,3%, Soltústik Qazaqstan oblysynda – 121,8%, Túrkistan oblysynda – 121,4% jáne Shymkent qalasynda 121,8% deńgeiinde tirkelgen.
Ministrdiń aitýynsha, oń serpindi saqtaý úshin ishki saýdany damytýǵa baǵyttalǵan júieli jumystar jalǵasýda. Búginde saýda infraqurylymyn damytý aiasynda 978 jobaǵa 10 mlrd teńge bólingen.
Sonymen qatar ministrlik otandyq óndirýshilerdi qoldaý sharalaryn kúsheitip jatyr. Saýda jelilerimen birlesip qazaqstandyq ónimderge arnalǵan sóre keńistigin keńeitý kózdelgen. Sondai-aq otandyq taýar óndirýshilerdiń biryńǵai tizilimi jasalyp, qazaqstandyq ónimderdiń katalogy qalyptastyrylyp jatyr.
Premer-ministrdiń tapsyrmasyna sáikes ákimdiktermen birge ónimsiz deldaldarǵa baqylaý kúsheitilip, taýar qozǵalysyn kezeń-kezeńimen qadaǵalaý júiesi engizilgen.
Ministrdiń málimetinshe, qabyldanǵan sharalardyń nátijesinde alty aidyń qorytyndysynda azyq-túlik taýarlarynyń bólshek saýdasynyń naqty kólem indeksi 9,5%-ǵa ósip, ótkizý kólemi 3,7 trln teńgeni quraǵan.
Arman Shaqqaliev shikizattyq emes eksport kólemi de artqanyn aitty. Qańtar–maýsym ailarynda onyń kólemi 14,6%-ǵa ósip, 14,9 mlrd AQSh dollaryna jetken.
Eksportty damytý maqsatynda jyl basynan beri Pákistan, Qytai, Mońǵoliia, Soltústik Makedoniia, Tailand, Niderland jáne Aýǵanstanǵa 150-den astam qazaqstandyq kompaniianyń qatysýymen jeti saýda-ekonomikalyq missiia uiymdastyrylǵan. Onyń nátijesinde 700 mln AQSh dollarynan astam somaǵa eksporttyq kelisimsharttar jasalǵan.
Ministrdiń aitýynsha, Eksporttyq-kredittik agenttik arqyly kásipkerlerge 400 mlrd teńgeden astam qarjylyq qoldaý kórsetilgen. Biyl agenttiktiń kapitaly 50 mlrd teńgege tolyqtyrylyp, jyl sońyna deiin saqtandyrý qoldaýynyń kólemin 1,2 trln teńgege deiin jetkizý josparlanyp otyr.
Sonymen qatar ministrlik qazaqstandyq ónimderdi sheteldik saýda jelileriniń sórelerine shyǵarýǵa arnalǵan jańa qoldaý tetigin iske qosýdy josparlap otyr.
Arman Shaqqalievtiń aitýynsha, bul sharalar otandyq kásipkerlerdiń eksporttyq múmkindikterin keńeitip, qazaqstandyq ónimderdiń halyqaralyq naryqtaǵy úlesin arttyrýǵa, jańa ótkizý naryqtaryn ashýǵa jáne el ekonomikasyna qosymsha valiýta túsimin qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
