قازاقستاندا ساۋدا كٶلەمٸ 36,2 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ

قازاقستاندا ساۋدا كٶلەمٸ 36,2 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ
pixabay.com

قازاقستاندا ٸشكٸ ساۋدا كٶلەمٸ ارتىپ, قازاقستاندىق ٶنٸمدەردٸ شەتەلدٸك نارىقتارعا شىعارۋ جەنە دٷكەن سٶرەلەرٸندەگٸ وتاندىق تاۋارلاردىڭ ٷلەسٸن كٶبەيتۋ باعىتىنداعى جۇمىستار جالعاسىپ جاتىر, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

ٷكٸمەت وتىرىسىندا ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترٸ ارمان شاققاليەۆ بيىلعى قاڭتار–ماۋسىم ايلارىندا ساۋدا سالاسىندا تۇراقتى ٶسٸم ساقتالعانىن مەلٸمدەدٸ.

مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, التى ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ساۋدانىڭ ناقتى كٶلەم يندەكسٸ 105,7% بولدى. جالپى ساۋدا كٶلەمٸ 36,2 ترلن تەڭگەگە جەتٸپ, ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 15,3%-عا ارتقان.

ونىڭ ٸشٸندە كٶتەرمە ساۋدا كٶلەمٸ 24,5 ترلن تەڭگەنٸ قۇراپ, 6,6%-عا, ال بٶلشەك ساۋدا كٶلەمٸ 11,5 ترلن تەڭگەگە جەتٸپ, 3,8%-عا ٶسكەن.

مينيستردٸڭ سٶزٸنشە, جىل سوڭىنا دەيٸن ساۋدا كٶلەمٸن كەمٸندە 40 ترلن تەڭگەگە جەتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.

ارمان شاققاليەۆ بارلىق ٶڭٸردە ساۋدا سالاسىندا وڭ ٶسٸم بايقالعانىن ايتتى. جالپى تاۋار اينالىمىنىڭ 70%-دان استامى الماتى, استانا, شىمكەنت قالالارىنا, سونداي-اق اتىراۋ جەنە قاراعاندى وبلىستارىنا تيەسٸلٸ.

ەڭ جوعارى ٶسٸم پاۆلودار وبلىسىندا – 125,3%, سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا – 121,8%, تٷركٸستان وبلىسىندا – 121,4% جەنە شىمكەنت قالاسىندا 121,8% دەڭگەيٸندە تٸركەلگەن.

مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, وڭ سەرپٸندٸ ساقتاۋ ٷشٸن ٸشكٸ ساۋدانى دامىتۋعا باعىتتالعان جٷيەلٸ جۇمىستار جالعاسۋدا. بٷگٸندە ساۋدا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ اياسىندا 978 جوباعا 10 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەن.

سونىمەن قاتار مينيسترلٸك وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداۋ شارالارىن كٷشەيتٸپ جاتىر. ساۋدا جەلٸلەرٸمەن بٸرلەسٸپ قازاقستاندىق ٶنٸمدەرگە ارنالعان سٶرە كەڭٸستٸگٸن كەڭەيتۋ كٶزدەلگەن. سونداي-اق وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ بٸرىڭعاي تٸزٸلٸمٸ جاسالىپ, قازاقستاندىق ٶنٸمدەردٸڭ كاتالوگى قالىپتاستىرىلىپ جاتىر.

پرەمەر-مينيستردٸڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس ەكٸمدٸكتەرمەن بٸرگە ٶنٸمسٸز دەلدالدارعا باقىلاۋ كٷشەيتٸلٸپ, تاۋار قوزعالىسىن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن قاداعالاۋ جٷيەسٸ ەنگٸزٸلگەن.

مينيستردٸڭ مەلٸمەتٸنشە, قابىلدانعان شارالاردىڭ نەتيجەسٸندە التى ايدىڭ قورىتىندىسىندا ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ بٶلشەك ساۋداسىنىڭ ناقتى كٶلەم يندەكسٸ 9,5%-عا ٶسٸپ, ٶتكٸزۋ كٶلەمٸ 3,7 ترلن تەڭگەنٸ قۇراعان.

ارمان شاققاليەۆ شيكٸزاتتىق ەمەس ەكسپورت كٶلەمٸ دە ارتقانىن ايتتى. قاڭتار–ماۋسىم ايلارىندا ونىڭ كٶلەمٸ 14,6%-عا ٶسٸپ, 14,9 ملرد اقش دوللارىنا جەتكەن.

ەكسپورتتى دامىتۋ ماقساتىندا جىل باسىنان بەرٸ پەكٸستان, قىتاي, موڭعولييا, سولتٷستٸك ماكەدونييا, تايلاند, نيدەرلاند جەنە اۋعانستانعا 150-دەن استام قازاقستاندىق كومپانييانىڭ قاتىسۋىمەن جەتٸ ساۋدا-ەكونوميكالىق ميسسييا ۇيىمداستىرىلعان. ونىڭ نەتيجەسٸندە 700 ملن اقش دوللارىنان استام سوماعا ەكسپورتتىق كەلٸسٸمشارتتار جاسالعان.

مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, ەكسپورتتىق-كرەديتتٸك اگەنتتٸك ارقىلى كەسٸپكەرلەرگە 400 ملرد تەڭگەدەن استام قارجىلىق قولداۋ كٶرسەتٸلگەن. بيىل اگەنتتٸكتٸڭ كاپيتالى 50 ملرد تەڭگەگە تولىقتىرىلىپ, جىل سوڭىنا دەيٸن ساقتاندىرۋ قولداۋىنىڭ كٶلەمٸن 1,2 ترلن تەڭگەگە دەيٸن جەتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.

سونىمەن قاتار مينيسترلٸك قازاقستاندىق ٶنٸمدەردٸ شەتەلدٸك ساۋدا جەلٸلەرٸنٸڭ سٶرەلەرٸنە شىعارۋعا ارنالعان جاڭا قولداۋ تەتٸگٸن ٸسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر.

ارمان شاققاليەۆتٸڭ ايتۋىنشا, بۇل شارالار وتاندىق كەسٸپكەرلەردٸڭ ەكسپورتتىق مٷمكٸندٸكتەرٸن كەڭەيتٸپ, قازاقستاندىق ٶنٸمدەردٸڭ حالىقارالىق نارىقتاعى ٷلەسٸن ارتتىرۋعا, جاڭا ٶتكٸزۋ نارىقتارىن اشۋعا جەنە ەل ەكونوميكاسىنا قوسىمشا ۆاليۋتا تٷسٸمٸن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.