Májiliste Qazaqstandaǵy kólik júrgizýshileriniń quqyǵyn qorǵaýǵa baǵyttalǵan bastama kóterildi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
«Aýyl» halyqtyq-demokratiialyq patriottyq partiiasynyń fraktsiiasyna QR Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 608-babyna qatysty halyqtan kóptegen shaǵymdar túsken. Bul bapqa sáikes, alkogoldik, esirtkilik nemese toksikomaniialyq masań kúide kólik basqarǵany úshin nemese kólikti mas adamǵa bergeni úshin azamattar 15 táýlikke ákimshilik qamaýǵa alynyp, 7 jylǵa kólik quralyn basqarý quqyǵynan aiyrylady.
Alaida qazaqstandyqtar atalǵan baptyń qazirgi redaktsiiasy birqatar áleýmettik jáne quqyqtyq problemalar týdyryp otyrǵanyn alǵa tartady.
Halyqtyń basty shaǵymdary qandai?
- Jeti jylǵa kólik júrgizý quqyǵynan aiyrý - álemdegi eń qatań jazalardyń biri. Bul jaza quqyq buzýshylyqtyń aýyrlyǵyn eskermeidi (mysaly, jol-kólik oqiǵasynyń bolmaýy nemese qandaǵy alkogoldiń tómen deńgeii).
- Zań buzýshylyqtyń dárejesi eskermeitin júie. Ákimshilik sottar 608-bap boiynsha isterdi kóbine formaldy túrde qaraidy. Negizgi dálel - meditsinalyq qorytyndy ǵana.
- Kásibi júrgizýshiler úshin aýyr soqqy. Býldozerister, kran júrgizýshiler, taksi júrgizýshileri men kýrerler - kólik júrgizý arqyly kúnkórisin taýyp otyrǵan azamattar tabys kózinen airylyp, otbasylary qarjylyq qiyndyqqa tap bolýda. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń málimetinshe, elimizde 500 myńǵa jýyq adam taksi jáne jetkizý qyzmetterinde jumys isteidi.
- Jazanyń shamadan tys qataldyǵy jemqorlyq táýekelderin týdyrady.Júrgizýshiler tarapynan politsiia qyzmetkerleriniń teris áreketterine qatysty shaǵymdar jii túsýde.
- Masańdyq deńgeiin anyqtaý ádisterine senimsizdik. Alkogol men esirtki zattaryn anyqtaý testilerinde qatelikter ketýi múmkin.
Statistika ne deidi?
QR Ishki ister ministrligine qarasty Ákimshilik politsiia komitetiniń málimeti boiynsha, atalǵan baptyń jańa redaktsiiasy qabyldanǵaly beri 200 myńnan astam adam jaýapkershilikke tartylǵan. Al 2022-2024 jyldary elimizde 62 317 jol-kólik oqiǵasy tirkelse, onyń 1 266-sy masań kúide jasalǵan.
Halyqaralyq tájiribe qandai?
«Aýyl» partiiasy halyqaralyq tájiribeni zerdelep, birqatar qyzyqty salystyrýlardy usyndy:
- Germaniia: 0,5 promillege deiin - aiyppul, 0,5-1,1‰ - aiyppul jáne ýaqytsha quqyqtan aiyrý, 1,1‰-den joǵary - qylmystyq jaýapkershilik.
- Frantsiia: 0,5‰ assa - 3 jylǵa deiin ýaqytsha quqyqtan aiyrý (JKO bolsa nemese testten bas tartsa - jaza kúsheiedi).
- AQSh: Jazalar aimaqqa bailanysty, biraq quqyqtan aiyrý merzimi sirek 3-5 jyldan asady.
- Resei: Alǵashqy buzýshylyq úshin 1,5-2 jylǵa quqyqtan aiyrý.
"Aýyl" partiiasynyń usynystary:
- Ishki ister ministrligi qazirgi qoldanystaǵy 15 táýlikke qamaý jáne 7 jylǵa quqyqtan aiyrý sharalaryn saqtaý qajettiligi boiynsha argýmentti taldaý usynsyn.
- Alkogol jáne esirtki zattaryn anyqtaý boiynsha birizdi erejeler ázirlesin. Taldaýdy ótkizetin zerthanany tańdaý quqyǵy men qaita tekserý múmkindigi qarastyrylsyn.
- Jol erejelerin buzýdyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan tiimdi profilaktikalyq sharalardy usynsyn.
