Qazaqstanda jol jaǵdaiyna beiimdelgen, sapasy joǵary otandyq ónim — Attar shinalary óndirile bastady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qazaqstan ónerkásibi óz tarihynda jańa paraq ashty. Elimizde tuńǵysh otandyq kólik shinalary – Attar markasy shyǵaryla bastady. Bul ónimdi óndiretin – Saran qalasyndaǵy zamanaýi ári tolyq avtomattandyrylǵan jalǵyz kásiporyn Tengri Tyres zaýyty. Shinalardyń tolyq tsiklin qamtityn óndiristiń iske qosylýy avtomobil salasy úshin ǵana emes, jalpy ekonomikamyz úshin de úlken qadam bolyp otyr. Bul – ishki naryqty qamtyp qana qoimai, ónim eksportyn damytýǵa da mol múmkindik ashatyn bastama.
Qazaqstandyq kólik júrgizýshileri arasynda uzaq ýaqyttan beri «importtyq shina – sapaly, al ózimizde jasalǵany – ortasha deńgeidegi ónim» degen jańsaq pikir qalyptasyp keldi. Attar shinalary bul stereotipti túbirimen buzyp otyr. Sebebi Tengri Tyres zaýytynda álemniń úzdik óndirýshileriniń ozyq jabdyqtary men tehnologiialary paidalanylady. Attar ónimderiniń sapasy shina óndirisindegi halyqaralyq úzdik standarttarǵa tolyq sai keledi. Árbir shyǵarylatyn shina eki kezeńdi sapa baqylaýynan ótedi: aldymen kózben sholyp tekseriledi, sosyn mindetti avtomattandyrylǵan tekserýden ótedi. Sapa baqylaýynan ótpegen shinalar sol jerde kesiledi de, qaita óńdeýge jiberiledi.
Airyqsha aita keterligi, Attar shinalary Qazaqstandaǵy klimat erekshelikteri men jol jaǵdailaryna arnaiy beiimdelgen. Mysaly, Attar jazǵy shinalarynda rezina qospasynyń quramyna erekshe kóńil bólingen. Bul qospa shinalardyń jazǵy maýsymda aýa temperatýrasynyń keń diapazonynda turaqtylyq pen jaqsy basqarylýyn qamtamasyz etedi. Sonymen qatar, dál osy quram shinanyń tozýǵa tózimdiligin aitarlyqtai arttyrady.
Attar shinalarynyń protektor dizainy Qazaqstandaǵy túrli jol jaǵdailaryn eskere otyryp jasalǵan. Qurǵaq asfalttan bastap, jańbyrdan keiingi ylǵaldy joldarǵa deiin, qalalyq joldardan kúrdeli baǵyttarǵa deiin – kez kelgen jaǵdaida senimdi basqarý men turaqtylyqty qamtamasyz etedi. Oǵan qosa, júktemeniń ońtaily taralýy arqasynda Attar shinalary otyn únemdep, joǵary jyldamdyqta turaqtylyqty saqtaidy.
Shina óndirisiniń búkil tsikli – rezina qospasyn daiyndaýdan bastap, jinaý, výlkanizatsiialaý jáne daiyn ónimdi baqylaý jumystary túgeldei Qazaqstandaǵy zaýytta júzege asyrylady. Bul óndiristiń senimdiligi men ónimniń qaýipsizdigine kepildik beredi.
Otandyq avtokólik júrgizýshileri Attar shinalarynyń artyqshylyǵyn sezine bastady. Olar jańa qazaqstandyq ónimniń joǵary sapasy men qoljetimdi baǵa arasyndaǵy teńgerimine de basa mán berýde.
Shina óndirýshi ǵana emes, Qazaqstanda avtokólik qurastyratyn zaýyttar da Attar shinalaryna senim bildirýde. 2024 jyldyń qyrkúieginen bastap qazaqstandyq avtozaýyttar óz kólikterine bastapqy komplektatsiia retinde Attar shinalaryn ornata bastady. Bul – otandyq shinalar tek senimdilik pen sapa jaǵynan úzdik dep tanylǵan jaǵdaida ǵana qabyldanatyn sheshim. Attar – endi jai ǵana balama emes, sapanyń jańa standartyna ainaldy.
Qazaqstanda tolyq tsikldi zamanaýi shina óndirisiniń iske qosylýy – jańa jumys oryndary, jańa tehnologiialar jáne ekonomikanyń órkendeýi. Tengri Tyres – Qazaqstanda buryn-sońdy bolmaǵan iri ári zamanaýi kásiporyn. Bul – el ekonomikasynyń jańa deńgeige shyǵýynyń bir belgisi.
Attar jai ǵana shina emes. Bul – Qazaqstannyń sapaly ári sheteldik analogtardan kem túspeitin ónim shyǵara alatynyn kórsetetin naqty dálel. Tengri Tyres mamandary ózderiniń ónimderi qandai joldarmen júretinin, júrgizýshiler qandai aýa raiy jaǵdailaryna tap bolatynyn jaqsy biledi. Sondyqtan da Attar shinalary – Qazaqstan joldarynda senimdi ári jaily júriske arnalǵan ónim.
Eger siz áli kúnge deiin sheteldik tanymal brendterdi tańdap júrseńiz, oi eleginen ótkizińiz: olar shyn máninde jaqsyraq ónim usyna ala ma? Olar shynymen de jolda jaqsy ustai ma, uzaǵyraq qyzmet ete me, baǵasy qoljetimdi me?
Endi árbir qazaqstandyqtyń tańdaý múmkindigi bar. Bul tańdaý jaqsy men «amalsyz tańdaýdyń» arasynda emes, sapaly ári otandyq ónimdi tańdaý erkindigi. Eger siz jańa shina izdep júrseńiz, «Qazaqstanda jasalǵan» ónimnen ainalyp ótpeńiz. Attar – bul jai ǵana balama emes, dál bizdiń joldarymyz ben jaǵdaiymyzǵa laiyqtalyp jasalǵan, sapaly ári qoljetimdi nusqa.
Osy maýsymda shina tańdaý máselesine basqasha qarańyz. Eski stereotipterden bas tartyp, jańa qazaqstandyq Attar shinalaryna múmkindik berińiz. Qazaqstan joldaryna arnaiy ázirlengen shinalardyń tehnikalyq sipattamalaryn, sapa baqylaýy men baǵa saiasatyn salystyryńyz. Búgingi tańda qazaqstandyq óndirýshiler sheteldik tanymal brendtermen básekege qabiletti ekenin dáleldep otyr. Attar – bul jai ǵana balama emes, joldaryńyzdyń senimdi serigi bolýǵa laiyqty sapaly, oilastyrylǵan ári qoljetimdi shina.
