15 qarashadan bastap Qazaqstanda internet-trafikti ortalyqtandyrylǵan basqarýdyń jańa erejeleri kúshine enedi. Ulttyq qaýipsizdik komiteti bekitken qujatqa sáikes, endi uialy bailanys operatorlary men hosting qyzmetin kórsetetin kompaniialar da biryńǵai basqarý júiesine qosylýǵa mindetteledi. Bul ózgeris internet paidalanýshylarǵa qalai áser etedi jáne jańa tártip neni kózdeidi? Dalanews.kz máseleniń mán-jaiyna úńildi.
Tiisti buiryqqa Ulttyq qaýipsizdik komitetiniń tóraǵasy Ermek Saǵymbaev 2026 jyly 30 qazanda qol qoiǵan. Qujat 4 qarashada resmi jariialanyp, 15 qarashadan bastap qoldanysqa engiziledi.
Jańa ereje Qazaqstandaǵy telekommýnikatsiia jelilerin ortalyqtandyrylǵan basqarý tártibin jańartady. Atap aitqanda, internet-trafikti baǵyttaý, bailanys operatorlaryn biryńǵai júiege qosý jáne memlekettik organdardyń tiisti sheshimderin tehnikalyq turǵydan oryndaý talaptary naqtylanǵan.
Internetti basqarý júiesinde ne ózgeredi?
Qazaqstanda internet-trafikti ortalyqtandyrylǵan basqarý júiesi burynnan bar. Sondyqtan jańa buiryqty internetke baqylaý alǵash ret engizilip jatqandai qabyldaýǵa bolmaidy. Negizgi ózgeris – osy júiege qatysatyn bailanys qyzmetin kórsetýshilerdiń qatary keńeiedi.
Buǵan deiin ortalyqtandyrylǵan basqarý júiesine negizinen qalaaralyq jáne halyqaralyq bailanys operatorlary qosylyp kelse, endi bul talap uialy bailanys operatorlaryna, hosting-provaiderlerge jáne internettegi aqparatty saqtaýǵa arnalǵan serverlermen jumys isteitin kompaniialarǵa da qoldanylady.
Jańa tártipke sáikes, Astana, Almaty, Shymkent qalalary men elimizdiń barlyq oblysyndaǵy internet-trafik tiisti óńirlik basqarý toraptary arqyly baǵyttalýǵa tiis.
Mundai toraptar internet jelisindegi derekter aǵynyn basqarýǵa jáne qajet bolǵan jaǵdaida belgili bir resýrstarǵa qoljetimdilikti shekteý jónindegi sheshimderdi oryndaýǵa múmkindik beredi.
Eger óńirde qajetti tehnikalyq infraqurylym bolmasa, bailanys operatory Memlekettik tehnikalyq qyzmetpen kelise otyryp, basqa óńirdegi torapqa qosyla alady.
Internetti kim baqylaidy?
Ortalyqtandyrylǵan basqarý júiesiniń tehnikalyq jumysyn "Memlekettik tehnikalyq qyzmet" aktsionerlik qoǵamy qamtamasyz etedi.
Bul mekeme bailanys operatorlarynyń júiege qosylýyn uiymdastyrady, qajetti tehnikalyq talaptardy belgileidi jáne jabdyqtardyń belgilengen sharttarǵa sáikestigin tekseredi.
Sonymen qatar ortalyqtandyrylǵan júie arqyly ulttyq qaýipsizdik organdary men mass-media salasyndaǵy ýákiletti organnyń zańnamada kózdelgen nusqamalary oryndalady.
Iaǵni jańa tártip memlekettik organdardyń internet jelisin basqarýǵa qatysty sheshimderin bailanys operatorlarynyń infraqurylymy arqyly júzege asyrýǵa múmkindik beredi.
Alaida munda eki uǵymdy ajyrata qaraǵan jón. Internet-trafikti tehnikalyq turǵydan basqarý men azamattardyń jeke hat-habarlaryn oqý bir nárse emes. Jariialanǵan erejede barlyq paidalanýshynyń jeke jazbalaryn jappai qaraý týraly talap kórsetilmegen.
Bailanys operatorlaryna qandai mindet júkteledi?
Jańa talaptar eń aldymen internet qyzmetin kórsetetin kompaniialarǵa qatysty.
Olar ortalyqtandyrylǵan basqarý júiesine qosylý úshin Memlekettik tehnikalyq qyzmetke ótinish berip, qajetti tehnikalyq sharttardy alýy kerek.
Qujatqa sáikes, tehnikalyq sharttardy ázirleýge 15 jumys kúni qarastyrylǵan. Al tiisti jabdyqtardy daiyndaý úshin 30 kúntizbelik kún belgilengen.
Odan keiin operatorlardyń infraqurylymy tekserilip, júiege qosylýǵa daiyndyǵy baǵalanady.
Bul talaptar uialy bailanys operatorlarymen qatar, internet resýrstarynyń jumysyn qamtamasyz etetin hosting qyzmetin usynýshylarǵa da qatysty.
Demek, ózgeris tek internetke qosylý qyzmetimen shektelmei, onlain platformalardyń tehnikalyq infraqurylymyn da qamtidy.
Qarapaiym azamattar úshin ne ózgeredi?
Jańa erejeniń qabyldanýy internet paidalanýshylardyń kúndelikti ómirine qalai áser etetini ázirge tolyq túsindirilgen joq.
Qujatta azamattarǵa qosymsha tólem engizý, internet tarifterin kóterý nemese áleýmettik jelilerdi jappai buǵattaý týraly talaptar qarastyrylmaǵan.
Sondai-aq paidalanýshylardyń jeke hat-habarlary men áleýmettik jelidegi jazbalary túgeldei baqylaýǵa alynady degen tujyrym jasaýǵa da negiz joq.
