15 قاراشادان باستاپ قازاقستاندا ينتەرنەت-ترافيكتٸ ورتالىقتاندىرىلعان باسقارۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرٸ كٷشٸنە ەنەدٸ. ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ بەكٸتكەن قۇجاتقا سەيكەس, ەندٸ ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارى مەن حوستينگ قىزمەتٸن كٶرسەتەتٸن كومپانييالار دا بٸرىڭعاي باسقارۋ جٷيەسٸنە قوسىلۋعا مٸندەتتەلەدٸ. بۇل ٶزگەرٸس ينتەرنەت پايدالانۋشىلارعا قالاي ەسەر ەتەدٸ جەنە جاڭا تەرتٸپ نەنٸ كٶزدەيدٸ? Dalanews.kz مەسەلەنٸڭ مەن-جايىنا ٷڭٸلدٸ.
تيٸستٸ بۇيرىققا ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ەرمەك ساعىمباەۆ 2026 جىلى 30 قازاندا قول قويعان. قۇجات 4 قاراشادا رەسمي جارييالانىپ, 15 قاراشادان باستاپ قولدانىسقا ەنگٸزٸلەدٸ.
جاڭا ەرەجە قازاقستانداعى تەلەكوممۋنيكاتسييا جەلٸلەرٸن ورتالىقتاندىرىلعان باسقارۋ تەرتٸبٸن جاڭارتادى. اتاپ ايتقاندا, ينتەرنەت-ترافيكتٸ باعىتتاۋ, بايلانىس وپەراتورلارىن بٸرىڭعاي جٷيەگە قوسۋ جەنە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ تيٸستٸ شەشٸمدەرٸن تەحنيكالىق تۇرعىدان ورىنداۋ تالاپتارى ناقتىلانعان.
ينتەرنەتتٸ باسقارۋ جٷيەسٸندە نە ٶزگەرەدٸ?
قازاقستاندا ينتەرنەت-ترافيكتٸ ورتالىقتاندىرىلعان باسقارۋ جٷيەسٸ بۇرىننان بار. سوندىقتان جاڭا بۇيرىقتى ينتەرنەتكە باقىلاۋ العاش رەت ەنگٸزٸلٸپ جاتقانداي قابىلداۋعا بولمايدى. نەگٸزگٸ ٶزگەرٸس – وسى جٷيەگە قاتىساتىن بايلانىس قىزمەتٸن كٶرسەتۋشٸلەردٸڭ قاتارى كەڭەيەدٸ.
بۇعان دەيٸن ورتالىقتاندىرىلعان باسقارۋ جٷيەسٸنە نەگٸزٸنەن قالاارالىق جەنە حالىقارالىق بايلانىس وپەراتورلارى قوسىلىپ كەلسە, ەندٸ بۇل تالاپ ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىنا, حوستينگ-پروۆايدەرلەرگە جەنە ينتەرنەتتەگٸ اقپاراتتى ساقتاۋعا ارنالعان سەرۆەرلەرمەن جۇمىس ٸستەيتٸن كومپانييالارعا دا قولدانىلادى.
جاڭا تەرتٸپكە سەيكەس, استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارى مەن ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق وبلىسىنداعى ينتەرنەت-ترافيك تيٸستٸ ٶڭٸرلٸك باسقارۋ توراپتارى ارقىلى باعىتتالۋعا تيٸس.
مۇنداي توراپتار ينتەرنەت جەلٸسٸندەگٸ دەرەكتەر اعىنىن باسقارۋعا جەنە قاجەت بولعان جاعدايدا بەلگٸلٸ بٸر رەسۋرستارعا قولجەتٸمدٸلٸكتٸ شەكتەۋ جٶنٸندەگٸ شەشٸمدەردٸ ورىنداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەگەر ٶڭٸردە قاجەتتٸ تەحنيكالىق ينفراقۇرىلىم بولماسا, بايلانىس وپەراتورى مەملەكەتتٸك تەحنيكالىق قىزمەتپەن كەلٸسە وتىرىپ, باسقا ٶڭٸردەگٸ توراپقا قوسىلا الادى.
ينتەرنەتتٸ كٸم باقىلايدى?
ورتالىقتاندىرىلعان باسقارۋ جٷيەسٸنٸڭ تەحنيكالىق جۇمىسىن "مەملەكەتتٸك تەحنيكالىق قىزمەت" اكتسيونەرلٸك قوعامى قامتاماسىز ەتەدٸ.
بۇل مەكەمە بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ جٷيەگە قوسىلۋىن ۇيىمداستىرادى, قاجەتتٸ تەحنيكالىق تالاپتاردى بەلگٸلەيدٸ جەنە جابدىقتاردىڭ بەلگٸلەنگەن شارتتارعا سەيكەستٸگٸن تەكسەرەدٸ.
سونىمەن قاتار ورتالىقتاندىرىلعان جٷيە ارقىلى ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك ورگاندارى مەن ماسس-مەديا سالاسىنداعى ۋەكٸلەتتٸ ورگاننىڭ زاڭنامادا كٶزدەلگەن نۇسقامالارى ورىندالادى.
ياعني جاڭا تەرتٸپ مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ينتەرنەت جەلٸسٸن باسقارۋعا قاتىستى شەشٸمدەرٸن بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ ينفراقۇرىلىمى ارقىلى جٷزەگە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
الايدا مۇندا ەكٸ ۇعىمدى اجىراتا قاراعان جٶن. ينتەرنەت-ترافيكتٸ تەحنيكالىق تۇرعىدان باسقارۋ مەن ازاماتتاردىڭ جەكە حات-حابارلارىن وقۋ بٸر نەرسە ەمەس. جارييالانعان ەرەجەدە بارلىق پايدالانۋشىنىڭ جەكە جازبالارىن جاپپاي قاراۋ تۋرالى تالاپ كٶرسەتٸلمەگەن.
بايلانىس وپەراتورلارىنا قانداي مٸندەت جٷكتەلەدٸ?
جاڭا تالاپتار ەڭ الدىمەن ينتەرنەت قىزمەتٸن كٶرسەتەتٸن كومپانييالارعا قاتىستى.
ولار ورتالىقتاندىرىلعان باسقارۋ جٷيەسٸنە قوسىلۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك تەحنيكالىق قىزمەتكە ٶتٸنٸش بەرٸپ, قاجەتتٸ تەحنيكالىق شارتتاردى الۋى كەرەك.
قۇجاتقا سەيكەس, تەحنيكالىق شارتتاردى ەزٸرلەۋگە 15 جۇمىس كٷنٸ قاراستىرىلعان. ال تيٸستٸ جابدىقتاردى دايىنداۋ ٷشٸن 30 كٷنتٸزبەلٸك كٷن بەلگٸلەنگەن.
ودان كەيٸن وپەراتورلاردىڭ ينفراقۇرىلىمى تەكسەرٸلٸپ, جٷيەگە قوسىلۋعا دايىندىعى باعالانادى.
بۇل تالاپتار ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىمەن قاتار, ينتەرنەت رەسۋرستارىنىڭ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتەتٸن حوستينگ قىزمەتٸن ۇسىنۋشىلارعا دا قاتىستى.
دەمەك, ٶزگەرٸس تەك ينتەرنەتكە قوسىلۋ قىزمەتٸمەن شەكتەلمەي, ونلاين پلاتفورمالاردىڭ تەحنيكالىق ينفراقۇرىلىمىن دا قامتيدى.
قاراپايىم ازاماتتار ٷشٸن نە ٶزگەرەدٸ?
جاڭا ەرەجەنٸڭ قابىلدانۋى ينتەرنەت پايدالانۋشىلاردىڭ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرٸنە قالاي ەسەر ەتەتٸنٸ ەزٸرگە تولىق تٷسٸندٸرٸلگەن جوق.
قۇجاتتا ازاماتتارعا قوسىمشا تٶلەم ەنگٸزۋ, ينتەرنەت تاريفتەرٸن كٶتەرۋ نەمەسە ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردٸ جاپپاي بۇعاتتاۋ تۋرالى تالاپتار قاراستىرىلماعان.
سونداي-اق پايدالانۋشىلاردىڭ جەكە حات-حابارلارى مەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ جازبالارى تٷگەلدەي باقىلاۋعا الىنادى دەگەن تۇجىرىم جاساۋعا دا نەگٸز جوق.
