Munai servistik kompaniialar odaǵynyń tóralqa tóraǵasy Rashid Jaqsylyqov munai boiynsha Qazaqstannyń qazirgi hal-ahýaly qandai ekenin aitty, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Sarapshynyń pikirinshe, koronavirýs indeti kezinde álemdik alpaýyttar óz qorlaryn ábdep toltyryp alǵan.
"Kovid kelgen kezde munaiymyzdy berý úshin tipti ústine aqsha berdik. "Munaiymdy sen alyp ketseń, saǵan aqsha beremin" degen jaǵdaiǵa jettik. Ushaqtar ushpai qaldy, sondai jaǵdai bolyp qaldy. Sol kezde Qytai men Úndistan ózderiniń shikizat qoimalaryn munaiǵa toltyryp aldy", - dedi ol.
Degenmen Rashid Jaqsylyqov Qazaqstan qazir birqatar jobadan jaqsy paida kórip otyrǵanyn jetkizdi.
"Úsh jobadan (munai jobalarynan - esk.) ártúrli paida kelip otyr. Mysaly, qazir "Teńiz" jobasy úlken paida ákelip otyr. Tipti bizdiń biýdjettiń úshten birin qalyptastyryp otyr. Óitkeni investorlar salǵan aqshasyn qaitaryp bolyp qaldy. Qazir (ken orny - esk.) Qazaqstannyń paidasyna jumys istep jatyr. Artyq aitqan bolmaiyn, 80 paiyzdyń ústinde (munai - esk.) Qazaqstanǵa qalyp otyr. Qashaǵannan eki paiyz ǵana elde qalyp otyr. 98 paiyzy shetelge ketip jatyr. Óitkeni olar (investorlar - esk.) ózderiniń salǵan aqshasyn qaitaryp jatyr. Úshinshisi - Qarashyǵanaq, Aqsaidaǵy gaz (zaýyty - esk.). Odan da qazirgi tańda úlken paida kórip otyrmyz, 70 paiyzdyń ústinde Qazaqstanda qalady", - dedi sarapshy.
Jaqsylyqovtyń sózinshe, alaida Qazaqstanda qazir jańa jer qoinaýlaryn ashýǵa geologiia salasy aqsap tur.
"Jańa jer qoinaýlary joq. Geologiia múlde jumys istemei jatyr, aqsap qaldy. Qanysh Sátbaev ashyp ketken jer qoinaýlaryn paidalanyp jatyrmyz. Aýyr metall bolsyn, túrli tústi metall bolsyn - bári sol kezdegi. ...Geologiia jumysyn bastaýy kerek. Bul - birinshi másele. Qazirgi tańda bizde geologiia kastasy joǵalyp ketti. Biren-saran geologtar qaldy, olardy joǵaltyp alatyn bolsaq, qaita geologiia ǵylymyn kóterýimiz kerek. Ekinshiden, geologiiamen ainalysatyn kásiporyn múlde joq", - dedi Jaqsylyqov.
Aita keteiik, derekterge súiensek, Qazaqstannyń munai boiynsha jalpy óndiristegi úlesi 33,1 paiyz bolady. Óndiris boiynsha ekinshi orynda AQSh 30,9 paiyzben tur. Úshinshi orynda Eýropa elderi tur, úles salmaǵy - 18,4 paiyz. Olardan keiin Qytai tur, úlesi - 11,4 paiyz jáne basqa elder, olardyń úlesi - 2,7 paiyz tur. Al munai eksporty myna eldermen arada júrgiziledi: Italiia, Niderlandy, Qytai, Koreia Respýblikasy, Rýmyniia, Frantsiia, Túrkiia, Gretsiia, Singapýr.
