Qazaqstanda kóktemgi egis jumystary bastalyp ketti. Sońǵy jyldary elde aýyl sharýashylyǵy men azyq-túlik óndirisi aitarlyqtai ósim kórsetti. Mysaly, 2019 jyly aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemi 5,2 trln teńge bolsa, 2025 jyly ol 9,8 trln teńgege jetip, eki esege jýyq artqan. Al ótken jyldyń qorytyndysy boiynsha azyq-túlik óndirisi 3,9 trln teńge boldy, dep habarlaidy Dalanews.kz "Taldaý" sarapshylaryna silteme jasap.
Bul nátijelerge memleket tarapynan júieli qoldaý kórsetý arqyly qol jetkizildi. Munda biznes bastamalaryn almastyrý emes, kerisinshe, yntalandyrý negizgi ról atqaryp otyr.
Biyl kóktemgi dala jumystary men oraq naýqanyna 700 mlrd teńgeden astam qarjy bólinedi. Agrarlar úshin bul qarajattyń sońǵy mólsherlemesi jyldyq 5% deńgeiinde belgilengen. Sáýir aiyna deiin 4,5 myńnan astam sharýashylyq 600 mlrd teńgeden astam jeńildetilgen nesie alǵan. Olar 7,2 mln gektar egistik alqapty igerip otyr.
Salystyrmaly túrde, 2022–2023 jyldary aýyl sharýashylyǵyn qoldaýǵa jalpy 943 mlrd teńge bólingen edi. Ol qarajat mal sharýashylyǵy, ósimdik sharýashylyǵy, qarjylyq quraldar jáne óńdeý salasyna bólindi. Al qazir 700 mlrd teńgeden astam qarjy tek bir jylǵa jáne tek egis pen jinaý jumystaryna baǵyttalyp otyr. Buǵan qosa, 300 mlrd teńge kólemindegi jeńildetilgen lizing baǵdarlamasy da bar.
Qarjylandyrýdyń ýaqyty da ózgerdi. Eger 2025 jylǵy egis naýqanyna qarajat 2024 jyldyń qarashasynda ǵana berile bastasa, biylǵy naýqan úshin qarjylandyrý ótken jyldyń qazan aiynda iske qosylǵan. Bul fermerlerge qujat tapsyryp, qarjy alýǵa jáne kóktemgi jumystarǵa aldyn ala daiyndalýǵa múmkindik beredi.
Nátijesinde jumystar kidirissiz júrgizilip, sapasy artyp keledi. Al bul óz kezeginde ónim kóleminiń de ósýine yqpal etedi.
Egis pen jinaýdan keiingi mańyzdy kezeń – ónimdi óńdeý. Qazir Qazaqstannyń agroónerkásiptik eksportynda negizinen shikizat – astyq pen et basym. Bul baǵytty ózgertý qajet, óitkeni tereń óńdelgen ónim eksporttan kóbirek tabys ákeledi.
Osy maqsatta Aýyl sharýashylyǵy ministrligine óńir ákimdikterimen jáne «Báiterek» holdingimen birge joǵary qosylǵan quny bar ónim óndirisin qoldaý tetikterin keńeitý tapsyryldy. Sonymen qatar ainalym qarajatyna beriletin nesielerdiń merzimin eki jylǵa deiin uzartý josparlanyp otyr.
Jospar boiynsha, 2026 jylǵa qarai aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeý deńgeii 70%-ǵa jetkizilýi tiis.
Munyń bári azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin qajet. Qubylmaly álemde el óz halqyn negizgi qajettilik – azyq-túlikpen turaqty qamtamasyz etýi tiis. Sońǵy jyldary bul baǵytta ilgerileý bar, biraq alda atqarylatyn jumys áli kóp.
Qazaqstan turaqty ári básekege qabiletti aýyl sharýashylyǵyn qalyptastyrý jolynda ilgerilep keledi.
