Qazaqstanda kóktemgi egis jumystary bastalyp ketti. Sońǵy jyldary elde aýyl sharýashylyǵy men azyq-túlik óndirisi aıtarlyqtaı ósim kórsetti. Mysaly, 2019 jyly aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemi 5,2 trln teńge bolsa, 2025 jyly ol 9,8 trln teńgege jetip, eki esege jýyq artqan. Al ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha azyq-túlik óndirisi 3,9 trln teńge boldy, dep habarlaıdy Dalanews.kz "Taldaý" sarapshylaryna silteme jasap.
Bul nátıjelerge memleket tarapynan júıeli qoldaý kórsetý arqyly qol jetkizildi. Munda bıznes bastamalaryn almastyrý emes, kerisinshe, yntalandyrý negizgi ról atqaryp otyr.
Bıyl kóktemgi dala jumystary men oraq naýqanyna 700 mlrd teńgeden astam qarjy bólinedi. Agrarlar úshin bul qarajattyń sońǵy mólsherlemesi jyldyq 5% deńgeıinde belgilengen. Sáýir aıyna deıin 4,5 myńnan astam sharýashylyq 600 mlrd teńgeden astam jeńildetilgen nesıe alǵan. Olar 7,2 mln gektar egistik alqapty ıgerip otyr.
Salystyrmaly túrde, 2022–2023 jyldary aýyl sharýashylyǵyn qoldaýǵa jalpy 943 mlrd teńge bólingen edi. Ol qarajat mal sharýashylyǵy, ósimdik sharýashylyǵy, qarjylyq quraldar jáne óńdeý salasyna bólindi. Al qazir 700 mlrd teńgeden astam qarjy tek bir jylǵa jáne tek egis pen jınaý jumystaryna baǵyttalyp otyr. Buǵan qosa, 300 mlrd teńge kólemindegi jeńildetilgen lızıń baǵdarlamasy da bar.
Qarjylandyrýdyń ýaqyty da ózgerdi. Eger 2025 jylǵy egis naýqanyna qarajat 2024 jyldyń qarashasynda ǵana berile bastasa, bıylǵy naýqan úshin qarjylandyrý ótken jyldyń qazan aıynda iske qosylǵan. Bul fermerlerge qujat tapsyryp, qarjy alýǵa jáne kóktemgi jumystarǵa aldyn ala daıyndalýǵa múmkindik beredi.
Nátıjesinde jumystar kidirissiz júrgizilip, sapasy artyp keledi. Al bul óz kezeginde ónim kóleminiń de ósýine yqpal etedi.
Egis pen jınaýdan keıingi mańyzdy kezeń – ónimdi óńdeý. Qazir Qazaqstannyń agroónerkásiptik eksportynda negizinen shıkizat – astyq pen et basym. Bul baǵytty ózgertý qajet, óıtkeni tereń óńdelgen ónim eksporttan kóbirek tabys ákeledi.
Osy maqsatta Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine óńir ákimdikterimen jáne «Báıterek» holdıńimen birge joǵary qosylǵan quny bar ónim óndirisin qoldaý tetikterin keńeıtý tapsyryldy. Sonymen qatar aınalym qarajatyna beriletin nesıelerdiń merzimin eki jylǵa deıin uzartý josparlanyp otyr.
Jospar boıynsha, 2026 jylǵa qaraı aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeý deńgeıi 70%-ǵa jetkizilýi tıis.
Munyń bári azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin qajet. Qubylmaly álemde el óz halqyn negizgi qajettilik – azyq-túlikpen turaqty qamtamasyz etýi tıis. Sońǵy jyldary bul baǵytta ilgerileý bar, biraq alda atqarylatyn jumys áli kóp.
Qazaqstan turaqty ári básekege qabiletti aýyl sharýashylyǵyn qalyptastyrý jolynda ilgerilep keledi.
