Qazaqstanda AQSh Federaldyq aviatsiia ákimshiliginiń Qazaqstan men AQSh arasynda tikelei áýe qatynasyn ashý múmkindigine qatysty IASA aýditi bastalady, dep habarlaidy dalanews.kz.
Qazaqstan Respýblikasy Kólik ministrligi Azamattyq aviatsiia komitetimen, Qazaqstannyń aviatsiialyq ákimshiligimen (QAÁ) jáne Qazaqstan Respýblikasynyń AQSh-taǵy Elshiligimen birlesip, eki jyl boiy Qazaqstan men AQSh arasynda tikelei áýe qatynasyn ashý úshin qajetti jaǵdailar jasaý boiynsha jumystar júrgizip keledi.
Atalǵan jumystar aiasynda 2026 jylǵy 21–25 qyrkúiek aralyǵynda AQSh Federaldyq aviatsiia ákimshiliginiń (FAA) Halyqaralyq aviatsiialyq qaýipsizdikti baǵalaý (IASA) jumysy júrgiziledi.
Baǵalaýdyń bastalý qarsańynda Qazaqstan Respýblikasy Kólik vitse-ministri Talǵat Lastaevtyń Qazaqstanǵa kelgen FAA sarapshylarymen kezdesýi ótti. Vitse-ministr amerikandyq tarap ókilderin qarsy alyp, olarǵa sapar men baǵalaýdy júrgizýge qatysqandary úshin, sondai-aq sarapshylardyń jumysyna sáttilik pen jemisti nátijeler tilep, alǵys bildirdi.
Kezdesý barysynda taraptar aldaǵy baǵalaý máselelerin jáne Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy ushý qaýipsizdigi deńgeiin arttyrý jáne halyqaralyq áýe qatynasyn damytý jónindegi jumys sheńberindegi odan arǵy ózara is-qimyldy talqylady.
Baǵalaý ushý qaýipsizdigin memlekettik qadaǵalaý júiesine qatysty júrgiziledi jáne Qazaqstan Respýblikasynyń aviatsiialyq biliginiń IKAO-nyń qoldanystaǵy standarttary men usynylatyn praktikasyna sáikestigin anyqtaýǵa baǵyttalǵan. Atalǵan standarttar IKAO-nyń 1-qosymshasy «Aviatsiia personalyna kýálikter berý», 6-qosymshasynyń I bóligi «Halyqaralyq kommertsiialyq áýe tasymaly – Ushaqtar» jáne 8-qosymshasy «Áýe kemeleriniń ushýǵa jaramdylyǵy» qujattarynda qamtylǵan. IASA baǵalaýy barysynda FAA sarapshylary aviatsiialyq zańnamany, zańǵa táýeldi normativtik quqyqtyq aktilerdi, sondai-aq IKAO-nyń ushý qaýipsizdigin memlekettik baqylaýdy qamtamasyz etý júiesiniń segiz syni elementine sáikes memlekettiń qadaǵalaýdy júzege asyrý qabiletin qarastyrady.
2026 jylǵy baǵalaý FAA-men júrgizilgen daiyndyq jumystarynyń jalǵasy bolyp tabylady. 2024 jylǵy 26–30 tamyz aralyǵynda Qazaqstanda IASA boiynsha aldyn ala tehnikalyq sholý júrgizildi. Odan keiin taraptardyń ózara is-qimyly aǵymdaǵy baǵalaýǵa daiyndyq maqsatynda jalǵasty. FAA sarapshylar tobynyń quramyna halyqaralyq aviatsiialyq quqyq, aviatsiia personalyn litsenziialaý, áýe kemeleriniń ushýǵa jaramdylyǵy jáne ushý paidalaný salalary boiynsha mamandar kiredi.
24 qyrkúiekte FAA sarapshylar tobynyń kommertsiialyq qyzmetti júzege asyrýǵa AQSh Kólik ministrliginen (DOT) ruqsat alýǵa ótinim bergen «Air Astana» áýe kompaniiasyna (Astana qalasy) tehnikalyq sapary josparlanǵan. Sapardyń maqsaty – ashyqtyqty qamtamasyz etý protsesi sheńberinde Qazaqstannyń aviatsiialyq ákimshiliginen (QAÁ) alynǵan aqparatty rastaý. Atalǵan sapar áýe kompaniiasyna áýe tasymaldaýshy sertifikatynyń iesi retinde júrgiziletin inspektsiialyq tekserý bolyp tabylmaidy.
IASA baǵalaýy aiaqtalǵannan keiin FAA QAÁ-pen qorytyndy brifing ótkizedi, odan keiin qaralǵan baǵyttar boiynsha jazbasha esep usynady. IASA baǵalaýy ushý qaýipsizdigin memlekettik qadaǵalaý júiesin odan ári jetildirý jáne Qazaqstan men AQSh arasynda tikelei áýe qatynasyn ashý jónindegi jumysty ilgeriletý jolyndaǵy mańyzdy kezeń bolyp tabylady.
Aita keteiik, FAA (AQSh Federaldy aviatsiia basqarmasy) – azamattyq aviatsiia salasyndaǵy AQSh-tyń federaldy organy, ol sondai-aq International Aviation Safety Assessment (IASA) baǵdarlamasy sheńberinde sheteldik memleketterdiń aviatsiialyq biliginiń Halyqaralyq azamattyq aviatsiia uiymynyń (IKAO) standarttaryna sáikes azamattyq aviatsiia qaýipsizdigin memlekettik qadaǵalaýdy qamtamasyz etý qabiletin baǵalaidy.
IASA (International Aviation Safety Assessment) baǵdarlamasy aiasynda FAA memleketterge eki sanattyń birin beredi:
Category 1 (CAT 1) – FAA tiisti memlekettiń azamattyq aviatsiia qaýipsizdigin memlekettik qadaǵalaý júiesiniń IKAO-nyń qoldanystaǵy standarttaryna sáikestigin belgilegenin bildiredi.