قازاقستاندا كٶكتەمگٸ ەگٸس جۇمىستارى باستالىپ كەتتٸ. سوڭعى جىلدارى ەلدە اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ازىق-تٷلٸك ٶندٸرٸسٸ ايتارلىقتاي ٶسٸم كٶرسەتتٸ. مىسالى, 2019 جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ كٶلەمٸ 5,2 ترلن تەڭگە بولسا, 2025 جىلى ول 9,8 ترلن تەڭگەگە جەتٸپ, ەكٸ ەسەگە جۋىق ارتقان. ال ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ازىق-تٷلٸك ٶندٸرٸسٸ 3,9 ترلن تەڭگە بولدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz "تالداۋ" ساراپشىلارىنا سٸلتەمە جاساپ.
بۇل نەتيجەلەرگە مەملەكەت تاراپىنان جٷيەلٸ قولداۋ كٶرسەتۋ ارقىلى قول جەتكٸزٸلدٸ. مۇندا بيزنەس باستامالارىن الماستىرۋ ەمەس, كەرٸسٸنشە, ىنتالاندىرۋ نەگٸزگٸ رٶل اتقارىپ وتىر.
بيىل كٶكتەمگٸ دالا جۇمىستارى مەن وراق ناۋقانىنا 700 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى بٶلٸنەدٸ. اگرارلار ٷشٸن بۇل قاراجاتتىڭ سوڭعى مٶلشەرلەمەسٸ جىلدىق 5% دەڭگەيٸندە بەلگٸلەنگەن. سەۋٸر ايىنا دەيٸن 4,5 مىڭنان استام شارۋاشىلىق 600 ملرد تەڭگەدەن استام جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە العان. ولار 7,2 ملن گەكتار ەگٸستٸك القاپتى يگەرٸپ وتىر.
سالىستىرمالى تٷردە, 2022–2023 جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋعا جالپى 943 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەن ەدٸ. ول قاراجات مال شارۋاشىلىعى, ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعى, قارجىلىق قۇرالدار جەنە ٶڭدەۋ سالاسىنا بٶلٸندٸ. ال قازٸر 700 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى تەك بٸر جىلعا جەنە تەك ەگٸس پەن جيناۋ جۇمىستارىنا باعىتتالىپ وتىر. بۇعان قوسا, 300 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ جەڭٸلدەتٸلگەن ليزينگ باعدارلاماسى دا بار.
قارجىلاندىرۋدىڭ ۋاقىتى دا ٶزگەردٸ. ەگەر 2025 جىلعى ەگٸس ناۋقانىنا قاراجات 2024 جىلدىڭ قاراشاسىندا عانا بەرٸلە باستاسا, بيىلعى ناۋقان ٷشٸن قارجىلاندىرۋ ٶتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا ٸسكە قوسىلعان. بۇل فەرمەرلەرگە قۇجات تاپسىرىپ, قارجى الۋعا جەنە كٶكتەمگٸ جۇمىستارعا الدىن الا دايىندالۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
نەتيجەسٸندە جۇمىستار كٸدٸرٸسسٸز جٷرگٸزٸلٸپ, ساپاسى ارتىپ كەلەدٸ. ال بۇل ٶز كەزەگٸندە ٶنٸم كٶلەمٸنٸڭ دە ٶسۋٸنە ىقپال ەتەدٸ.
ەگٸس پەن جيناۋدان كەيٸنگٸ ماڭىزدى كەزەڭ – ٶنٸمدٸ ٶڭدەۋ. قازٸر قازاقستاننىڭ اگروٶنەركەسٸپتٸك ەكسپورتىندا نەگٸزٸنەن شيكٸزات – استىق پەن ەت باسىم. بۇل باعىتتى ٶزگەرتۋ قاجەت, ٶيتكەنٸ تەرەڭ ٶڭدەلگەن ٶنٸم ەكسپورتتان كٶبٸرەك تابىس ەكەلەدٸ.
وسى ماقساتتا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنە ٶڭٸر ەكٸمدٸكتەرٸمەن جەنە «بەيتەرەك» حولدينگٸمەن بٸرگە جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ٶنٸم ٶندٸرٸسٸن قولداۋ تەتٸكتەرٸن كەڭەيتۋ تاپسىرىلدى. سونىمەن قاتار اينالىم قاراجاتىنا بەرٸلەتٸن نەسيەلەردٸڭ مەرزٸمٸن ەكٸ جىلعا دەيٸن ۇزارتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
جوسپار بويىنشا, 2026 جىلعا قاراي اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶڭدەۋ دەڭگەيٸ 70%-عا جەتكٸزٸلۋٸ تيٸس.
مۇنىڭ بەرٸ ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن قاجەت. قۇبىلمالى ەلەمدە ەل ٶز حالقىن نەگٸزگٸ قاجەتتٸلٸك – ازىق-تٷلٸكپەن تۇراقتى قامتاماسىز ەتۋٸ تيٸس. سوڭعى جىلدارى بۇل باعىتتا ٸلگەرٸلەۋ بار, بٸراق الدا اتقارىلاتىن جۇمىس ەلٸ كٶپ.
قازاقستان تۇراقتى ەرٸ بەسەكەگە قابٸلەتتٸ اۋىل شارۋاشىلىعىن قالىپتاستىرۋ جولىندا ٸلگەرٸلەپ كەلەدٸ.
