Qazaqstanda áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik ónimderiniń baǵasy ósip keledi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Ulttyq statistika biýrosynyń málimetinshe, 2025 jyldyń 22 shildesindegi jaǵdai boiynsha bul taýarlardyń baǵasy bir aptada 0,1 paiyzǵa, al jyl basynan beri 7,8 paiyzǵa artqan.
15–22 shilde aralyǵynda el boiynsha aitarlyqtai qymbattaǵan ónim – qyryqqabat. Onyń ortasha baǵasy 2,9 paiyzǵa ósip, kilogrammy 198 teńgege jetken. Ekinshi orynda taýyq eti. Onyń baǵasy 0,8 paiyzǵa artyp, 1441 teńge/kg boldy. Al úshinshi orynda sary mai men qaraqumyq: tiisinshe 0,6 paiyzǵa ósip, baǵasy 4690 teńge/kg jáne 208 teńge/kg boldy.
Sonymen qatar kúnbaǵys maiy men siyr etiniń baǵasy da ósken – litri 824 teńge, al kilogrammy 2998 teńge boldy.
Baǵasy sál de bolsa kóterilgen ózge ónimder qatarynda bidai uny, vermishel, qyryqqabat, qumsheker men tuz bar. Bul taýarlar 0,1 paiyzǵa qymbattap, sáikesinshe: 222 teńge/kg, 311 teńge/kg, 198 teńge/kg, 493 teńge/kg jáne 82 teńge/kg boldy.
Mamandardyń aitýynsha, áleýmettik mańyzy bar azyq-túliktiń úzdiksiz qymbattaýy turǵyndardyń qaltasyna salmaq salýda.
Eske salaiyq, buǵan deiin Halyk Finance sarapshylary maýsym aiynda kútpegen jerden azyq-túlikke jatpaityn taýarlar qatty qymbattaǵany týraly aitqan edi.
"Bul faktor bizdi jyldyq infliatsiialyq boljamdy joǵarlatý turǵysynda qaita qaraýǵa májbúr etti: mamyrda sarapshylar bul kórsetkish 10% bolady dep boljaǵan, endi diapazon 10-11% aralyǵyna jyljyp, shyndyqqa jaqyny 11%-dy qurap otyr", - deidi Halyk Finance Taldaý ortalyǵynyń aǵa sarapshysy Arsylan Aronov.
Maýsymdaǵy infliatsiianyń eń kóp ósken segmenti – azyq-túlik: jyldyq ósim 9,6%-dan 10,6%-ǵa jetti.
Azyq-túlikke jatpaityn taýarlar – 9,4% (mamyrda – 9,0%), aqyly qyzmetter – 16,1% (mamyrda – 16,0%) ósti.
"Ásirese, azyq-túlik baǵasynyń jazda da báseńdemeýi tosyn jaǵdai boldy (!). Ádette, jazda bul kórsetkish nólge jaqyndaityn", - deidi maman.
Maýsymda infliatsiiaǵa eń úlken úles qosqan – aqyly qyzmetter (4,62 paiyzdyq pýnkt), ekinshi orynda – azyq-túlik (4,39 p.p.), úshinshi – azyq-túlikke jatpaityn taýarlar (2,83 p.p.).
"Azyq-túlik baǵasynyń turaqtamaýyna Reseiden keletin importqa táýeldilik áser etken bolýy kerek dep oilaimyz. Bul elden azyq-túlik tasymaly jalpy importtyń 31%-yn quraidy. Al rýbldiń nyǵaiýy (maýsymda – 6,54 teńge, qańtarda – 5,16 teńge) reseilik taýarlardyń qymbattaýyna ákelip soǵyp otyr. Biz 2025 jyldyń sońynda rýbl baǵamy álsireidi, bul óz kezeginde infliatsiiany báseńdetýi múmkin dep boljaimyz", - deidi Aronov.
Azyq-túlikke jatpaityn taýarlardyń qymbattaýyna bir jolǵy – kommýnaldyq tarifterdiń aqpan–sáýir ailaryndaǵy ósýi de áser etken.
Qyzmet sektorynda ailyq baǵa ósimi densaýlyq saqtaý, demalys pen bilim berý salalarynda baiaýlaǵan. Biraq kólik pen qoǵamdyq tamaqtaný salalarynda baǵa artty. Aita keterligi, bailanys qyzmetteri boiynsha baǵa maýsymda 0,5%-ǵa tómendegen.
"Al teńge baǵamy maýsymda 514,72 boldy (qańtarda – 524,67). Ulttyq qordan bólinip jatqan transfertter teńgege kúsh berýde. Bul da infliatsiiany tejeitin faktor. Elimizde infliatsiia deńgeii áli de joǵary kúide saqtalyp otyr. Onyń qurylymy kúrdelene túsýde. Azyq-túlik jazda da qymbat bolyp, al taýar naryǵyndaǵy baǵa qysymy álsiremei tur. Sondyqtan biz jyl sońynda infliatsiia, aldynda boljaǵandai, 10% emes, 11% shamasynda qalyptasady dep boljaimyz", - deidi Halyk Finance Taldaý ortalyǵynyń aǵa sarapshysy Arsylan Aronov.
