Qazaqstan ekonomikasyna 2035 jylǵa deiin 2,9 mln kadr qajet bolady, onyń 1,8 milliony jumysshy mamandyqtary boiynsha bolýy múmkin, dep habarlaidy dalanews.kz.
Bul týraly Qazaqstannyń eńbek naryǵyndaǵy jańa tásilderge arnalǵan Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń materialdarynda aitylǵan.
Qazirgi tańda eldegi jumys kúshiniń sany 9,8 mln adamdy quraidy. Onyń 9,4 milliony jumyspen qamtylǵan. Jumyspen qamtylǵandardyń jartysyna jýyǵy tehnikalyq jáne kásiptik bilimi bar azamattar. Atap aitqanda, 4,7 mln adam nemese 50%-y tehnikalyq jáne kásiptik bilimi bar jumysshylar men mamandar, 4,1 mln adam nemese 44%-y joǵary jáne joǵary oqý ornynan keiingi bilim alǵan qyzmetkerler, al 600 myń adam nemese 6%-y orta bilimmen eńbek etedi.
Sonymen qatar eńbek naryǵynda jumysshy mamandyqtaryna suranys joǵary bolyp otyr. Enbek.kz elektrondyq eńbek birjasynda jariialanǵan 845 myń vakansiianyń 432 myńy, iaǵni 51%-y jumysshy mamandyqtaryna tiesili.
Ekonomikanyń aldaǵy jyldardaǵy qajettiligi de osy baǵyttaǵy kadr tapshylyǵy saqtalýy múmkin ekenin kórsetedi. 2035 jylǵa deiin ekonomikaǵa qajet 2,9 mln kadrdyń 62%-yn nemese 1,8 mln adamdy jumysshy mamandyqtary boiynsha daiarlaý qajet bolady.
Suranys eń aldymen ónerkásip, qurylys, aýyl sharýashylyǵy jáne aqparattyq tehnologiialar salalarynda qalyptasady. Boljam boiynsha ónerkásipke 183 myń, qurylysqa 102 myń, aýyl sharýashylyǵyna 73 myń, IT salasyna 12 myń jumysshy maman qajet.
Osyǵan bailanysty eńbek naryǵynda suranysqa ie kásipterdiń tizimin keńeitý josparlanyp otyr. Qazirgi ýaqytta tizimde 51 kásip bolsa, ony 174 kásipke deiin jetkizý kózdelgen.
Jańa suranysqa ie kásipterdiń qatarynda rettegish-naladchikter, qashyqtan zondtaý mamandary, reaktorlyq zal operatorlary, jabdyqtardy jóndeý jónindegi mamandar, agrodron mamandary, sondai-aq jel jáne kún elektr stantsiialaryn montajdaý jónindegi mamandar bar.
Jasandy intellekt eńbek naryǵyn ózgertedi
Eńbek naryǵyndaǵy ózgeristerge tehnologiialyq damý men jasandy intellektiniń taralýy da áser etedi.
Ministrlik boljamynda jasandy intellektiniń mamandyqtarǵa yqpaly birneshe baǵyt boiynsha qarastyrylǵan. Atap aitqanda, 14 kásiptiń joiylý qaýpi bar, 46 mamandyq transformatsiialanady. Sonymen qatar 562 mamandyq boiynsha qajetti daǵdylar ózgeredi.
Al 2035 jylǵa qarai eńbek naryǵynda 33 jańa mamandyqtyń paida bolýy kútiledi.
Bul jaǵdai kadr daiarlaý júiesin eńbek naryǵynyń ózgeristerine aldyn ala beiimdeýdi talap etedi. Iaǵni kolledjder men oqý ortalyqtarynda tek qazirgi suranysqa ǵana emes, bolashaqta qajet bolatyn kásipterge de maman daiarlaý kózdelip otyr.
Osy maqsatta kásiptik standarttardy jańartý jumysy júrgiziledi. 2026 jyldyń sońyna deiin 200-den astam jańa kásiptik standart ázirleý josparlanǵan.
Jańa standarttarǵa jasandy intellekt komponentin engizý de qarastyrylyp otyr. Bul jumys berýshilerdiń bolashaq mamandardan talap etetin daǵdylaryn oqý baǵdarlamalaryna engizýge múmkindik beredi. Sonymen qatar bilim berý baǵdarlamalarynyń kásiptik standarttarǵa sáikestigin avtomatty túrde tekserý júiesin engizý josparlanǵan.
Kadr daiarlaý júiesi tsifrlandyrylady
Jumysshy mamandardy daiarlaý júiesinde tsifrlyq sheshimderge de basymdyq berilmek. Jospar boiynsha azamattarǵa biliktilikti rastaýdyń tsifrlyq joly usynylady. Ol mamannyń biliktiligin akkredittelgen ortalyqtan sertifikat alýǵa deiingi protsesti jedeldetýge baǵyttalǵan.
Budan bólek, Skills.enbek.kz platformasyndaǵy onlain oqytý múmkindikterin keńeitý kózdelgen. Jyl saiyn 300–350 myń adamdy oqytý, sertifikattaý jáne suranysqa ie daǵdylardy meńgertý josparlanyp otyr.
Eńbek naryǵyn boljaý úshin Big Data jáne jasandy intellekt tehnologiialary da paidalanylmaq. Bul quraldar qandai kásipter men daǵdylarǵa suranys artatynyn óńirler men salalar boiynsha aldyn ala anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Jinalǵan derekter negizinde kadr daiarlaý kólemin eńbek naryǵynyń boljamdy qajettiligimen sáikestendirý kózdelip otyr. Sonymen qatar azamattarǵa eńbek naryǵyndaǵy ózgeristerge qarai jeke mansaptyq traektoriiasyn qalyptastyrýǵa kómektesetin júie engizý josparlanǵan. Ol adamnyń biliktiligi men jumys berýshilerdiń talaptaryn salystyryp, qaita daiarlaý nemese qosymsha bilim alý boiynsha usynystar berýge baǵyttalady.
Jańa tásilderdiń taǵy bir baǵyty – biliktilikti moiyndaý júiesin keńeitý. 2025 jyly 12 biliktilikti taný ortalyǵyn iske qosý josparlanǵan, al 2026 jyly olardyń sanyn 7 ortalyqqa deiin ulǵaitý kózdelgen.
Ministrlik jumysshy mamandyqtary boiynsha kadr daiarlaý júiesin eńbek naryǵynyń naqty suranysyna beiimdeýdi kózdep otyr. Negizgi maqsat – ekonomikaǵa qajetti mamandardy aldyn ala daiarlap, jumys berýshiler men eńbek naryǵy arasyndaǵy kadrlyq alshaqtyqty azaitý.
