قازاقستان ەكونوميكاسىنا 2035 جىلعا دەيٸن 2,9 ملن كادر قاجەت بولادى, ونىڭ 1,8 ميلليونى جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا بولۋى مٷمكٸن, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
بۇل تۋرالى قازاقستاننىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى جاڭا تەسٸلدەرگە ارنالعان ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ ماتەريالدارىندا ايتىلعان.
قازٸرگٸ تاڭدا ەلدەگٸ جۇمىس كٷشٸنٸڭ سانى 9,8 ملن ادامدى قۇرايدى. ونىڭ 9,4 ميلليونى جۇمىسپەن قامتىلعان. جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ جارتىسىنا جۋىعى تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸمٸ بار ازاماتتار. اتاپ ايتقاندا, 4,7 ملن ادام نەمەسە 50%-ى تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸمٸ بار جۇمىسشىلار مەن ماماندار, 4,1 ملن ادام نەمەسە 44%-ى جوعارى جەنە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيٸنگٸ بٸلٸم العان قىزمەتكەرلەر, ال 600 مىڭ ادام نەمەسە 6%-ى ورتا بٸلٸممەن ەڭبەك ەتەدٸ.
سونىمەن قاتار ەڭبەك نارىعىندا جۇمىسشى ماماندىقتارىنا سۇرانىس جوعارى بولىپ وتىر. Enbek.kz ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسىندا جارييالانعان 845 مىڭ ۆاكانسييانىڭ 432 مىڭى, ياعني 51%-ى جۇمىسشى ماماندىقتارىنا تيەسٸلٸ.
ەكونوميكانىڭ الداعى جىلدارداعى قاجەتتٸلٸگٸ دە وسى باعىتتاعى كادر تاپشىلىعى ساقتالۋى مٷمكٸن ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. 2035 جىلعا دەيٸن ەكونوميكاعا قاجەت 2,9 ملن كادردىڭ 62%-ىن نەمەسە 1,8 ملن ادامدى جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا دايارلاۋ قاجەت بولادى.
سۇرانىس ەڭ الدىمەن ٶنەركەسٸپ, قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعى جەنە اقپاراتتىق تەحنولوگييالار سالالارىندا قالىپتاسادى. بولجام بويىنشا ٶنەركەسٸپكە 183 مىڭ, قۇرىلىسقا 102 مىڭ, اۋىل شارۋاشىلىعىنا 73 مىڭ, IT سالاسىنا 12 مىڭ جۇمىسشى مامان قاجەت.
وسىعان بايلانىستى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە كەسٸپتەردٸڭ تٸزٸمٸن كەڭەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر. قازٸرگٸ ۋاقىتتا تٸزٸمدە 51 كەسٸپ بولسا, ونى 174 كەسٸپكە دەيٸن جەتكٸزۋ كٶزدەلگەن.
جاڭا سۇرانىسقا يە كەسٸپتەردٸڭ قاتارىندا رەتتەگٸش-نالادچيكتەر, قاشىقتان زوندتاۋ ماماندارى, رەاكتورلىق زال وپەراتورلارى, جابدىقتاردى جٶندەۋ جٶنٸندەگٸ ماماندار, اگرودرون ماماندارى, سونداي-اق جەل جەنە كٷن ەلەكتر ستانتسييالارىن مونتاجداۋ جٶنٸندەگٸ ماماندار بار.
جاساندى ينتەللەكت ەڭبەك نارىعىن ٶزگەرتەدٸ
ەڭبەك نارىعىنداعى ٶزگەرٸستەرگە تەحنولوگييالىق دامۋ مەن جاساندى ينتەللەكتٸنٸڭ تارالۋى دا ەسەر ەتەدٸ.
مينيسترلٸك بولجامىندا جاساندى ينتەللەكتٸنٸڭ ماماندىقتارعا ىقپالى بٸرنەشە باعىت بويىنشا قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, 14 كەسٸپتٸڭ جويىلۋ قاۋپٸ بار, 46 ماماندىق ترانسفورماتسييالانادى. سونىمەن قاتار 562 ماماندىق بويىنشا قاجەتتٸ داعدىلار ٶزگەرەدٸ.
ال 2035 جىلعا قاراي ەڭبەك نارىعىندا 33 جاڭا ماماندىقتىڭ پايدا بولۋى كٷتٸلەدٸ.
بۇل جاعداي كادر دايارلاۋ جٷيەسٸن ەڭبەك نارىعىنىڭ ٶزگەرٸستەرٸنە الدىن الا بەيٸمدەۋدٸ تالاپ ەتەدٸ. ياعني كوللەدجدەر مەن وقۋ ورتالىقتارىندا تەك قازٸرگٸ سۇرانىسقا عانا ەمەس, بولاشاقتا قاجەت بولاتىن كەسٸپتەرگە دە مامان دايارلاۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
وسى ماقساتتا كەسٸپتٸك ستاندارتتاردى جاڭارتۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلەدٸ. 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن 200-دەن استام جاڭا كەسٸپتٸك ستاندارت ەزٸرلەۋ جوسپارلانعان.
جاڭا ستاندارتتارعا جاساندى ينتەللەكت كومپونەنتٸن ەنگٸزۋ دە قاراستىرىلىپ وتىر. بۇل جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ بولاشاق مامانداردان تالاپ ەتەتٸن داعدىلارىن وقۋ باعدارلامالارىنا ەنگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سونىمەن قاتار بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ كەسٸپتٸك ستاندارتتارعا سەيكەستٸگٸن اۆتوماتتى تٷردە تەكسەرۋ جٷيەسٸن ەنگٸزۋ جوسپارلانعان.
كادر دايارلاۋ جٷيەسٸ تسيفرلاندىرىلادى
جۇمىسشى مامانداردى دايارلاۋ جٷيەسٸندە تسيفرلىق شەشٸمدەرگە دە باسىمدىق بەرٸلمەك. جوسپار بويىنشا ازاماتتارعا بٸلٸكتٸلٸكتٸ راستاۋدىڭ تسيفرلىق جولى ۇسىنىلادى. ول ماماننىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن اككرەديتتەلگەن ورتالىقتان سەرتيفيكات الۋعا دەيٸنگٸ پروتسەستٸ جەدەلدەتۋگە باعىتتالعان.
بۇدان بٶلەك, Skills.enbek.kz پلاتفورماسىنداعى ونلاين وقىتۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن كەڭەيتۋ كٶزدەلگەن. جىل سايىن 300–350 مىڭ ادامدى وقىتۋ, سەرتيفيكاتتاۋ جەنە سۇرانىسقا يە داعدىلاردى مەڭگەرتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ەڭبەك نارىعىن بولجاۋ ٷشٸن Big Data جەنە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارى دا پايدالانىلماق. بۇل قۇرالدار قانداي كەسٸپتەر مەن داعدىلارعا سۇرانىس ارتاتىنىن ٶڭٸرلەر مەن سالالار بويىنشا الدىن الا انىقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
جينالعان دەرەكتەر نەگٸزٸندە كادر دايارلاۋ كٶلەمٸن ەڭبەك نارىعىنىڭ بولجامدى قاجەتتٸلٸگٸمەن سەيكەستەندٸرۋ كٶزدەلٸپ وتىر. سونىمەن قاتار ازاماتتارعا ەڭبەك نارىعىنداعى ٶزگەرٸستەرگە قاراي جەكە مانساپتىق تراەكتوريياسىن قالىپتاستىرۋعا كٶمەكتەسەتٸن جٷيە ەنگٸزۋ جوسپارلانعان. ول ادامنىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸ مەن جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ تالاپتارىن سالىستىرىپ, قايتا دايارلاۋ نەمەسە قوسىمشا بٸلٸم الۋ بويىنشا ۇسىنىستار بەرۋگە باعىتتالادى.
جاڭا تەسٸلدەردٸڭ تاعى بٸر باعىتى – بٸلٸكتٸلٸكتٸ مويىنداۋ جٷيەسٸن كەڭەيتۋ. 2025 جىلى 12 بٸلٸكتٸلٸكتٸ تانۋ ورتالىعىن ٸسكە قوسۋ جوسپارلانعان, ال 2026 جىلى ولاردىڭ سانىن 7 ورتالىققا دەيٸن ۇلعايتۋ كٶزدەلگەن.
مينيسترلٸك جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا كادر دايارلاۋ جٷيەسٸن ەڭبەك نارىعىنىڭ ناقتى سۇرانىسىنا بەيٸمدەۋدٸ كٶزدەپ وتىر. نەگٸزگٸ ماقسات – ەكونوميكاعا قاجەتتٸ مامانداردى الدىن الا دايارلاپ, جۇمىس بەرۋشٸلەر مەن ەڭبەك نارىعى اراسىنداعى كادرلىق الشاقتىقتى ازايتۋ.
