Qasietti úsh ailar
Suraq: Úsh ailar qashan bastalady jáne qandai qasietteri bar?
Jaýap: Qasietti úsh ailardan Rajab aiy búgin dúisenbiden seisenbige qaraǵan túni (21.05.2012-22.05.2012) bastalady.
Rajab aiy: Qasietti tórt aidyń biri. Bir aiati kárimada: «Allahtyń kókter men jerdi jaratqan kúnnen beri ailardyń sany on eki. Bulardyń tórteýi haram (qurmetti) bolǵan ailar» delingen. (Táýbá 36)
Hadis shárifterde bylai delinedi:
«Haram (qasietti) ailar – Rajab, Zúl-qada, Zúl-hidja jáne Mýharram.» (Ibn Járir)
«Jánnatta sondai záýlim sarailar bar, oǵan tek Rajab aiynda oraza tutqandar kiredi.» (Dáilámi)
«Allahý ta'ala Rajab aiynda oraza tutqandardy keshiredi.» (Ǵýnia)
«Rajab aiynyń basynda bir kún, ortasynda bir kún jáne sońynda bir kún oraza tutqan adamǵa Rajab aiynda tolyq ustaǵandai saýap beriledi.» (Miftahýl-jánná)
«Allahý ta'ala Rajab aiynda jaqsylyǵyn arttyrady. Bul aida bir kún oraza ustaǵan adam bir jyl ustaǵandai saýapqa qaýyshady. Jeti kún oraza tutqan adamǵa jahannam esikteri jabylady. Segiz kún tutqan adamǵa jannattyń 8 esigi ashylady. On kún tutqanǵa Allahý ta'ala qalaǵanyn beredi. On bes kún oraza ustaǵanǵa bir habarshy: “Ótken kúnálaryń keshirildi” deidi. Allahý ta'ala Nýh aleihissalamdy Rajab aiynda kemege mingizdi. Ol da Rajab aiyn orazamen ótkizip, qasyndaǵylardyń da oraza tutýlaryna buiryq berdi.» (Tabarani)
«Rajab aiynda taqýalyqpen bir kún oraza ustaǵan adam úshin, oraza ustalǵan kúnderge til bitip: “Ia Rabbym, ony keshir” dep aitady.» (Ábý Muhammed)
Shaban aiy: Hadis shárifterde bylai delindi:
«Shaban sondai qundy ai, adamdar odan ǵafyl (habarsyz) bolady. Bul aida amaldar álemderdiń Rabbysyna usynylady. Men de amalymnyń oraza tutqan kezimde usynylǵanyn qalaimyn.» (Násai)
«Ramazannan keiingi eń qundy oraza – Shaban aiynda ustalǵan oraza.» (Tirmizi)
«Shaban aiynda úsh kún oraza tutqan adamǵa Haq ta'ala jannatta bir oryn daiyndaidy.» (Áiýhál ýálád ilmihaly)
Ramazan aiy: Bir hadis shárifte bylai delingen:
«Ramazan aiy múbárák ai. Allahý ta'ala senderge Ramazan orazasyn paryz etti. Ol aida rahmet (meiirim) esikteri ashylady, jahannam esikteri jabylady, shaitandar bailanady. Ol aida myń aidan da qundy bir tún bar. Ol túnniń (Qadir túniniń) jaqsylyǵynan maqrum qalǵan, bar jaqsylyqtan maqrum qaldy dep sanalady.» (Násai)
Suraq: “Rajab aiynyń basynda bir kún, ortasynda bir kún jáne sońynda bir kún oraza tutqan adamǵa Rajab aiynda tolyq ustaǵandai saýap beriledi” delinedi. Basy 1-i, ortasy 15-i, sońy 30-y degen sóz ba?
Jaýap: Joq. Basynda degen aidyń alǵashqy kúnderi degen sóz. Ortasy – aidyń ortasyndaǵy kúnder degen sóz. Sońy – aidyń sońǵy kúnderi degendi bildiredi.
Suraq: Qasietti úsh aidyń birinshisi - rajab aiynda oraza ustaý úshin oraza kestesin qaidan alýǵa bolady?
Jaýap: Sizdiń qai qaladan jazyp turǵanyńyzdy bilmeimiz, ár qalanyń namaz jáne oraza kesteleri ár túrli bolady. www.namaztimes.kz saityna kirseńiz sonda "Qalany izdeý" uiashyǵy arqyly kez-kelgen qalanyń, ailyq jáne jyldyq namaz ýaqyttaryn jáne oraza kestesin ala alasyz. Onda kórsetilgen “imsak” ýaqyty aýyz bekitý ýaqyty bolyp tabylady. Iaǵni oraza tutatyn adam “imsak” ýaqytyna deiin aýzyn bekitýi tiis. Jáne “aqsham” ýaqytynda aýzyn ashady.
