On segiz myń álemdi joqtan bar etken Jaratýshy Alla taǵala adam balasynyń týylǵan árbir perzentin, árqaisysyn taza, pákiza, kirshiksiz múmin etip jaratqan. Keiinirek olardy ata – anasy men qoǵam ózderiniń nanym – senimi, salt sanasyna sai, belgili bir senimmen tárbieleidi. Ardaqty (s.ǵ.s.) paiǵambarymyz osylai hadiste «fitra» dep, keltirgen. Jalpy, kez – kelgen adamnyń dinge kelýi, imandy bolýy, onyń jeke isi men amaly, dúniedegi týra joly, al qiiamette baqyty. Adam osyndai náziktikpen dinge enedi. Dini turǵyda Jaratýshyny jalǵyz dep taný, shamasyna qarai dini talaptarǵa moiynsunýymen musylmandyqqa qadam basady. Dini joralǵylar qazaq halqynyń dástúrine salt bolyp, ómirine sińgen. Bul degenimiz, dinge kirý belgili bir qajettilikti talap etetin qaǵida. Týra sol siiaqty, dinnen shyǵý da úlken máselelerdi qamtidy.
«Takfir al – hidjra» degen adamdy ata dininen shyǵarýshy ári din úshin óz Otanyn, eli men jerin almastyrýǵa úndeitin adasqan aǵym. Bul joldy durys dep taýyp, týǵan jerin qaralap, jat elge keibir jastarymyzdyń qashqany da bar. Osy atpen álemge tanylǵan, dindi óz yqtiiaryna burmalaǵan bul topty elimizde «ekstremistik lańkesti tyiym salynǵan uiym» bolyp tanyldy. Bul óte durys sheshim. Sebebi, búgingi musylman úmbetiniń ordasyna ylań salǵan asa qaýipti uiym. Onyń kesirin álem musylmandary kórip otyrǵanda, bizdiń elimiz der ýaqytynda qabyldady. Kez kelgen adam balasynyń dinge kirýi men shyǵýy, onyń júrektegi senimine, sóilegen sanaly sózine, istegen amalyna bailanysty. Al, adamnyń dinge kirýi men shyǵýy Jaratqan Allanyń ǵana quzyryndaǵy dúnie. Sondyqtan, bizdiń esebimizdegi musylman balasy qandai da bir kúná istese nemese Quran úkimderin atqarmasa, onyń senim – nanymyna, imanyna eshkimniń talasy bolmaýy kerek. Sebebi, onyń júregi Allaǵa ǵana aian. Bir ǵazaýatta, bir kápir áigili sahabamen jekpe – jekte jeńilip, kálima aitsa da óltiriledi. Sonda, paiǵambarymyz (s.ǵ.s) onyń musylman kúiinde óltirilgendigin aitady. Álgi sahaba «Ol imansyz boldy, iman kálimasyn iaǵni «Lá illaha illallah, Mýhamadýr Rasýlla» deýi de ajaldan qutylý úshin boldy ǵoi» degenin de, paiǵambarymyz (s.ǵ.s.) onyń júregi Allaǵa ǵana tán, adamnyń júregindegin adamzat bile almaidy degeni bar.
Elimizdiń dástúrli Hanafi mázhabynyń kózqarasynda adam qandai aýyr kúná istese de, iman senim júiesinen shyǵyp, kápir bolmaityndyǵy aitylady. Tek, ol haramdy aýzymen quptamaýy, maqtamaýy kerek. Olai bolǵan jaǵdaida da, ol adamnyń sanasyna, saýatyna qaralatyndyǵy kitaptarda táptishtep jazylǵan. Namaz oqymaǵandy kápir etip, adamdy tákfirlep, dinnen shyǵarý eshkimniń quziretine berilmegen. Ol qazyna Jaratqannyń enshisi. Ibrahim (ǵ.s.) paiǵambarymyz joǵary maqamǵa kóterilgende, kúná istep jatqan birneshe adamdardy kóredi. Ol Jebireiil (ǵ.s.) perishtege qaiyrylyp, bul kúnáharlardyń kózin joiýǵa suranady. Jebireiil (ǵ.s.) perishte qanatynyń ushy tiisimen olar ǵaiyp bolady. Taǵy da sondai kúnáharlardy kórip, Jebireiilge (ǵ.s.) qaiyrylǵanda, Alla taǵala:
– Bular kúnáli bolsa da, meniń jaratqan pendelerim. Oilanatyn shyǵar, táýbege keler, sabasyna túser. Quldarymdy maǵan qaldyr, meniń keshirimim, keńdigim sheksiz – depti.
Búginde árbir is pen sózge haram men halaldy kóbirek qoldaný báigege ainalǵandai ispet baiqalady. «Haram, haram» deýmen halal kóbeimeidi, kápir deýmen musylman tolyqpaidy. Keibir dini saýaty tómen jastar adam túgili, tikelei bir memleketti halqymen qosa, takfirge shyǵaryp iaǵni senimin aiaqqa taptap, olarǵa kápir dep úkim berip, dúniesi men qanyn adaldyqqa tartyp júrgender bar. Osyndai kúnáli isterin iaki ýaǵyzdaryn, tákfirli jaittaryn, qylmystaryn, adam óltirýlerin beine arqyly taspaǵa jazyp, ár túrli qurylǵy arqyly taratýdyń ózi úlken kúná ekendigin túsinýimiz kerek. Elbasymyz tarihi Ulytaý óńirindegi aitýly syr suhbatynda tiianaqtap, bul jaǵdaidy baiandady. Elimizdiń damýy men órkendeýine alǵan baǵyty tek qana din men ultaralyq tatýlyq bolǵanda ǵana alǵa basatyndyǵy haq. Dindi durys ustap, ata – babamyzdyń jolynan alshaqtamai, qasietke ainaldyrý árkimge mindet. Endeshe, jastarymyzdy jat aǵymdy qasiretti joldan saqtaýǵa at salysaiyq, aǵaiyn!
Nurlan Baijigituly ASANOV
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń bas imamy
