Byltyr qarashadan beri el aýzynda júrgen daýly oqiǵanyń biri - eks-ministr Qýandyq Bishimbaevtyń jubaiy Saltanat Núkenovanyń ólimi. Bul qaraly jaǵdai Qazaqstandy dúr silkindirdi. Al bul jaitqa kúdikti Bishimbaevtyń ózi bolyp otyr. Keiingi kezde qoǵamda osy oqiǵaǵa qatysty eki túrli pikir qaqtyǵysy júrip jatyr. Bul Bishimbaevtyń advokaty Nazken Qusaiynovanyń málimdemesinen keiin tipti kúsheiip ketti.
Advokat Abay Live-qa bergen suhbatynda jantúrshiger jaǵdaiǵa qatysty pikir bildirip, buǵan deiin aitqan sózderiniń mánin túsindirdi, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Bishimbaevtyń isine keler bolsaq, bul jerde tolyǵymen aqtap shyǵaramyz degen ne (oi, niet - esk.) joq. Bul jerde is zańdy túrde, eki jaq tarapynan berilgen dálelder durys qaralýy kerek. Berilgen dálelderdiń bári zerttelýi kerek. Áleýmettik jelide Qýandyq Bishimbaevtyń atynan eshkim sóilegen joq. Bizdiń bir suhbatymyz ǵana, Gúljan Erǵalievanyń stýdiiasynda qoiylǵan suraqtarǵa ǵana jaýap berdik. Biz is materialdaryn tolyǵymen eshqandai jerde jariialaǵan joqpyz. Jábirlenýshi tarapynan skrinshottar nemese saraptamanyń bólikteri kórsetilip jatyr. Áleýmettik salada adamdardyń pikirin ózgertý úshin sondai málimetter jasap jatyr. Negizi bul zańsyz dep esepteimin. Óitkeni áli sot bastalǵan joq. Aldyn ala tergeý barysynda eki tarap ta "is boiynsha eshqandai málimetti taratpaý" degen qolhat beredi. Munyń bári qarastyrylyp jatqan joq", - deidi burynǵy ministrdiń advokaty.
Buǵan deiin Núkenovanyń aǵasy áleýmettik jelide oqiǵa kezinen video jariialaǵan edi.
"Adamdy shynymen óltirdi me, qasaqana óltirdi me, asa qatigezdikpen óltirdi me degen suraqtar týyndap jatyr ǵoi. "Qorǵaýshylar muny aqtaǵaly jatyr, Bishimbaevtyń áke-sheshesi aqshalarymen neshe túrli zatqa barǵaly jatyr" degen kóptegen pikir jazylyp jatyr. Bizdiń suhbatymyzdan keiin "adam óltirgen kisini qalai aqtamaqsyńdar" degen pikirler kóp boldy. Ár adam pikir jazar aldynda oilanyp jazýy kerek, ol isti kórgen joq, is materialdarymen tanysqan joq.
Konstitýtsiiada tolyq jazylǵan. Adamnyń kinási úkimmen anyqtalmaǵansha, úkim óz kúshine enbegenshe, kinásiz dep sanalady. Qazirgi kezde Qýandyq Bishimbaev kináli, adamdy qasaqana óltirdi degenge ...meniń qorǵaýymdaǵy Qýandyq Bishimbaev kelispeidi.
Sebebi osy is boiynsha 13 saraptama jasaldy. Qazir jábirlenýshi tarapynan "anadai saraptama bar, osyndai kezde ólgen, jedel járdem shaqyrmaǵan" degen neshe túrli málimetter bolyp jatyr ǵoi. Onyń bárin qazir aita almaidy. Aitqannyń ózinde jábirlenýshi jaqtan bul zańsyz dep esepteimin. Óitkeni arnaiy saraptama jasaityndai bilimderi joq. Ol jerde eshqandai kýá joq. Video skrinshotty ártúrli qaraýǵa bolady", - dedi advokat.
Sonymen qatar, ol politsiia jazǵan hattamada ne baryn aitty.
"Politsiia hattamasynda qandai dene jaraqattary bary jazylǵan. Men oǵan qorǵaýymdaǵy Bishimbaev jaýap bermegenshe jaýap bere almaimyn.
Biraq olardyń aityp júrgen málimetterin, aǵasynyń aityp júrgen "kózi aǵyp ketken, denesinde birde-bir saý jer joq" degen jaýaptaryn joqqa shyǵardym. Sebebi sol hattamada ondai jaraqattar jazylmaǵan jáne kórsetilmegen", - deidi Qusaiynova.
Advokattyń sózinshe, kúdikke ilinip otyrǵan burynǵy sheneýnik alǵashynda jaýap berýden bas tartqan. Sonymen qatar, oqiǵa ornyna baryp, qalai bolǵanyn kórsetpegen.
"Qýandyq jaýap berýden birinshi kezderi, bir ai, eki ai ishinde eki-úsh ret bas tartqan. Ondai quqyǵy bar. Azaptaý degen bapty taqqan kezde ǵana tergeýshi izoliatorǵa kelip, jaýap alǵan bir hattamasy bar. Ol hattamasynda Qýandyqtyń óziniń tolyqtaý jaýaby bar. Aldyn ala tergeý barysy bitetin kezde Qýandyqtyń burynǵy qorǵaýshylarynan talap-tilek tústi.
Qýandyq osy is boiynsha bolǵan jerde bárin kórsetip, jaýap beremin degen talaby boldy. Sol kezde tergeýshi talap-tilegin qanaǵattandyrdy. Keiin 11 qańtar kúni tergeý izoliatoryna kelip, jaýap alǵan kezde Qýandyq aýyryp qaldy. "Men búgin aýyryp turmyn, kelesi kúnge qaldyraiyq, basqa kúni bárin kórsetip, jaýap beremin" degen Qýandyqtyń aryzy bar. Tergeýshi ol týraly biledi. Odan keiin ǵana men bul iske kirdim. Óz tarapymnan tergeýshige talap-tilekterimdi jiberdim. 7-8 aryz boldy. Sol aryzdardyń ishinde de Bishimbaevtan jaýap alýdy suradym. Biraq birde-bir suranysty aldyn ala tergeý organy qanaǵattandyrǵan joq.
...Azaptaý bolmady. Azaptaý baby boiynsha óz kinásin moiyndamaidy, onyń bárin Qýandyq Bishimbaev joqqa shyǵaryp otyr", - dedi advokat.
Aita keteiik, buǵan deiin mádeniet jáne aqparat ministri Aida Balaeva atyshýly Qýandyq Bishimbaevtyń isine qatysty pikir bildirdi.
"Bizdiń elde tsenzýraǵa tyiym salynady, al media oiynshylar kóbine "tyiym salynbaǵannyń bárine ruqsat etiledi" qaǵidaty boiynsha jumys isteidi. Biz jaqynda jýrnalistik etikaǵa arnalǵan dóńgelek ústel ótkizdik jáne sol jerde jýrnalistiń etikasy óz-ózin qadaǵalaý sheginde bolýy kerek degen qorytyndyǵa keldik.
Búginde kórip otyrǵanymyzdai, ózin-ózi qadaǵalaý degen nárse kóbine jumys istemeidi, ásirese, oiynshylardy "qyzyqtyrýǵa" bolatyn kezde.
Biz mehanizmderdi túsinemiz jáne Bishimbaev isinde búgin bolyp jatqan media naýqannyń qalpyn kórip otyrmyz. Ókinishke qarai, teris múddeni basshylyqqa ala otyryp, barlyq qabyldanǵan jalpyadamzattyq normalar men qaǵidalarǵa qaishy, ótirik ári qoǵamdyq sanany manipýliatsiialaýmen ainalysatyn adamdar qoǵamnan shettetiledi. Óitkeni qoǵam aqymaq emes.
Men árqashan kásibi jýrnalister qaýymdastyǵyn baǵalaý kerek dep aitatynmyn. Olar - oily, aqyldy jáne kúshti adamdar", - dedi ministr Tengrinews.kz-ke bergen suhbatynda.
Eske salaiyq, byltyr Qýandyq Bishimbaev áieli Saltanat Núkenovany óltirdi degen kúdikpen qamaýǵa alynǵan edi. Oqiǵa 2023 jyly 9 qarashada Astana qalasyndaǵy BAU meiramhanasynda boldy.
