Kompaniia Oraldaǵy «Zenit» zaýytyn, Petropavl aýyr mashina jasaý zaýytyn, «Semei injiniring» AQ-yn, Semei mashina jasaý zaýytyn, S.M.Kirov atyndaǵy mashina jasaý zaýytyn, «Tynys» AQ, «Qazaqstan aviatsiia ónerkásibi» JShS, «Qaztehnologiia» AQ, «Steel Manufacturing» JShS, «Munaimash» AQ, «KI 811 avtomobil jóndeý zaýyty» AQ, «Evrokopter Kazahstan injiniring» JShS, «Gidropribor» ǵylymi-zertteý institýty, «Qazaqstan Aselsan Injiniring» JShS jáne «Kazaqstandyq Aselsan Injiniring Tsentr» JShS, «R&D ortalyǵy Qazaqstan injiniring» JShS jáne «Qazinj elektroniks» JShS jumysyn qadaǵalap, basqarady.
Bul kásiporyndardyń ónim óndirý sanatyna keme jasaý, aviatsiia, brondalǵan avtomobildi tehnika, radioelektronika jáne bailanys, munai-gaz jáne temirjol mashina jasaý, jeke qorǵanys quraldary jáne IT sektory kiredi.
Ashyq derekkózder málimetinshe, qazirgi ýaqytta Qazaqstanda sheteldik úlgilerdi negizge alyp jasalǵan jalyndy ot ushyratyn reaktivti júie, ózi júretin minomentter, dońǵalaqty jaýyngerlik mashinalar, radiolokatsiialyq stantsiialar, 125 mm-lik artilleriialyq snariadtar jáne basqa da áskeri tehnika shyǵarylady.
Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministrliginde kibershabýyldardan qorǵaný jáne «Qazaqstannyń kiberqalqany» baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa aqparattyq qaýipsizdik komiteti atsalyssa, sondai-aq ǵarysh salasyn damytýǵa Aeroǵarysh komiteti jaýapty.
Byltyr kúzden beri QR Qorǵanys ministrligi «Qarýly kúshterdi jańǵyrtý» ulttyq jobasyn júzege asyrýǵa kirisip ketti. Bul joba áskeri tehnikany jetkizýdi ártaraptandyrý, komandalyq kadrlar quramyn kópvektorly oqytý, TMD elderi jáne alys shet memleketter, sonyń ishinde áskeri jáne áskeri-tehnikalyq yntymaqtastyq salasyndaǵy NATO blogyna kiretin eldermen jańa kelisimge kelý negizinde iske asady.
Dalanews.kz tilshisimen áńgimelesken carapshy, ekonomist Tólegen Asqarovtyń pikirinshe, qazir elimizde ártaraptandyrý boiynsha naqty ilgeri jyljý bar.
Máselen, 2020 jyldyń sońynda AQSh memlekettik departamenti Qazaqstanǵa King Air B300ER Scorpion eki barlaý, baqylaý ushaǵyn jáne soǵan qatysty jerústi quralyn satýdy maquldady.
Al byltyr mamyr aiynda Qazaqstan prezidentiniń Túrkiiaǵa barǵan memlekettik sapary aiasynda «Qazaqstan Injiniring» pen «Turkish Aerospace» (TUSAŞ) kompaniiasy áskeri-tehnikalyq yntymaqtastyq jónindegi memorandýmǵa qol qoidy. Iaǵni, bul memorandým «Bayraktar» ushqyshsyz ushatyn apparaty parametri negizinde «ANKA» barlaý jáne soqqy berý ushqyshsyz ushý apparatyn qurastyrý jáne tehnikalyq qyzmet kórsetý jelisin uiymdastyrýdy kózdeidi.
Qazaqstan ushqyshsyz ushý apparaty óndirisin jolǵa qoiatyn alǵashqy memleket atanbaq. Munymen qosa, ótken jyldyń qarasha aiynda Qazaqstanǵa ushqyshsyz ushatyn úsh «ANKA»-ny, sondai-aq logistikalyq turǵydan qamtamasyz etý jáne jerdegi basqarý stantsiialaryn jetkizý jónindegi kelisim-shartqa qol qoiyldy.
Aita ketý kerek, Qazaqstanda budan ózge otandyq ushqyshsyz ushatyn apparatynyń ártúrli úlgisi, atap aitqanda «R&D ortalyǵy Qazaqstan injiniring» JShS bazasynda azamattyq, soqqy -barlaý ushqyshsyz ushý apparatyn jasaqtaý boiynsha jumys júrgizilip jatyr.
Sonyń ishinde «Shaǵala» barlaý ushaǵyn aitýǵa bolady. Ashyq aqparat kózderinen alynǵan málimetterge qaraǵanda, Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń qurylymynda bul baǵyttaǵy jumystardy Áskeri-ǵaryshtyq baǵdarlamalar ortalyǵy júzege asyrýda.
Qazaqstan 2014-2017 jyldary ushqyshsyz ushatyn apparatty Resei, Belarýssiia, Qytai jáne Izrailden ala bastady. Osy ushqyshsyz ushatyn qondyrǵy bazasynda Qytaidyń «Wing Loong» kópmaqsatty barlaý-soqqy jasaý ushqyshsyz ushatyn apparaty men Izrailden shyqqan «SkyLark» taktikalyq ushqyshsyz ushatyn apparaty jumysyn qadǵalaityn arnaiy bólimsheler quryldy.
Árine, áskeri tehnikany álemniń ár elinen jetkizýdi ártaraptandyrý sharýasy shyǵynsyz júzege aspaidy. Máselen, Qazaqstanda «Arlan» dóńgelekti jaýyngerlik mashinasyn shyǵarý úshin alynǵan afrikalyq «Marauder» bronetransporteri qarýly kúshter qurylymynda paidalanýǵa arnalmaǵany belgili boldy.
Muny politsiianyń qyzmetin qamtamasyz etý, terrorizmge qarsy operatsiialardy júrgizý, shekarany kúzetý jáne bitimgerlik maqsattaǵy missiialarǵa qatysý úshin qurastyrǵan eken. Bir aita keterligi, osy tehnikany óndirýshi ońtústik afrikalyq «Paramount Group Limited» kompaniiasy men mámilege qatysqan singapýrlik «Singapore Technologies Kinetics» kompaniiasy da bankrotqa ushyrady.
Nátijesinde Qazaqstannyń Qorǵanys ministrligi amerikandyq, frantsýzdyq jáne túriktikterdikinen («Cougar H», «Aravis», «Cobra» jáne «Tiger») áldeqaida qymbat bolsa da, jergilikti «Qazaqstan Paramaýnt Injiniring» JShS óndiretin «Arlanǵa» qoldaý kórsetýge bet burdy.
Tipti, Qorǵanys ministrligi jariialaǵan málimette taǵy bir otandyq brondalǵan dóńgelekti «Barys» mashinasyn túriktiń «ARMA» brondalǵan dóńgelekti mashinasymen salystyra kele nátijesine kóńili tolmaityny jazylǵan.
Soǵan qaraǵanda Qazaqstannyń Qarýly kúshterin jańa deńgeige kóterý úshin júieli sharalar qabyldaýǵa jumylý kerek.
Atap aitqanda, biýdjet tapshylyǵyn aitpaǵannyń ózinde territoriialyq aýmaǵy úlken memleketimizde ásker men halyq sany az bolsa da, jańa qorǵanys tehnologiialaryn engizip, áskerilerdi basqarýǵa júieli qadam jasaý kerek.
