2025 jyly Qazaqstan ekonomikasy ósip, dollar baǵamy turaqtanady degen boljam jasaldy dep jazady Dalanews.kz.
Eýraziialyq damý banki (EABR) Qazaqstandaǵy JIÓ 5,5%-ǵa artady dep optimistik stsenarii usynyp otyr. Sonymen qatar, dollardyń ortasha baǵamy 486 teńge deńgeiinde saqtalady dep kútilýde.
Qarjy institýtynyń sarapshysy Aigúl Berdiǵulovanyń pikirinshe, Qazaqstannyń valiýta naryǵyndaǵy qubylmalylyq ýaqytsha sipatqa ie. Ol ulttyq valiýtaǵa syrtqy faktorlardyń qysymy baiqalatynyn, alaida jaǵdai turaqtanady dep senim bildiretinin aitty.
"Biz Ulttyq banktiń áreketterin ýaqytyly, naqty jáne tiimdi dep baǵalaimyz. Valiýta naryǵyndaǵy turaqtylyqty qalpyna keltirýge yqpal etetin birneshe negizgi faktor bar. Bul, eń aldymen, kvazimemlekettik sektor tarapynan valiýtalyq túsimdi mindetti túrde satý talaptary, biýdjetti qarjylandyrý úshin Ulttyq qordan transfertterdi konvertatsiialaý jáne joǵary bazalyq mólsherleme," – dep atap ótti sarapshy.
Bank sarapshylary mundai boljamdy jańa investitsiialyq tsikldyń iske qosylýymen bailanystyryp otyr.
2029 jylǵa deiin Qazaqstanǵa 150 mlrd dollar kóleminde sheteldik investitsiia tartý josparlanǵan. Bul óńdeýshi ónerkásiptiń damýyn yntalandyryp, ekonomikalyq qurylymdy ártaraptandyrýǵa yqpal etedi. Sonymen qatar, Qazaqstannyń bidai eksporty qaita jandanyp, ekonomikaǵa qosymsha qoldaý kórsetedi dep boljanýda.
2025 jyldyń ekinshi jartysynda Teńiz ken ornyndaǵy munai óndirý men eksport kólemi ulǵaiady dep kútilýde. Bul JIÓ-niń ósýine 0,4-0,6 paiyzdyq pýnkt qosyp, ekonomikaǵa oń áserin tigizbek. Sonymen birge, bazalyq mólsherlemeniń tómendeýi ekonomikalyq belsendilikti arttyratyn jańa impýls beredi. Bank boljamdary boiynsha, 2026-2027 jyldary Qazaqstan ekonomikasy turaqty túrde 5,5% ósim kórsetedi.
Infliatsiia deńgeii de birtindep tómendeidi. 2025 jyldyń sońynda infliatsiia 7,3%-ǵa deiin baiaýlaidy, alaida turǵyn úi-kommýnaldyq qyzmetter baǵasynyń 10-15%-ǵa ósýi áli de yqtimal. QR Ulttyq banki 2025 jyldyń sáýirine deiin bazalyq mólsherlemeni 15%-dan joǵary deńgeide ustap turady dep boljanýda.
Jyl sońyna qarai bazalyq mólsherleme 11,25%-ǵa deiin tómendeidi, al 2027 jyldyń sońynda ol 8%-ǵa deiin túsýi múmkin.
Ulttyq qordan bólinetin 5,25 trln teńge kólemindegi transfert ishki naryqta sheteldik valiýta usynysyn arttyrady, bul teńge baǵamyn qoldaýǵa yqpal etedi. Degenmen, importtyń ulǵaiýy men syrtqy qaryzdardy óteýge arnalǵan tólemder teńgege qysym túsirýi múmkin. Osylaisha, Qazaqstan ekonomikasy 2025 jyly turaqtylyqty saqtai otyryp, qurylymdyq ózgerister men investitsiialyq ósimge baǵyt almaq.
