Memleket basshysy «Turkistan» gazetine kólemdi suhbat berip, Qańtar qyrǵynyna qatysty suraqtarǵa jaýap berdi, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
– Taǵy bir ózekti taqyryp. Qańtar oqıǵasyna qatysqan birqatar azamatqa baılanysty sot prosesi týraly aqparat BAQ betterinde byltyr ara-tura jarıalanyp turdy. Tergeý amaldary áli júrip jatyr ma?
– Bul taqyrypqa qatysty negizgi mán-jaıdyń bári áldeqashan belgili boldy. Sol oqıǵalar boıynsha tergeý júrgizý kezinde quqyq qorǵaý organdary azamattyq qoǵam ókilderimen tyǵyz baılanysta jumys istedi. Birqatar qoǵamdyq komısıa qurylyp, oǵan belgili zańgerler jetekshilik etti. Mundaı qadam jumystyń beıtarap ustanymmen júrgizilýine, sol arqyly barlyq oqıǵanyń aq-qarasyn anyqtaýǵa múmkindik berdi. Osy oraıda, azamattyq jaýapkershilik tanytyp, kásibı biliktiligin kórsetkeni úshin olarǵa rızashylyǵymdy bildirgim keledi.
2022 jyldyń naýryz aıynda Parlamentte arnaıy qoǵamdyq tyńdaý ótip, bul oqıǵaǵa jáne elimizdiń konstıtýsıalyq qurylymyn buzbaq bolǵan qylmyskerlerdiń áreketine egjeı-tegjeıli baǵa berildi.
Iá, keıbir sot prosesteri, sondaı-aq, qańtarda urlanǵan kóptegen qarýdy izdestirý jumystary áli jalǵasyp jatyr. Sol kúnderi qylmyskerler úsh myńnan astam qarý-jaraqty ıemdenip ketken edi. Biraq kúshtik qurylymdardyń arqasynda qarý-jaraq jasyrylǵan qoımalardyń kóbi tabyldy.
Qańtar oqıǵasyn talqylaıtyndar kóbinese sol kezdegi daǵdarystyń túpki mánin túsinýge esh paıdasy joq dúnıelerdi qazbalap ketedi. Sol úshin olardy kinálaýǵa da bolmas. Degenmen, aqıqat jolynda eshqashan qyzbalyqqa salynbaý kerek. Almatydaǵy alasapyran týraly jıi aıtylyp jatady, muny túsinýge de bolady. Biraq, zulymnyń sıqyrly taıaqshasymen jasalǵandaı adam sengisiz jaǵdaılar bolǵanyn da esten shyǵarmaý kerek. Naqtyraq aıtqanda, búlikti uıymdastyrýshylardyń ámirimen bir mezette on eki qalada jappaı tártipsizdik beleń aldy. Onyń arty qaskóılerdiń kóptegen oblys ákimdikteri men quqyq qorǵaý organdarynyń ǵımarattaryn basyp alýyna ákep soqtyrdy.
«Tóńkeris» jasaýǵa ábden mashyqtanǵan mamandardyń jetekshiligimen tártipsizdikti uıymdastyrýshylar Úkimettiń janar-jaǵarmaı baǵasyn ósirý týraly sheshimin jeleý etip, adamdardy jappaı sherýge shyǵýǵa ıtermeledi. Sosyn azamattardyń, memlekettik qyzmetshilerdiń, bir tańǵalarlyǵy, kúshtik qurylym qyzmetkerleriniń edáýir bóliginiń arasynda dúrbeleń týǵyzdy. Olar qarý-jaraq pen qupıa qujattardy qaraýsyz qaldyryp, jumys oryndaryn tastap, kete bastady. Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń jáne İshki ister mınıstrliginiń keıbir basshylary syn saǵatta Otan aldyndaǵy adaldyǵyn saqtap qala almady, kásibı deńgeıi de tómen ekenin kórsetti.
Osyndaı jaǵdaı, ásirese, búlikshilerdiń basty nysanasy bolǵan Almatyda anyq baıqaldy. Áskerı qyzmetshiler men qala turǵyndary qatty qorlyqqa ushyrady. Ákimshilik ǵımarattar, saýda ortalyqtary, dúkender men bankter qırap, órtke oranyp, tonalyp jatty. Mundaı júgensizdikke qarsy tótenshe sharalar qabyldaý qajet boldy. Qazir, arada biraz ýaqyt ótken soń, pıǵyly aram ári sana-sezimi taıaz keıbir adamdar memleketimizdiń eldi qurdymǵa jibere jazdaǵan sumdyq berekesizdikten aman qalǵany jaıly áńgimeni ádeıi aınalyp ótip, qasaqana oıyna kelgendi aıtyp júr.
– Qańtar oqıǵasynan keıin siz olıgopolıaǵa qarsy kúresti qolǵa alyp, zańsyz ıemdengen aktıvterdi memleketke qaıtarý jóninde bastama kóterdińiz. Sol úshin Bas prokýratýranyń janynan arnaıy komıtet quryldy. Biraq, byltyrǵy Joldaýyńyzda bul qurylymnyń ataýyn Investorlardyń quqyǵyn qorǵaý jónindegi komıtet dep ózgertý týraly tapsyrma berdińiz. Jurt bul sheshimdi jete túsinińkiremeı otyr. Mundaı qadam zańsyz aktıvterdi elge qaıtarý taqyryby osymen jabyldy degendi bildire me?
– Árıne, joq. Bas prokýratýranyń málimetterine toqtalyp óteıin. Zańsyz aktıvterdi elge qaıtarý jónindegi komıtet úlken jumys atqaryp, olıgopolıa ókilderinen 1,3 trıllıon teńgeden astam qarjy óndirip aldy. Sonyń 1 trıllıon teńgeden astamy memleket qazynasyna tústi. Arnaıy memlekettik qordaǵy qarajat esebinen elimizde jalpy quny 482 mıllıard teńge bolatyn 434 áleýmettik jáne komýnaldyq nysan salynyp jatyr. Onyń qatarynda 227 sýmen qamtamasyz etý, 183 densaýlyq saqtaý, 11 bilim berý, 5 sport, 8 ınfraqurylym nysanynyń qurylysy bar. Sondaı-aq, Pavlodar, Arqalyq, Balqash qalalaryndaǵy áýejaılar jańǵyrtylyp jatyr.
Jumys jalǵasa beredi. Aktıvterdi saraptap, onyń zańdylyǵyn anyqtaý quzyrly organdardyń kúndelikti qyzmetiniń bir baǵytyna aınaldy. Eń bastysy, barlyq jumys ashyq ári ádil bolýǵa tıis. Endi bul sharýany bir ortalyqtan úılestirip júrgizýdiń qajeti joq. Jumys bir qalypqa tústi. Sondyqtan, alǵa qadam basyp, ınvestorlardyń quqyǵyn qorǵaýǵa basa mán beretin kez keldi.
Aktıvteri kúmán týdyryp, kúdikke ilingen adamdardyń kóbi qarjysyn elge ınvestısıa retinde salýǵa nıet bildirdi. Olarmen jalpy somasy bes trıllıon teńgeden asatyn kelisimder jasaldy. Bul qarajattyń esebinen ınvestısıalyq jáne áleýmettik jobalardy júzege asyrýdy josparlap otyrmyz. Onyń ishinde týrısik, kólik-logıstıkalyq ortalyqtar, taý-ken, metalýrgıa, energetıka sektorlaryna qatysty jobalar bar. Álbette, bilim berý, densaýlyq saqtaý, mádenıet, sport salalaryna, sondaı-aq, muqtaj jandardy ońaltý jáne áleýmettik ortaǵa beıimdeý baǵdarlamalaryn qarjylandyrýǵa aıryqsha nazar aýdarylady.
Bas prokýratýra men Úkimettiń aldynda barlyq josparlardy jáne ýaǵdalastyqtardy oryndaý mindeti tur. Bul – asa mańyzdy jumys.
Zańsyz aktıvterdi elge qaıtarý arqyly áleýmettik ádildikti qalpyna keltirý – konúktýra ne bolmasa jurtqa jaǵý úshin jasalǵan saıası naýqan emes, bul – memlekettiń myzǵymas ustanymy. Áńgime ındýlgensıa nemese ymyralasyp, astyrtyn kelisim jasaý týraly bolyp otyrǵan joq, olaı bolýy múldem múmkin emes.
Qazaqstan álem qaýymdastyǵyna halyqaralyq quqyqty qatań saqtaıtyn el ekenin kórsetip keledi. Biraq, keıbir «kásipkerler» qoǵamdyq pikirdi óz múddesine qaraı burmalaýǵa tyrysady, shetelde jatyp alyp, ózderin saıası rejımniń qurbany etip kórsetedi, «ınvestor» retindegi quqyǵy taptalyp jatqanyn aıtady. Biz zań aıasynda adal dıalog júrgizýge daıynbyz. Óıtkeni, ustanymdarymyzdyń durys ekenine senimdimiz. Qazaqstan aldaǵy ýaqytta da zańdary ınvestorlarǵa qolaıly memleket retindegi mártebesin nyǵaıta beredi.
