Belgili jýrnalist Ivan Strijakov Qaraǵandy oblysy Buhar-Jyraý aýdanyna qarasty Kókpekti aýylynda áleýmettik osal toptarǵa arnalǵan jańa úilerdiń jaǵdaiyn kózben kórip qaitty. Onyń sózinshe, memleket qarjysy esebinen salynǵan, quny 50 million teńgege baǵalanǵan baspanalardyń sapasy syn kótermeidi. Bul týraly jýrnalist áleýmettik jelidegi paraqshasynda beinejazba jariialap, máseleni ashyq kóterdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Strijakovtyń aitýynsha, jańa úilerdiń ishi ylǵal, qabyrǵalary syz tartyp tur. Terezelerinen sý sorǵalap, bólmelerde kógerý paida bolǵan. Balalary aýyryp, mazasyz kúige túsken turǵyndar jýrnalisten kómek suraǵan.
“Bul — áleýmettik osal toptarǵa arnalǵan baspanalar. Ár úidiń quny shamamen 50 million teńge. Biraq jaǵdaiyn kórip tursyzdar: úi jańa bolsa da, qabyrǵalary jarylyp, terezeleri sý ótkizedi. Turǵyndar maǵan ylǵaldyń kóp ekenin, syzdan balalar aýyryp jatqanyn aitty. Eń basty suraq: osyndai úilerdi qabyldap alǵan aýdandyq TKSh bóliminiń jaýapkershiligi qaida?” – dedi jýrnalist.
Strijakovtyń aitýynsha, bul úiler halyqqa tegin berilmegen. Turǵyndar ai saiyn jalǵa alý aqysyn tóleidi. Keiin úidi satyp alǵysy kelse, 10% kóleminde alǵashqy jarna engizýi tiis. Soǵan qaramastan, sapasy talapqa sai emes. Bul óz kezeginde halyqtyń ashý-yzasyn týdyryp otyr.
“Kepildik merzimi ótip ketpei turyp, turǵyn úilerge tehnikalyq saraptama taǵaiyndaý qajet. Quzyrly organdar bul máseleni nazarǵa alǵany jón”, – dedi ol.
Turǵyndardyń shaǵymy
Aýyl turǵyndarynyń biri jýrnaliske úi ishindegi jaǵdaidy kórsetip shyqty. Onyń aitýynsha, úi tapsyrylǵan kúnnen bastap aqaýlar birinen soń biri shyǵa bastaǵan.
“Myna jerdi biz shulyqpen bitep júrmiz, óitkeni esiktiń asty tesik, sýyq jel soǵady. Terezeler únemi terleidi, buryshtardy zeń basqan. Qabyrǵalar jarylyp jatyr, olar tek syrtyn ǵana sylap qoiǵan. Shynymen qarasańyz, jaryq saýysqandai jyltyrap kórinedi. Myna jerden qatty sýyq jel soǵady, al qazir qys taiap keledi. Bir bólmede tutas qabyrǵa túsip qala jazdady”, — deidi turǵyn.
Sonymen qatar ol jýynatyn bólmede de aqaýlar kóp ekenin aitady.
“Jýynatyn bólmede byltyr sý atqylap shyqty. Sebebi krandardyń gaikasy múldem qatyrylmaǵan eken. Qabyrǵaǵa sý shashyrap, bári búlindi. Jeldetkish te durys ornatylmaǵan, odan sý tamshylaidy. Terezeler sarǵaiyp, keibir jerleri úgitilip jatyr. Eń soraqysy – zeń. Munda úsh bala ósip jatyr, al bólmelerdiń bári syz. Búginde virýs órship tur, balalarymyz aýyryp, mektepke bara almai qaldy. Densaýlyqtaryna alańdaimyz”, — dep qosty ol.
Onyń aitýynsha, turǵyndar talai ret TKSh bólimine júgingenimen, tek “ýáde berýmen” shektelip, naqty eshqandai jumys júrgizilmegen.
“Biz talap etip otyrǵan jalǵyz nárse – ýáde bergen jumysty oryndańyzdar. Artyq nárse suramaimyz. Úidi jóndep berseńizder boldy” – dep aiaqtady sózin turǵyn.
