Túrkiia prezidentiniń aitýynsha, mundai máseleni tarazyǵa tartpas buryn taraptar onyń saldary qandai bolaryn sarapqa salýy kerek edi.
"Kremldiń uiǵarymymen kelispeimiz. Mundai sheshim qabyldaý aqylǵa syimaidy. Taraptar halyqaralyq quqyqty tabanǵa taptamaýy tiis", – dedi Erdoǵan.
Túrkiia prezidentiniń pozitsiiasyn eldiń Syrtqy ister ministrligi keńinen tarqatyp, arnaiy málimdeme jasady.
Ministrlik Donetski men Lýganskini Kievten bólip alyp, táýelsiz dep tanyǵan Kreml áreketi Minski kelisimshartyna qaishy ekenin eske saldy.
"Resei biligi osy arqyly Ýkrainanyń saiasi jáne territoriialyq tutastyǵyna tumsyq tyǵyp otyr", – dep atap ótti vedomstvo ókili.
Erdoǵannyń atap ótkenindei Túrkiia Kremldiń sheshimin nazarǵa alyp, shuǵyl túrde qaýipsizdik sharalaryn kúsheitýi kerek.
"Qara teńizben shektesetin el retinde mundai qaýip-qaterdiń aldyn-alatyn is-sharalardy qabyldaýymyz qajet. Bul baǵyttaǵy jumysty júrdektetýge múddelimiz. Biz óz baǵytymyzdan taimai, Qara teńizdegi yqpalymyzdy joǵaltpaýǵa kúsh salamyz", – dedi Túrkiia basshysy.
Buǵan deiin Ýkraina prezidenti Vladimir Zelenskii BUU Qaýipsizdik keńesiniń otyrysyn ótkizý týraly usynys bildirgen. "Onyń quramyna Ýkraina, Germaniia jáne Túrkiia kirýi tiis", – degen edi Zelenskii.
Erdoǵan Ýkraina prezidentiniń ideiasyn qoldap otyr. "Biz bul bastamany quptaimyz. Jiynǵa qatysyp, óz oiymyzdy ortaǵa salýǵa ázirmiz", – deidi ol.
Zelenskiidiń pikirinshe, álemdik qaýymdastyq tarapynan Ýkrainanyń qaýipsizdigine kepildik berilýi tiis. Batys pen Reseidiń ortasynda irkilip qalǵan Kiev NATO quramyna kirgenge deiin, BUU -ǵa arqa súiep, uiymnyń Resei agressiiasyna tejeý bolaryna senedi.
...
Resei prezidenti Vladimir Pýtin 21 aqpanda tikelei efirde sóilegen sózinde Máskeý Ýkraina shyǵysyndaǵy reseishil jikshil memleketterdiń táýelsizdigin moiyndaidy dep málimdedi.
Osydan keiin telekanal arqyly "Donetsk halyqtyq respýblikasy" jáne "Lýgansk halyqtyq respýblikasynyń" táýelsizdigin moiyndaý jóninde qujatqa qol qoiylǵanyn kórsetti.
Pýtin Ýkrainany "Lenin quryp bergen" Resei oblystarynan quralǵan tarihy joq memleket dep atady. Eger "bolshevikter quryp bergen Ýkraina naǵyz dekommýnizatsiiany qalasa, Resei ony jasaidy" dedi Resei prezidenti.
Pýtin sózinde Sovet odaǵy qulaǵannan keiin ulttyq memleketterdi ultshyldar basyp alǵanyn aitty. Onyń sózinshe, Máskeý soǵan qaramastan Kievpen qarym-qatynasty jalǵastyrdy, biraq bul úshin syi-qurmetke bólenbedi.
Pýtin Ýkrainany Reseige qaýip tóndiretin memleket dep málimdedi. Ol Ýkraina qazir "qýyrshaq rejimderdiń koloniiasy" bolyp turǵanyn aityp, osy úshin bizdiń elge aiaq astynan qaýip tónýi múmkin dedi.
"Eger muny bizdiń ata-babamyz estiin bolsa, buǵan senbes edi. Biz de sengimiz kelmeidi",- dedi prezident. Onyń sózinshe, Ýkraina NATO-ǵa kirgen jaǵdaida, giperdybysty zymyrandar 5 minót ishinde Reseige jetýi múmkin.
"Osyǵan bailanysty Donetsk halyqtyq respýblikasy men Lýgansk halyqtyq respýblikasyn moiyndaý qajet dep sanaimyn" dep málimdep, Federatsiia keńesin tiisti qujattarǵa qol qoiýǵa shaqyrdy.
Jikshil respýblikalar 2014 jyldyń kókteminde ózin-ózi jariialaǵan. Resei ol kezde moiyndamaǵan. Biraq Ýkrainanyń aitýynsha, Resei jikshilderde astyrtyn áskeri kómek kórsetip kelgen.
Nátijesinde jikshilder Lýgansk jáne Donetsk oblystarynyń aimaǵyn baqylaýǵa aldy.
...
AQSh prezidenti Djo Baiden "DHR" men "LHR" jikshil aimaqtaryna sanktsiia saldy. Jarlyq Aq úidiń saitynda jariialandy.
Qujat AQSh azamattaryna "DHR" men "LHR" ekonomikasyna investitsiia quiýǵa tyiym salady. Buǵan qosa, jikshil aimaqtarǵa AQSh-tan taýar eksporttaýǵa bolmaidy. Sonymen birge, "DHR" men "LHR"-de jumys istegisi kelgen kez kelgen adamǵa sanktsiia salynýy múmkin.
Ýkrainanyń eki jikshil aimaǵyna qatysy bar múlik AQSh-qa túsken jaǵdaida, ol birden buǵattalady.
AQSh-tyń BUU Qaýipsizdik keńesindegi turaqty ókili Linda Tomas-Grinfild shuǵyl jinalysta sóilegen sózinde Pýtin "Minsk kelisiminiń túgin qaldyrmady" dep málimdedi. Onyń aitýynsha, Máskeý Resei imperiiasynyń Sovet Odaǵyna deiingi 100 jyl burynǵy aimaqtaryn qaitarǵysy keletinin málimdedi.
"Pýtin álemdi Birikken ulttar uiymy joq, imperiialar basqarǵan ýaqytqa keri shegergisi keledi. Biraq álem ilgeri jyljyp ketti. Qazir 1919 jyl emes, 2022 jyl", – dep málimdedi Tomas-Grinfild.
Shuǵyl jinalysty ótkizýdi Ýkraina, Frantsiia jáne Eýroodaq suraǵan. Buǵan Reseidiń "DHR" men "LHR" aimaqtaryn táýelsiz el dep moiyndaýy sebep boldy. 22 aqpanda túnde mundai joba Memlekettik dýma maquldaýyna joldandy.
https://dalanews.kz/news/73731-prezident-qauipsizdik-kengesining-shug
