Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenova pedagogterdi atestattaý júıesine birqatar mańyzdy ózgeris engiziletinin málimdedi. Endi muǵalimder pándik biliktilik testin tapsyrmaıdy. Mınıstrdiń aıtýynsha, bul talap pedagogıkalyq oqý ornyn jańadan támamdap, alǵash ret eńbek jolyn bastaıtyn jas mamandarǵa ǵana saqtalady. Sonymen qatar ustazdardyń qaǵaz túrinde portfolıo jınaý mindeti joıylyp, júıe tolyq elektrondy formatqa kóshiriledi. Avtorlyq baǵdarlama ázirleý talaby da kúshin joımaq.
Mınıstrlik atalǵan ózgeristerdi pedagogterdiń artyq júktemesin azaıtyp, qaǵazbastylyqtan aryltýǵa baǵyttalǵan qadam retinde túsindirdi. Oqý-aǵartý mınıstrligi janyndaǵy Qoǵamdyq keńestiń tóralqa múshesi, bilim sarapshysy Ómir Shynybekuly da Dalanews.kz tilshisine bergen pikirinde bul ózgerister ustaz mártebesine oń yqpal etýi múmkin ekenin aıtty.
Onyń pikirinshe, tájirıbeli pedagogtiń kásibı biliktiligin tek test nátıjesimen baǵalaý muǵalim mamandyǵynyń shynaıy tabıǵatyn tolyq ashyp bere almaıdy. Sebebi ustazdyń kásibıligi tek teorıalyq bilimmen emes, tájirıbesimen, ádistemelik sheberligimen, oqýshymen jumys isteý qabiletimen jáne psıhologıalyq daıyndyǵymen ólshenýi tıis.
Sonymen birge sarapshy mundaı bastamalar túbegeıli reforma retinde qarastyrylmaýy kerek ekenin atap ótti.
"Júıelik reforma tek testileýdi alyp tastaýmen shektelmeýi tıis. Ol úsh negizgi baǵyttan turýy kerek. Birinshisi – basqarý reformasy. Iaǵnı oblystyq bilim basqarmalaryn Oqý-aǵartý mınıstrligine tikeleı baǵyndyrý qajet. Bul bilim salasyndaǵy jaýapkershilikti naqtylap, basqarý júıesin bir ortalyqqa shoǵyrlandyrýǵa múmkindik beredi. Ekinshisi – kadr reformasy. Pedagogıkalyq mamandyqtarǵa irikteýdi kúsheıtý kerek. Bolashaq muǵalimderdi tek jınaǵan balymen emes, olardyń qabiletimen, pedagogıkalyq beıimimen baǵalaý qajet. Úshinshisi – akademıalyq erkindik. Muǵalimge qaǵaz esep emes, shyǵarmashylyq erkindik berilýi kerek. Ustaz negizgi ýaqytyn esep toltyrýǵa emes, bala oqytý men tárbıeleýge jumsaýy qajet", - dedi Ómir Shynybekuly.
Onyń aıtýynsha, pedagogterdi testileýden bosatý bastamasy ákimshilik aýyrtpalyqty azaıtýy múmkin, alaıda bul bilim salasyndaǵy qordalanǵan máselelerdi túbegeıli sheshpeıdi.
"Qazaqstannyń bilim salasyndaǵy reformany eń aldymen basqarý júıesinen bastaý kerek. Áıtpese búgingi basqarý júıesiniń ózi – paradoks. Bilim basqarmasynyń basshysyn oblys ákimi taǵaıyndaıdy, al bilim sapasyna Oqý-aǵartý mınıstri jaýap beredi. Bilim basqarmalaryn tikeleı mınıstrlikke baǵyndyrý týraly men 2015 jyly sol kezdegi mınıstr Aslan Sárinjipovke jazǵan ashyq hatymda da aıtqan edim", - dedi ol.
Ómir Shynybekulynyń pikirinshe, dál osy basqarý qurylymyndaǵy qaıshylyq elimizdegi bilim reformalarynyń tejelýine áser etip otyrǵan basty faktorlardyń biri. Onyń aıtýynsha, mınıstrlik pen ákimdik arasyndaǵy qosarlanǵan baǵynyshtylyq basqarý tıimdiligin álsiretip otyr.
"Búgingi júıede "kim kináli?" degen suraq týyndaǵanda, eki jaq bir-birine silteı alady. Mınıstrlik "biz baǵdarlama men standartty berdik, biraq ony iske asyratyn kadrlardy ákimdik taǵaıyndady, qarjyny solar bóldi" deıdi. Al ákimdik "biz tek sharýashylyqpen aınalysamyz, mazmunǵa mınıstrlik jaýapty" deıdi. Sonyń saldarynan bilim sapasy eki ortada qalyp qoıady", – dedi sarapshy.
Osyǵan baılanysty ol bilim basqarmalary men bólimderin tikeleı mınıstrlikke baǵyndyrý qajettigin aıtady. Sarapshynyń paıymynsha, mundaı júıe engizilse, bilim berý salasynda saıası beıtaraptyq qalyptasyp, muǵalimder jergilikti atqarýshy organdardyń túrli qoǵamdyq naýqandarynan bosaıdy. Sonymen qatar basqarýshy kadrlardy irikteýde merıtokratıa qaǵıdaty kúsheıip, qarjylaı ashyqtyq artady.
Budan bólek, Ómir Shynybekuly bilim sapasynyń negizi pedagog daıarlaý júıesinen bastalatynyn atap ótti. Onyń pikirinshe, pedagogıkalyq mamandyqtarǵa qabyldaý talaptaryn qaıta qaraý qajet.
"Álemdik ozyq tájirıbede joǵary oqý ornyna qabyldaýda tek UBT balyna ǵana qaramaı, beıimdilikti de esepke alady. Mysaly, Fınlándıada solaı. Al qazirgi júıede grantqa basqa mamandyqqa upaıy jetpegender amalsyzdan muǵalimdikke baryp jatady", – dedi sarapshy.
Onyń paıymynsha, pedagogıkalyq mamandyqtarǵa qabyldaý kezinde talapkerdiń tek akademıalyq kórsetkishi emes, psıhologıalyq daıyndyǵy men pedagogıkalyq beıimi de eskerilýi tıis. Bul mektepke shyn máninde ustazdyq joldy sanaly tańdaǵan ári balalarmen jumys isteýge beıim mamandardyń kelýine jol ashady.
Buǵan deıin
Aıta keteıik, Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenova pedagogterdi atestattaýǵa qatysty mańyzdy suraqtarǵa jaýap bergen edi.
Buǵan deıin mınıstr muǵalimderdiń pándik biliktiligin baǵalaý testi toqtatylǵanyn aıtqan. Osydan keıin ustazdar arasynda daýly saýaldar týyndaǵan.
"Birinshiden, bul ýaqytsha toqtatý emes. Endi ustazdarymyz pándik biliktilik testin tapsyrmaıdy. Bul testti alyp tastadyq", - dedi ol.
Juldyz Súleımenovanyń aıtýynsha, bul testti tapsyratyn bir sanat bar, bul sanatqa oqý ornyn jańa bitirgen túlekter jatady.
"Bul testti kim tapsyrady? Pedagog mamandyǵyna eń alǵash qadam basyp jatqan ýnıversıtet túlekteri tapsyrady. Óıtkeni olar mamandyqqa endi ǵana kele jatyr. Olardyń bilim deńgeıin bilýimiz qajet. Osy jańa ustazdar eki jyldan keıin pedagog moderator biliktilik deńgeıine qadam basqan kezde pedagog biliktilik testin tapsyrady. Qalǵan sanatqa ózderi attestasıaǵa tapsyratyn birde bir ustaz pedagog biliktilik testin tapsyrmaıdy. Pedagog biliktilik testiniń attestasıaǵa eshqandaı baılanysy bolmaıdy", - dedi ol.
Muǵalimderdiń portfolıosyna qatysty da ózgerister kútip tur.
"Portfolıo jınaqtaý endi elektron formatta bolady. Ustaz retinde portfolıo, qaǵaz jınaqtap, árkimnen qol jınap júrmeısiz", - dedi sheneýnik.
Oqý-aǵartý mınıstriniń aıtýynsha, avtorlyq baǵdarlama boıynsha da ózgeris bar.
"Avtorlyq baǵdarlamalar da toqtatylady. Endi avtorlyq baǵdarlama jazyp, usynýdyń qajeti joq", - dedi Juldyz Súleımenova.
