Oqý-aǵartý ministri Juldyz Súleimenova pedagogterdi attestattaý júiesine birqatar mańyzdy ózgeris engiziletinin málimdedi. Endi muǵalimder pándik biliktilik testin tapsyrmaidy. Ministrdiń aitýynsha, bul talap pedagogikalyq oqý ornyn jańadan támamdap, alǵash ret eńbek jolyn bastaityn jas mamandarǵa ǵana saqtalady. Sonymen qatar ustazdardyń qaǵaz túrinde portfolio jinaý mindeti joiylyp, júie tolyq elektrondy formatqa kóshiriledi. Avtorlyq baǵdarlama ázirleý talaby da kúshin joimaq.
Ministrlik atalǵan ózgeristerdi pedagogterdiń artyq júktemesin azaityp, qaǵazbastylyqtan aryltýǵa baǵyttalǵan qadam retinde túsindirdi. Oqý-aǵartý ministrligi janyndaǵy Qoǵamdyq keńestiń tóralqa múshesi, bilim sarapshysy Ómir Shynybekuly da Dalanews.kz tilshisine bergen pikirinde bul ózgerister ustaz mártebesine oń yqpal etýi múmkin ekenin aitty.
Onyń pikirinshe, tájiribeli pedagogtiń kásibi biliktiligin tek test nátijesimen baǵalaý muǵalim mamandyǵynyń shynaiy tabiǵatyn tolyq ashyp bere almaidy. Sebebi ustazdyń kásibiligi tek teoriialyq bilimmen emes, tájiribesimen, ádistemelik sheberligimen, oqýshymen jumys isteý qabiletimen jáne psihologiialyq daiyndyǵymen ólshenýi tiis.
Sonymen birge sarapshy mundai bastamalar túbegeili reforma retinde qarastyrylmaýy kerek ekenin atap ótti.
"Júielik reforma tek testileýdi alyp tastaýmen shektelmeýi tiis. Ol úsh negizgi baǵyttan turýy kerek. Birinshisi – basqarý reformasy. Iaǵni oblystyq bilim basqarmalaryn Oqý-aǵartý ministrligine tikelei baǵyndyrý qajet. Bul bilim salasyndaǵy jaýapkershilikti naqtylap, basqarý júiesin bir ortalyqqa shoǵyrlandyrýǵa múmkindik beredi. Ekinshisi – kadr reformasy. Pedagogikalyq mamandyqtarǵa irikteýdi kúsheitý kerek. Bolashaq muǵalimderdi tek jinaǵan balymen emes, olardyń qabiletimen, pedagogikalyq beiimimen baǵalaý qajet. Úshinshisi – akademiialyq erkindik. Muǵalimge qaǵaz esep emes, shyǵarmashylyq erkindik berilýi kerek. Ustaz negizgi ýaqytyn esep toltyrýǵa emes, bala oqytý men tárbieleýge jumsaýy qajet", - dedi Ómir Shynybekuly.
Onyń aitýynsha, pedagogterdi testileýden bosatý bastamasy ákimshilik aýyrtpalyqty azaitýy múmkin, alaida bul bilim salasyndaǵy qordalanǵan máselelerdi túbegeili sheshpeidi.
"Qazaqstannyń bilim salasyndaǵy reformany eń aldymen basqarý júiesinen bastaý kerek. Áitpese búgingi basqarý júiesiniń ózi – paradoks. Bilim basqarmasynyń basshysyn oblys ákimi taǵaiyndaidy, al bilim sapasyna Oqý-aǵartý ministri jaýap beredi. Bilim basqarmalaryn tikelei ministrlikke baǵyndyrý týraly men 2015 jyly sol kezdegi ministr Aslan Sárinjipovke jazǵan ashyq hatymda da aitqan edim", - dedi ol.
Ómir Shynybekulynyń pikirinshe, dál osy basqarý qurylymyndaǵy qaishylyq elimizdegi bilim reformalarynyń tejelýine áser etip otyrǵan basty faktorlardyń biri. Onyń aitýynsha, ministrlik pen ákimdik arasyndaǵy qosarlanǵan baǵynyshtylyq basqarý tiimdiligin álsiretip otyr.
"Búgingi júiede "kim kináli?" degen suraq týyndaǵanda, eki jaq bir-birine siltei alady. Ministrlik "biz baǵdarlama men standartty berdik, biraq ony iske asyratyn kadrlardy ákimdik taǵaiyndady, qarjyny solar bóldi" deidi. Al ákimdik "biz tek sharýashylyqpen ainalysamyz, mazmunǵa ministrlik jaýapty" deidi. Sonyń saldarynan bilim sapasy eki ortada qalyp qoiady", – dedi sarapshy.
Osyǵan bailanysty ol bilim basqarmalary men bólimderin tikelei ministrlikke baǵyndyrý qajettigin aitady. Sarapshynyń paiymynsha, mundai júie engizilse, bilim berý salasynda saiasi beitaraptyq qalyptasyp, muǵalimder jergilikti atqarýshy organdardyń túrli qoǵamdyq naýqandarynan bosaidy. Sonymen qatar basqarýshy kadrlardy irikteýde meritokratiia qaǵidaty kúsheiip, qarjylai ashyqtyq artady.
Budan bólek, Ómir Shynybekuly bilim sapasynyń negizi pedagog daiarlaý júiesinen bastalatynyn atap ótti. Onyń pikirinshe, pedagogikalyq mamandyqtarǵa qabyldaý talaptaryn qaita qaraý qajet.
"Álemdik ozyq tájiribede joǵary oqý ornyna qabyldaýda tek UBT ballyna ǵana qaramai, beiimdilikti de esepke alady. Mysaly, Finliandiiada solai. Al qazirgi júiede grantqa basqa mamandyqqa upaiy jetpegender amalsyzdan muǵalimdikke baryp jatady", – dedi sarapshy.
Onyń paiymynsha, pedagogikalyq mamandyqtarǵa qabyldaý kezinde talapkerdiń tek akademiialyq kórsetkishi emes, psihologiialyq daiyndyǵy men pedagogikalyq beiimi de eskerilýi tiis. Bul mektepke shyn máninde ustazdyq joldy sanaly tańdaǵan ári balalarmen jumys isteýge beiim mamandardyń kelýine jol ashady.
Buǵan deiin
Aita keteiik, Oqý-aǵartý ministri Juldyz Súleimenova pedagogterdi attestattaýǵa qatysty mańyzdy suraqtarǵa jaýap bergen edi.
Buǵan deiin ministr muǵalimderdiń pándik biliktiligin baǵalaý testi toqtatylǵanyn aitqan. Osydan keiin ustazdar arasynda daýly saýaldar týyndaǵan.
"Birinshiden, bul ýaqytsha toqtatý emes. Endi ustazdarymyz pándik biliktilik testin tapsyrmaidy. Bul testti alyp tastadyq", - dedi ol.
Juldyz Súleimenovanyń aitýynsha, bul testti tapsyratyn bir sanat bar, bul sanatqa oqý ornyn jańa bitirgen túlekter jatady.
"Bul testti kim tapsyrady? Pedagog mamandyǵyna eń alǵash qadam basyp jatqan ýniversitet túlekteri tapsyrady. Óitkeni olar mamandyqqa endi ǵana kele jatyr. Olardyń bilim deńgeiin bilýimiz qajet. Osy jańa ustazdar eki jyldan keiin pedagog moderator biliktilik deńgeiine qadam basqan kezde pedagog biliktilik testin tapsyrady. Qalǵan sanatqa ózderi attestatsiiaǵa tapsyratyn birde bir ustaz pedagog biliktilik testin tapsyrmaidy. Pedagog biliktilik testiniń attestatsiiaǵa eshqandai bailanysy bolmaidy", - dedi ol.
Muǵalimderdiń portfoliosyna qatysty da ózgerister kútip tur.
"Portfolio jinaqtaý endi elektron formatta bolady. Ustaz retinde portfolio, qaǵaz jinaqtap, árkimnen qol jinap júrmeisiz", - dedi sheneýnik.
Oqý-aǵartý ministriniń aitýynsha, avtorlyq baǵdarlama boiynsha da ózgeris bar.
"Avtorlyq baǵdarlamalar da toqtatylady. Endi avtorlyq baǵdarlama jazyp, usynýdyń qajeti joq", - dedi Juldyz Súleimenova.
