Adamnyń qıalynda shek joq qoı. Bireý kósheden aqsha toly chemodan taýyp alǵysy kelse, endi bireý: «Shirkin, aılyǵyma bir-eki júz myń qosylsa ǵoı, búkil máselem sheshiler edi» dep armandaıdy. Biraq, qyzyq bolǵanda, tabys ósýin óskenimen, problema sol kúıi qala beredi eken. Eger kóbeıip ketpese. Nege qalta tesile beredi? Onyń qupıasyn Sırıl Parkınson 1955 jyly ashyp qoıypty, dep jazady "Qarjylyq saýat" sarapshylary.
Parkınsonnyń ekinshi zańy bylaı deıdi: «Shyǵyn tabysyńa qaraı óse beredi».
Iaǵnı, qansha tapsań - sonsha jumsaısyń. Aqshań kóbeıgen saıyn tábetiń ashylyp, «hotelkalaryń» da kóbeıe beredi.
200 myń tapqan adam - soǵan ómir súredi, 1 mıllıon tapsa - 1 mıllıonǵa ómir súredi. Óıtkeni adamnyń tabysy ósken saıyn onyń «qajettilikteri» de «ákel-ákel» dep qylǵytyp juta beredi eken.
Aqsha men mıdyń baılanysy
Aqsha mıǵa tez sıgnal beretin kórinedi. Aqsha kóbeıe me, sol kezde adamnyń mıy da jańa «deńgeıdi» qalap turady deıdi. Mysaly, buryn qalta kóteretin qarapaıym kofe iship júrseńiz, endi Starbucks-ke aýysasyz. Buryn avtobýspen júrgen adam bıznes-taksıge otyra bastaıdy. Buryn kıimdi «skıdkamen» alsańyz, endi brendterdi jaǵalaısyz. Solaı kete beredi.
Psıhologıada ony «Gedonıstik beıimdelý» (Hedonic Adaptation) dep ataıdy. «Adam jaqsyǵa tez úırenedi» degenniń ǵylymı ataýy - osy. Iaǵnı biz janǵa jaıly jańa deńgeıge tez úırenemiz de, ony «qalypty jaǵdaı» kóremiz. Sońynda tabys 5 ese ósse de, qalta baıaǵydaı bos qalady.
Ómirden qandaı mysal bar?
Statısıka óte qatal: lotereıa jeńimpazdary men mıllıondaǵan dollar gonorar alatyn juldyzdardyń kóbi bankrot bolatyn kórinedi. Sebebi olar óz-ózine esep bere almaǵan. Tabys tabýyn tabady, biraq shyǵynyna ıe bola almaıdy.
Aty ańyzǵa aınalǵan Maık Taısonnyń mysalyn alaıyq. Ol óziniń kásibı mansabynda 400-500 mıllıon dollar taza tabys tapqan. Biraq 2003 jyly bankrot bolyp qalady. Nege? Óıtkeni aqshasyn ońdy-soldy shashty. Tamyr-tanystyń bárine júz myńdaǵan dollarǵa saǵat, kólik degendi syılaı berdi. Úıine altyn jalatylǵan vana ornatyp, 3 jolbarys asyraǵan (satyp alǵan). Sondaı birdeńeleri bar.
Túk aqsha ákelmeıtin, tek shyǵyndy kóbeıtetin nársege aqshany shasha bergen, shasha bergen. Qysqasy, Taıson Parkınson zańynyń qurbany bolǵan ǵoı.
Parkınson zańyn qalaı jeńemiz?
Tabystan ósim bar ma? Kemi jartysyn saqta! Iaǵnı, jalaqy 100 myń teńgege ósse, sonyń 50 myńyn «kórmegendeı» bolýyń kerek. Birden depozıtke nemese tabys ákeletin ınvestısıaǵa baǵyttaýǵa bolady. Qalǵan 50 myńyn kerek-jaraqqa jumsaısyń.
Shyǵyndy da qolmen tejep úırený kerek eken. Tabys ósken jaǵdaıda da, ómir súrý deńgeıin birden kótermeý kerek. Ol kezde ózińdi joǵaltyp alýyń múmkin.
«48 saǵat» erejesi de bar. Tabysy kóbeıgen adam birden qymbat dúnıe satyp alýǵa asyǵyp jatady. Óıtkeni múmkindigim bar dep oılaıdy. Sol sezimdi ustaý úshin kóp aqsha jumsaıtyn saýdany 48 saǵatqa shegerip qoıǵan durys deıdi. Sol ýaqytta adamnyń emosıasy basylady. Tipti keı jaǵdaıda alǵyń kelgen zat kerek emes bolyp qalýy múmkin.
Adam eger Parkınson zańyna erik beretin bolsa, mıllıarder bolsa da aqshasynyń bereketin kóre almaıdy deıdi. Sondyqtan, aqshaǵa ıe bolý úshin de belgili bir tártipke baǵynýǵa týra keledi. Sen ony qala-qalama, tártipsiz tıyn quralmaıtynyn túsiný kerek. Óz-ózińdi tejeý, esep berý, oılaný, emosıany basqarý - bári kerek dúnıe eken.
Al, endi aıtyńyz, aqsha jumsaýǵa siz qalaısyz?
