ادامنىڭ قيالىندا شەك جوق قوي. بىرەۋ كوشەدەن اقشا تولى چەمودان تاۋىپ العىسى كەلسە، ەندى بىرەۋ: «شىركىن، ايلىعىما بىر-ەكى ءجۇز مىڭ قوسىلسا عوي، بۇكىل ماسەلەم شەشىلەر ەدى» دەپ ارماندايدى. ءبىراق، قىزىق بولعاندا، تابىس ءوسۋىن وسكەنىمەن، پروبلەما سول كۇيى قالا بەرەدى ەكەن. ەگەر كوبەيىپ كەتپەسە. نەگە قالتا تەسىلە بەرەدى؟ ونىڭ قۇپياسىن سيريل پاركينسون 1955 جىلى اشىپ قويىپتى، دەپ جازادى "قارجىلىق ساۋات" ساراپشىلارى. 

پاركينسوننىڭ ەكىنشى زاڭى بىلاي دەيدى: «شىعىن تابىسىڭا قاراي وسە بەرەدى».

ياعني، قانشا تاپساڭ - سونشا جۇمسايسىڭ. اقشاڭ كوبەيگەن سايىن تابەتىڭ اشىلىپ، «حوتەلكالارىڭ» دا كوبەيە بەرەدى.

200 مىڭ تاپقان ادام - سوعان ءومىر سۇرەدى، 1 ميلليون تاپسا - 1 ميلليونعا ءومىر سۇرەدى. ويتكەنى ادامنىڭ تابىسى وسكەن سايىن ونىڭ «قاجەتتىلىكتەرى» دە «اكەل-اكەل» دەپ قىلعىتىپ جۇتا بەرەدى ەكەن.

اقشا مەن ميدىڭ بايلانىسى

اقشا ميعا تەز سيگنال بەرەتىن كورىنەدى. اقشا كوبەيە مە، سول كەزدە ادامنىڭ ميى دا جاڭا «دەڭگەيدى» قالاپ تۇرادى دەيدى. مىسالى، بۇرىن قالتا كوتەرەتىن قاراپايىم كوفە ءىشىپ جۇرسەڭىز، ەندى Starbucks-كە اۋىساسىز. بۇرىن اۆتوبۋسپەن جۇرگەن ادام بيزنەس-تاكسيگە وتىرا باستايدى. بۇرىن كيىمدى «سكيدكامەن» الساڭىز، ەندى برەندتەردى جاعالايسىز. سولاي كەتە بەرەدى.

پسيحولوگيادا  ونى «گەدونيستىك بەيىمدەلۋ» (Hedonic Adaptation) دەپ اتايدى. «ادام جاقسىعا تەز ۇيرەنەدى» دەگەننىڭ عىلىمي اتاۋى - وسى. ياعني ءبىز جانعا جايلى جاڭا دەڭگەيگە تەز ۇيرەنەمىز دە، ونى «قالىپتى جاعداي» كورەمىز. سوڭىندا تابىس 5 ەسە وسسە دە، قالتا باياعىداي بوس قالادى.

ومىردەن قانداي مىسال بار؟

ستاتيستيكا وتە قاتال: لوتەرەيا جەڭىمپازدارى مەن ميلليونداعان دوللار گونورار الاتىن جۇلدىزداردىڭ كوبى بانكروت بولاتىن كورىنەدى. سەبەبى ولار وز-وزىنە ەسەپ بەرە الماعان. تابىس تابۋىن تابادى، ءبىراق شىعىنىنا يە بولا المايدى.

اتى اڭىزعا اينالعان مايك تايسوننىڭ مىسالىن الايىق. ول ءوزىنىڭ كاسىبي مانسابىندا 400-500 ميلليون دوللار تازا تابىس تاپقان. ءبىراق 2003 جىلى بانكروت بولىپ قالادى. نەگە؟ ويتكەنى اقشاسىن وڭدى-سولدى شاشتى. تامىر-تانىستىڭ بارىنە ءجۇز مىڭداعان دوللارعا ساعات، كولىك دەگەندى سىيلاي بەردى. ۇيىنە التىن جالاتىلعان ۆاننا ورناتىپ، 3 جولبارىس اسىراعان (ساتىپ العان). سونداي بىردەڭەلەرى بار.

تۇك اقشا اكەلمەيتىن، تەك شىعىندى كوبەيتەتىن نارسەگە اقشانى شاشا بەرگەن، شاشا بەرگەن. قىسقاسى، تايسون پاركينسون زاڭىنىڭ قۇربانى بولعان عوي.

پاركينسون زاڭىن قالاي جەڭەمىز؟

تابىستان ءوسىم بار ما؟ كەمى جارتىسىن ساقتا! ياعني، جالاقى 100 مىڭ تەڭگەگە وسسە، سونىڭ 50 مىڭىن «كورمەگەندەي» بولۋىڭ كەرەك. بىردەن دەپوزيتكە نەمەسە تابىس اكەلەتىن ينۆەستيسياعا باعىتتاۋعا بولادى. قالعان 50 مىڭىن كەرەك-جاراققا جۇمسايسىڭ.

شىعىندى دا قولمەن تەجەپ ۇيرەنۋ كەرەك ەكەن. تابىس وسكەن جاعدايدا دا، ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن بىردەن كوتەرمەۋ كەرەك. ول كەزدە ءوزىڭدى جوعالتىپ الۋىڭ مۇمكىن.

«48 ساعات» ەرەجەسى دە بار. تابىسى كوبەيگەن ادام بىردەن قىمبات دۇنيە ساتىپ الۋعا اسىعىپ جاتادى. ويتكەنى مۇمكىندىگىم بار دەپ ويلايدى. سول سەزىمدى ۇستاۋ ءۇشىن كوپ اقشا جۇمسايتىن ساۋدانى 48 ساعاتقا شەگەرىپ قويعان دۇرىس دەيدى. سول ۋاقىتتا ادامنىڭ ەموسياسى باسىلادى. ءتىپتى كەي جاعدايدا العىڭ كەلگەن زات كەرەك ەمەس بولىپ قالۋى مۇمكىن.

ادام ەگەر پاركينسون زاڭىنا ەرىك بەرەتىن بولسا، ميللياردەر بولسا دا اقشاسىنىڭ بەرەكەتىن كورە المايدى دەيدى. سوندىقتان، اقشاعا يە بولۋ ءۇشىن دە بەلگىلى ءبىر تارتىپكە باعىنۋعا تۋرا كەلەدى. سەن ونى قالا-قالاما، ءتارتىپسىز تيىن قۇرالمايتىنىن ءتۇسىنۋ كەرەك. ءوز-وزىڭدى تەجەۋ، ەسەپ بەرۋ، ويلانۋ، ەموسيانى باسقارۋ - ءبارى كەرەك دۇنيە ەكەن.

ال، ەندى ايتىڭىز، اقشا جۇمساۋعا ءسىز قالايسىز؟