Aýdandyq jáne oblystyq baspasóz muraǵatyn saqtaý – ulttyq mańyzy bar másele, dep málimdedi senator Bıbıgúl Jeksenbaı depýtattyq saýalynda, dep habarlaıdy Dalanews.kz.

Senatordyń aıtýynsha, Qazaqstanda 200-den astam aýdandyq jáne qalalyq gazet bar, olardyń kópshiligi júz jyldan astam ýaqyt boıy úzdiksiz shyǵyp keledi. Bul basylymdar óńirlerdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn, jergilikti bılik sheshimderin jáne eldi mekenderdiń kúndelikti ómirin júıeli túrde tirkep otyrǵan.

Alaıda sońǵy jyldary aýdandyq baspasóz arhıvteri joǵalý qaýpine tap bolyp otyr. Redaksıalar jabylǵan nemese qaıta uıymdastyrylǵan kezde kóptegen muraǵattar joıylyp ketken. Sonymen qatar 1930–2000 jyldary shyqqan aýdandyq gazetterdiń biryńǵaı sıfrlyq tizilimi men tolyq elektrondyq qory joq.

Bıbıgúl Jeksenbaı bul jaǵdaıdyń quqyqtyq táýekelder týdyratynyn atap ótti. Sebebi 1990–2000 jyldary kóptegen resmı sheshimder tek aýdandyq gazetterde jarıalanǵan. Muraǵattardyń joǵalýy azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa jáne sot tájirıbesine keri áser etýi múmkin.

«Aýdandyq gazetter – táýelsizdik jyldarynyń shynaıy shejiresi, óńir tarıhynyń baǵa jetpes derekkózi. Arhıvterdi qabyldaý, saqtaý jáne sıfrlandyrý tártibi óńirlerde árkelki. Biryńǵaı ulttyq standart pen jaýapty operator aıqyndalmaǵan», – dedi senator.

Ol halyqaralyq tájirıbede aımaqtyq basylymdar arhıvteri ulttyq basymdyq retinde qarastyrylatynyn eske saldy. AQSH, Ulybrıtanıa, Fransıa jáne Germanıada mundaı qorlar ulttyq arhıvterge ótkizilip, memlekettik baǵdarlamalar aıasynda sıfrlandyrylady.

Osyǵan baılanysty senator barlyq óńirlerde aýdandyq gazetter arhıvterine tolyq ınventarızasıa júrgizýdi, olardy saqtaý men sıfrlandyrýdyń biryńǵaı ulttyq standartyn ázirleýdi usyndy. Sondaı-aq birtutas sıfrlyq aýdandyq baspasóz arhıvin qurý, jabylǵan redaksıalardyń barlyq qoryn mindetti túrde memlekettik arhıvterge tapsyrý tártibin engizý qajet ekenin aıtty.