اۋداندىق جانە وبلىستىق باسپا ءسوز مۇراعاتىن ساقتاۋ – ۇلتتىق ماڭىزى بار ماسەلە، دەپ مالىمدەدى سەناتور بيبيگۇل جەكسەنباي دەپۋتاتتىق ساۋالىندا، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
سەناتوردىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا 200-دەن استام اۋداندىق جانە قالالىق گازەت بار، ولاردىڭ كوپشىلىگى ءجۇز جىلدان استام ۋاقىت بويى ۇزدىكسىز شىعىپ كەلەدى. بۇل باسىلىمدار وڭىرلەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن، جەرگىلىكتى بيلىك شەشىمدەرىن جانە ەلدى مەكەندەردىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىن جۇيەلى تۇردە تىركەپ وتىرعان.
الايدا سوڭعى جىلدارى اۋداندىق باسپا ءسوز ارحيۆتەرى جوعالۋ قاۋپىنە تاپ بولىپ وتىر. رەداكسيالار جابىلعان نەمەسە قايتا ۇيىمداستىرىلعان كەزدە كوپتەگەن مۇراعاتتار جويىلىپ كەتكەن. سونىمەن قاتار 1930–2000 جىلدارى شىققان اۋداندىق گازەتتەردىڭ ءبىرىڭعاي سيفرلىق ءتىزىلىمى مەن تولىق ەلەكتروندىق قورى جوق.
بيبيگۇل جەكسەنباي بۇل جاعدايدىڭ قۇقىقتىق تاۋەكەلدەر تۋدىراتىنىن اتاپ ءوتتى. سەبەبى 1990–2000 جىلدارى كوپتەگەن رەسمي شەشىمدەر تەك اۋداندىق گازەتتەردە جاريالانعان. مۇراعاتتاردىڭ جوعالۋى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا جانە سوت تاجىريبەسىنە كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن.
«اۋداندىق گازەتتەر – تاۋەلسىزدىك جىلدارىنىڭ شىنايى شەجىرەسى، ءوڭىر تاريحىنىڭ باعا جەتپەس دەرەككوزى. ارحيۆتەردى قابىلداۋ، ساقتاۋ جانە سيفرلاندىرۋ ءتارتىبى وڭىرلەردە اركەلكى. ءبىرىڭعاي ۇلتتىق ستاندارت پەن جاۋاپتى وپەراتور ايقىندالماعان»، – دەدى سەناتور.
ول حالىقارالىق تاجىريبەدە ايماقتىق باسىلىمدار ارحيۆتەرى ۇلتتىق باسىمدىق رەتىندە قاراستىرىلاتىنىن ەسكە سالدى. اقش، ۇلىبريتانيا، فرانسيا جانە گەرمانيادا مۇنداي قورلار ۇلتتىق ارحيۆتەرگە وتكىزىلىپ، مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا سيفرلاندىرىلادى.
وسىعان بايلانىستى سەناتور بارلىق وڭىرلەردە اۋداندىق گازەتتەر ارحيۆتەرىنە تولىق ينۆەنتاريزاسيا جۇرگىزۋدى، ولاردى ساقتاۋ مەن سيفرلاندىرۋدىڭ ءبىرىڭعاي ۇلتتىق ستاندارتىن ازىرلەۋدى ۇسىندى. سونداي-اق ءبىرتۇتاس سيفرلىق اۋداندىق باسپا ءسوز ءارحيۆىن قۇرۋ، جابىلعان رەداكسيالاردىڭ بارلىق قورىن مىندەتتى تۇردە مەملەكەتتىك ارحيۆتەرگە تاپسىرۋ ءتارتىبىن ەنگىزۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.
