Freedom Inside '26

Nesieniń «qara tiziminen» shyǵýdyń múmkindigi paida boldy

Nesieniń «qara tiziminen» shyǵýdyń múmkindigi paida boldy
Belgili qarjy sarapshysy, jýrnalist Aibar Oljaev buǵan deiin kreditin qaitara almai, isti bolyp, «qara tizimge» engender bankten ipoteka ala almai júrgenin aita kele, endi memleket osy azamattarǵa kredit esigin qaita ashý úshin jańa qadamǵa barmaqshy ekenin aitty, – dep habarlaidy Dalanews.kz.

2021 jyldan bastap Qazaqstanda QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi (QNRDA) engizgen qaryz alýshylardy ońaltýdyń jańa tetigi jumys isteidi.

QNRDA málimeti boiynsha, sáýir aiynyń sońyna taman kreditter boiynsha «ońaltyldy» degen mártebeni avtomatty túrde 1 419 000 azamat alǵan.

Demek, buǵan deiin ipoteka ala almai júrgen bir jarym millionnan astam otandasymyz endi úi jaiyn jaqsartýǵa múmkindik alyp otyr.

Azamattar «qara tizimge» qalai kirip ketken?

QNRDA málimeti boiynsha, nesie qaryzyn 90 kúnnen astam ýaqytta tólemegen jaǵdaida, aqparat kredittik biýro júiesinde kórsetiledi. Sol sátten bastap bankter men mikroqarjylyq uiymdar nesie bermeitin bolady. Sondyqtan ózińizdiń kredittik jaýapkershiligińizge muqiiat bolǵanyńyz jón.

Kredit tóleýdi bir-eki kúnge keshiktirse she?

Eger bir-eki kún nesie tólemin ýaqytynda tólemeseńiz, qatty qobaljýdyń qajeti joq. Sol keshiktirilgen ýaqytqa eseptelgen ósimin (penia) qosyp, ótep tastaǵan abzal. Ol jaǵdaida eshqaida aqparat jiberilmeidi. Tek bank menedjeri habarlasyp, eske salýy múmkin. Kredittik biýroǵa aqparat tek nesieni óteý merzimi 90 kúnge keshiktirilse ǵana barady.

Kredittik ońaltýdy qalai alýǵa bolady?

Kredittik ońaltý degenimiz – sizdiń nesie tarihyńyz túzeldi degendi bildiredi. Iaǵni, buryn esh bank kredit bermese, endi olar sizge nesie berýge ket ári emes bolady. Ol kredittik biýrodaǵy sizdiń doseńizde kórsetilip turatyn statýs. Osy mártebe avtomatty túrde ózi beriledi. Oǵan qandai da bir qujattar talap etilmeidi. Rásimdi kredittik biýro merzimi ótken boryshty ótegennen keiin 12 ai ótken soń jáne osy kezeńde ózge de merzimi ótken bereshek bolmaǵan kezde júrgizedi.

Eger siz «qara tizimde» júrseńiz, biraq qazir bank nemese basqa da qarjy uiymdary aldynda esh qaryzyńyz bolmasa, sizdi memleket avtomatty túrde ońaltýy ǵajap emes. Onyń jaiyn bilý úshin egovten kredittik esep suratyp, statýsty tekserip qoiýǵa bolady.