Túmenbaidyń topshylaýynsha Toqaevtyń tusyndaǵy Qazaqstannyń qaryshtap damyp, qatarynan oza qoiýy ekitalai. Áitse de, áriptesimiz dál qazirgi kezeńde Toqaevtyń ózin de, onyń konstitýtsiialyq ózgerister jónindegi bastamasyn da qoldaýǵa ázir.
Nelikten?
"Eń bastysy - men Nazarbaev dáýiriniń endigári qaitalanǵanyn qalamaimyn. Onyń klandyq, ury-qarylyq júiesiniń birjola ydyraǵanyn kórgim keledi.
Sondyqtan da keide Toqaevtyń jan-jaǵyna tym kóp jaltaqtaityny meni de ashýlandyrady. Biraq dál qazir bárimizge bir aqiqatty anyq sezinip, sanamyzben qabyldaý kerek. Qansha jan-tánimizben qalasaq ta, qansha jerden Toqaevtan talap etsek te, 30 jyl boiǵy toqyraýdy bastan keshken qoǵamdy áp-sátte ózgertý múmkin emes. Onyń sebebi kóp.
Biraq basty sebebi - qoǵam sanasynyń ábden ýlanǵany. Júie kináli, júie ońbaǵan deimiz. Al júie degen ne? Ol siz ben biz. Qalasaq ta, qalamasaq ta, bárimiz de sol júieniń tetigimiz.
Búginde memlekettik qyzmet el igiligi úshin jumys isteý múmkindigi emes, mansap quralyna, tabystyń kózine ainaldy.
Kóbisiniń onda barǵandaǵy maqsaty bireý ǵana - memleketten jep qalý, qazynadan jymqyrý, ondai dárejege jetpese de, tym quryǵanda jurttan maida-shúidalap para alatyn múmkindikke ie bolý. Peiil men piǵyl buzylǵan mem. qyzmetkerde", – deidi jýrnalist.
Túmenbaidyń aitýynsha Nazarbaev tusynda eldiń júikesi ábden juqarǵan. Jurt bilik túgili, bir-birine senýden qalǵan.
Kúmánshildik, kúnshildik, arazdyq, urys-keris, aiǵai-shý, baibalam salý kúndelikti normaǵa ainalǵan...
"Baiansyz tirshilik, turaqsyzdyq, bolashaqqa senimsizdik sebep boldy osynyń bárine. Meniń ishimdi ýdai ashytatyny, Nazarbaev klanynyń urlaǵan dúnie múlki emes. Dúnie-múlik pen materialdyq igilikterdi adamnyń qoly jasaityny ras bolsa, ol bailyqtyń orny, erte me, kesh pe, tolar.
Meni kúidiretini -
bul aramza júieniń dúiim jurtty, búkil qazaqty psihologiialyq turǵydan syndyryp ketkeni.
Keleshekke degen senimin taptap, janshyp tastaǵany. Senimsizdik pen sharasyzdyq, beisharalyq pen nemqurailylyq kúige moiynsyndyryp ketkeni yzalandyrady.
Nazarbaev dáýiriniń basty qaldyrǵan kesapatty murasy mine, osy. Ol aiypty óler shaqta interviý berip te, eshbir týysqanyńdy qurbandyqqa shalýmen de aqtap almassyń.
Uzyn sózdiń qysqasy, men qazirgi tańda eńsesi ezilgen eldiń rýhyn túzeýge baǵyttalǵan kez kelgen bastamany qoldaýǵa ázirmin. Al ol ózgerister, ne deseńizder de, bar. Tek soqyr ǵana ony kórmeidi. Erteńgi Ata-zańǵa engizilgeli otyrǵan ózgerister de sol baǵyttaǵy sharalar.
Jańa Konstitýtsiiada bolashaqtaǵy qaýipterdiń bári tegis eskerildi deýge kelmes árine. Ondai kepildikti Toqaevtyń ózi de bere almaityny anyq. Biraq, bul nazarbaev dáýirine, belgisizdik pen maqsatsyzdyq dáýirine birjola núkte qoiatyn alǵashqy qadam. Sondyqtan da maǵan bul ózgerister qajet", – deidi Muhtar Túmenbai.
Avtordyń ruqsatymen jariialandy
