Muhamedjan Tazabek: «Rinattyń ultty súiýi – jek kórip, jaýlasýǵa sebep bolmaidy»
Qasietti Mekke, Madinaǵa da ózim bas bop ertip aparyp, zám-zámdy bulaǵynan iship, kieli jerde iilip namaz oqyp, siynyp duǵa qylýyna da aǵalyq jolymdy jasaǵam. Uly sapardan qaitarda, inilik izetpen raxmetin aityp, rizashylyǵyn da bildirgen.
Ótkende, «Aitystar» kitabymnyń tusaýkeserine arnaiy kep, quttyqtap ketkende de qýanyp qalǵanym esimde.
Árkimniń minezi ártúrli ǵoi, ultqa qyzmet etýdiń formasynda kelispeitin jerlerimiz jeterlik. Biraq ol, jek kórýge, jaýlasýǵa sebep emes.
Biz Rinatty saqtaýymyz kerek. Kesheli-beri jany ashyp otyrǵan jandy baiqamadym. Bári paidalanǵysy keledi. Aldyǵa sap qoiyp, arqasynan qyzyqtap qaraǵysy keledi.
Lap-lap etip ot bop turǵan aqyndy, ormanǵa qarai baǵyttaǵysy keledi. Alańǵa barsa arqasyn qozdyryp, «aldandym» dese júikesin tozdyryp, kóptiń emes, toptyń múddesine paidalanǵysy keledi.
Otty jyrlarymen 100 jyldyqtyń aqyny bolatyn adamdy, emotsiiasyn qozdyryp, bir kúndiktiń búligine itergisi keledi.
Áitpese, Rinat ne aitam dese aitys saxynasy men efir minberi eshýaqytta esigin japqan joq. Túsiniksiz jer men túsiniksiz jandardyń ortasynan ol tuǵyr myń ese qolaily ekeni bárimizge belgili. Qara nietti adamdar nege munsha kóbeigen.
Júrsin aǵam kózimen kóripti, qyzýy tasyp, qisalańdaǵandar da sonda júr eken, betin búrkep, nietin jasyrǵandar da, jan-jaqtan kep jatsa kerek. Eki ortaǵa bireý kep ot tastasa, kim kináli? Árine, Rinatty kórseterine kúmánim joq. Sondyqtan da, aqyn baýyrymyz «tarqańdar da, tarqańdar» dep zar iledi. «Eshkimniń qanyn moinyma júktegim kelmeidi» dedi.
Biz keshe, Mustafa Óztúrikke qorǵan bola almaǵanbyz, Ábdisalan aǵa men Bekzattyń ólimi de bizge sabaq bolmaǵan siiaqty...
Rinatty da aiaiyn dep turǵan eshkim joq.
«...Árkimniń óz maqsaty kereginde» dep Abai aitqandai, áiteýir, quzǵyn qulqyn, qurbandyq izdegen qoǵam...
Iia, Zaitovtyń óz oiy, óz pikiri bar. Alańǵa barý da óz sheshimi. Biraq nege aǵalyq aqyl aitpaimyz. Nege asyqpai alysqa barǵanyn qalamaimyz. Quldy bárekeldi óltiredi. «Elim, jerim» degen júregi bar eken, nege ony saqtamasqa, nege onyń Abaidai dana, Qaztýǵandai qazyna bolǵanyn kútpeske. Kenesarynyń baýyry Naýryzbaidyń qyzbalyǵynan qorqyp, janushyrǵanyndai janashyrlyq qaida?! Qobylandy batyrdyń Taibýrylynyń 40 kúndik kemdigi úshin jaýǵa jibergisi kelmegen Qurtqanyń qamkóńildigi qanymyzda joq pa?!
Iia, Rinat batyl sóileidi. «Sizder úshin janym qurban» dep jatyr... Jastyǵy shyǵar, jalyny shyǵar...
Biraq batyrdyń artynda bi turmaýshy ma edi?! «Elge batyr qut emes, bi qut» degendi talai báleni bastan ótkergen babalarymyz aitpap pa edi?!
Batyl-aqynnyń aqyl aitar abyzy kim?! Topqa barar jeri men toqtaityn jerin aitatyn bii kim?!
Abyz ben bi bolýǵa jaramasaq, aqyndy aldyǵa salyp, Alashty alańdata bermeiik. Alaqtaǵan top pen abaqtynyń arasynda qurbandyqqa shalyna beretindei qazaqtyń qaisar aqyny kóp emes...
Alań alaqtaǵan top pen jalaqtaǵan jasaqtyń jolyǵatyn jeri emes, balalardyń balmuzdaq jep, ata-ájeler nemelerelerin emin-erkin qydyrtatyn jer.
Alla artyq qylam dep, tyrtyq qylǵannan, eseleimin dep, esemiz ketkennen saqtasyn!
Muhamedjan Tazabek, aitysker aqyn.
