«Qazaqtelekom» basqarma tóraǵasy Baǵdat Mýsin KazLLM men ChatGPT-ti bir-birine qarsy qoiý durys emes ekenin aityp, jasandy intellekt ekojúiesindegi olardyń róli eki túrli deńgeige jatatynyn túsindirdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Onyń aitýynsha, sońǵy ýaqytta efirler men qoǵamdyq talqylaýlardan keiin «KazLLM - ChatGPT-tiń balamasy ma, biz onymen básekege túsemiz be?» degen suraq jii qoiyla bastaǵan. Alaida bul suraqtyń jaýaby - joq.
Baǵdat Mýsin bul aiyrmashylyqty energetika salasymen salystyryp túsindirdi. Onyń sózinshe, irgeli tildik modelder (LLM) - elektr stantsiiasyna uqsaidy. Olar «ziiatkerlik energiiany» óndiredi. Al ChatGPT siiaqty ónimder - turmystyq quraldar: teledidar, sháinek nemese tońazytqysh sekildi.
«Turmystyq qurylǵylar óte yńǵaily, ádemi, fýnktsionaldy bolýy múmkin. Biraq elektr energiiasy bolmasa, olar jumys istemeidi», - dep jazdy ol.
JI-degi “elektr stantsiialaryn” kimder salyp jatyr?
Mýsin irgeli modelderdi álemde iri zertteý ortalyqtary ǵana jasai alady dep túsindirdi. Olardyń qatarynda OpenAI, Google, Meta, sondai-aq BAÁ-degi Technology Innovation Institute (Falcon modeli) bar. Bul - jasandy intellekt infraqurylymynyń bazalyq deńgeii.
Al ChatGPT, Microsoft Copilot, Perplexity AI, Notion AI sekildi ónimder - osy bazalyq generatsiianyń ústine qurylǵan servister. Bir irgeli model ondaǵan, tipti júzdegen qosymshany «qorektendire» alady. Sonymen qatar bir qosymsha birneshe modelge API arqyly qosyla alady. Muny ártúrli qýat kózderine jalǵanǵan turmystyq quralmen salystyrýǵa bolady.
Irgeli modeldiń “qýaty” neden quralady?
Baǵdat Mýsin modeldiń qýaty tek parametrler sanyna (70B, 400B nemese 1 trillion) ǵana bailanysty emes ekenin atap ótti. Naqty ónimdilikti kelesi faktorlar anyqtaidy:
– arhitektýrasy;
– derekterdiń kólemi men sapasy;
– oqytý kezindegi esepteý resýrstary;
– turaqty jańartýlar;
– GPU-infraqurylym;
– ǵylymi komanda.
Onyń aitýynsha, irgeli modeldi «bir ret jasap, umytyp ketý» múmkin emes. Ol únemi jańartylyp, damytylyp otyrýy kerek. Investitsiia bolmasa, mundai model básekege qabilettiligin joǵaltady.
Onda KazLLM ne úshin qajet?
Baǵdat Mýsin KazLLM-niń maqsaty jekelegen servistermen básekege túsý emes ekenin basa aitty. Onyń sózinshe, ulttyq tildik model:
– óz generatsiiasyna ie bolý;
– syrtqy táýeldilikti azaitý;
– derekterdi óńdeýge baqylaý ornatý;
– ǵylymi mektepti damytý;
– tehnologiialyq egemendikti qamtamasyz etý úshin qajet.
Ol «ziiatkerlik energiiany» tolyqtai importtaýǵa bolatynyn, bul bastapqyda yńǵaily ári arzan kórinýi múmkin ekenin de moiyndady. Alaida strategiialyq turǵyda másele - eldiń óz generatsiiasynyń bar-joǵy. Bul uǵym álemde AI sovereignty, iaǵni jasandy intellekttegi egemendik dep atalady.
Prezidenttiń ustanymy
Mýsinniń jazýynsha, Memleket basshysy jasandy intellektke erekshe nazar aýdaryp otyr. Bul - qoldaýmen qatar, barlyq deńgeidegi úlken jaýapkershilikti bildiredi.
«Prezident naqty mindetter qoidy. Memlekettik qyzmetter men servister dami berýi kerek, al JI negizindegi ónimder senimdi tehnologiialyq bazaǵa súienip, paidalanýshylarǵa shynaiy paida ákelýi tiis», - dep qorytyndylady ol.
Sondai-aq ol qoǵamdy haip pen heitke emes, sarapshylar men ýákiletti organdardyń túsindirmesine súienýge shaqyrdy. Aitýynsha, ýaqytsha pikirtalastar ótedi, al eGov, HQKO, e-Ótinish sekildi tsifrlyq ónimder azamattardyń ómirin jeńildetýdi jalǵastyra beredi.
