Qazybekovanyń ýáji
Májilis depýtatynyń aitýynsha jańa talap shaǵyn kásipkerlerdiń jolyn kesip, valiýta satý isinde «kóleńkeli biznestiń» órkendeýine áser etýi múmkin. Sonymen qatar, depýtat jańa talap iri qarjy uiymdary men bankterdiń múddesin kózdeitinin de jasyrmapty.
– Shaǵyn kásipkerlik salasyn adamdardy jumyspen qamtityn sala dep qaramaý kerek, sonymen qatar bul salany qyzmet kórsetý salasyn damytýshy ekenin de umytpaǵan jón. Osyǵan deiin shaǵyn valiýta aiyrbastaý nysandary qolaily kýrspen halyqtyń valiýtasyn aiyrbastap, qyzmet kórsetip keldi. Ol kúndiz-túni jumys istedi. Al bankter túnde bólimshelerin ashyp, birli-jarym klienttiń aqshasyn aiyrbastap bermeidi. Ózbekstannyń qarjy salasynda dál osyǵan uqsas reforma júrip, qarapaiym halyq timidi baǵada qolyndaǵy valiýtasyn aiyrbastai almai qinalǵany esimde. Bizge munyń qajeti qansha? – dep Merýert Qazybekova kókeide júrgen oiyn ortaǵa sady.
Óz kezeginde Májilis depýtaty «Aq jol» partiiasynyń aimaqtaǵy filialdarynan Ulttyq banktyń jańa talaptaryna qarsy shaǵyn kásipkerlerden hattar kóptep kelip jatqanyn aitty.
100 mln teńge
Jańa talap boiynsha budan bylai respýblikalyq mańyzy bar qalalarda ornalasqan valiýta aiyrbastaý pýnktteriniń kassasyndaǵy qarjysy 100 mln teńgeden kem bolmaýy kerek eken (burynǵy talapta 30 mln teńge). Shaǵyn valiýta aiyrbastaý pýnktterinde munshama qyrýar qarjy qaidan bolsyn. Erbolat Dosaev bastaǵan Ulttyq banktyń mamandary buǵan bas aýyrtpaǵan syńaily.
– «Kassadaǵy qarjy qorynyń tómengi shegi 100 mln teńge bolýy kerek» degen talapty aqylǵa sidyra almadym. Ulttyq bank kassada 100 mln teńge bolsa bul elimizdegi kásipkerlikti damytatynyn aitýda. Qazir eshkim qolyndaǵy 300 myń dollaryn birinshi kezdesken valiýta aiyrbastaý pýnkitine baryp, teńgege ainaldyryp almaidy. Mundai jaǵdai bolsa da, óte sirek kezdesýi múmkin. Sondyqtan Ulttyq banktyń jańa talaby logikaǵa syimaidy, – dedi depýtat.
Jańa talapta valiýta aiyrbastaý pýnktteriniń ýaqytyn qysqartý isi de nazardan tys qalmapty. Eger Ulttyq banktyń talabyna Úkimet toqtaý salmasa, budan bylai valiýta aiyrbastaý pýnktteri qas qaraiǵansha jumys istemeidi.
Kassir qyzdy alystan tanityn boldyq
Bul talap shaǵyn kásipkerlerdi bylai qoiǵanda qarapaiym halyq úshin de tiimsiz bolyp tur. Jumys arasynda 100 dollardy teńgege aiyrbastaý úshin kóshe kezip ketken qyzmetkerin bastyǵy basynan sipai qoimasy anyq.
Taǵyda aitasaq, Ulttyq banktyń jańa talaby boiynsha valiýta aiyrbastaý pýnktiniń ieleri kúzet jaldap, kassirdiń qaýipsizdigi qamtamasyz etý úshin oqqaǵar jaldaýy kerek eken (Inkasatordyń kómegine júginińder demegenine shúkir). Aldaǵy ýaqytta ádemi qyzdyń qasynda bes qarýyn asynǵan bireý júrse, álgi boijetkenniń valiýta aiyrbastaý pýnktinde isteitin kassir qyz ekenin alystan tanityn boldyq.
Jaǵdai osyndai. Erbolat Dosaevtyń tyń ideialaryna «Aq jol» partiiasy qarsy turyp, qoǵamǵa óziniń saiasi salmaǵyn kórsetýge bekinipti.
Nurlan JUMAHAN
