Meniń kýrstan alǵan áserim
Men mektep treneri baǵdarlamasy boiynsha «Órleý» BAUO» AQ filialy Almaty qalasy boiynsha PQ BAI kýrstan óttim. Biliktiligimdi arttyrý úshin qaida barsam eken dep kóp oilandym. Birinshi kúni meni bir qorqynysh sezimi biledi. Osy kýrsta qandai jańalyqtar alamyn, ne úshin kerek, qandai paidasy bar degen suraqtar mazalady. Sol suraqtarǵa men ishtei jaýap tapqandai boldym. Bul baǵdarlamany igerý barysynda negizgi maqsattarymen tanysa otyryp, áriptester úshin mańyzdylyǵyn túsindim. Kelgen kúni ózimdi jaisyz sezindim. Sebebi, basqa ortaǵa tústim, múldem tanys emes adamdar. Árine qorqynyshty boldy. Sebebi senimsizdik boldy. Ýaqyt óte kele ortaǵa sińip kettim. Óitkeni, ár tapsyrmany topta birlesip, bir-birimizdiń oiymyzben bólisip, pikirlesip, ony talqylap, sosyn ortaǵa shyǵyp jumysymyzdy qorǵai bildik. Osynyń bári uiymshyldyqtyń arqasynda. Alǵashqy kúngi trenerdiń bergen aqparattarynan-aq, men bul kýrs áriptester arasyndaǵy bailanys týraly ekenine birden kózim jetti. Alǵashqy, 1-apta men úshin óte tez ótti. Málimetter jańasha, jaqsy, yntalandyrarlyqtai boldy. Toptaǵy jumys isteýimiz maǵan jaqsy unady. Eki apta ishinde yqsham sabaqtardy ótkizýdiń túrli formalarymen tanystym. Trenerimiz aitqandai yqsham sabaqtarda ádis-tásilderdi kórsetý mańyzdy emes eken, mańyzdysy sabaqtyń maqsatyna sai nátijege baǵyttalǵan tapsyrmalardy tiimdi strategiialardy qoldanyp ótkizý kerek ekenin túsindim. Kýrstyń barysynda mektep muǵalimderiniń oqýshylardyń shyǵarmashylyq, zertteýshilik daǵdylaryn, logikalyq jáne syn turǵysyn oilaýyn damytatyn tehnologiialar men ádistemelerdi igerýi, oqytý úderisin josparlaý, oqýshylardyń oqý jetistikterin júieli tiimdi baǵalaý daǵdylaryn jetildirý ekenin uqtym. Meniń bul kýrstan alǵan áserim kóp boldy. Men bul kýrs jaily estigenmen asa kóp mán bermeppin. Osy oqý kýrsyna mazasyzdyqpen kelgen alǵashqy kúnimizdiń óziniń jaǵymdy treningpen bastalýy qobaljýymyzdy seiiltip, tobymyzda úlken dostyq pen jaima - shýaq aýa raiyn qalyptastyrdy. Bul bárimizdiń kez kelgen qiyndyqtardy birlesip eńserýimizge, ózimizge senimdilikpen qaraýymyzǵa oń yqpalyn tigizdi. Trenerimizdiń ár sabaqty jaǵymdy áreketterden bastaýynyń nátijeliligine kúndelikti baiqai otyryp, óz sabaǵymnyń sátti ótýi de tek ózińniń synypta yntymaqtastyq atmosferasyn qalai ornata bilgenińe bailanysty ekenin túsindim. Bizdi alǵash kýrsqa kelgen kúnnen bastap, baisaldy da, bilimdi trenerimiz Ábdibaeva Sáýle Kenjebekqyzy jyly shyraimen qarsy aldy. Osyndai trenerimizdiń arqasynda mektep treneriniń mindeti jáne onyń jaýapkershiligi, qyzmeti týraly kóptegen nárseler úirendik .Kýrsqa kelgen jiyrma tórt adam bir-birimizben tanystyq. Kýrstyń ishki erejeleri tanystyryldy. Infografika ádisi arqyly toptyń altyn erejesin shyǵardyq. Sabaqta tórt top bolyp bólinip otyryp, túsinikterimizdi juptyq jáne toptyq jumystar arqyly posterler daiyndap óz jumystarymyzdy qorǵadyq. Sabaqtyń óte qyzyqty ótetindigi ár kúni qyzyǵýshylyqty oiatý úshin túrli ádis-tásilder ,san túrli trenigter jasalatyn.
Sabaq barysynda pikir talastar qyzyqty boldy. Sóitip, tobymyzda yntymaqty atmosfera qalyptasty, jańalyqqa degen kózqaras paida boldy. Qyzyǵýshylyq artty. Kýrs barysynda teoriiamen, toptyq jumystyń tiimdiligi ,oqytý ádisteri men nysandary,sabaq qurylymy syni turǵydan oilaý, oqytý ádisteri, refleksiia men keri bailanys, AKT-ny paidalaný, refleksivti oqytý, baǵalaý túrleri, yqsham sabaq josparlaryn qalai qurý kerektigin jasap úirendik.
Kýrsta ótkiziletin sabaqtardyń daiyn jospary jasalyp ony qalai, qandai ádispen ótkizý tiimdi ekendigin úirendik. Árbir toptyń ótkizgen bir sabaǵynan birneshe daǵdy qalyptastyryp, naqty bilimdi óz is-áreketterimiz arqyly jasadyq.. Sabaqtyń ár kezeńinde qoldanylatyn ádis-tásilder bolashaq mektep trenerleriniń oilaý, shyǵarmashylyq, iskerlik bilimi men biliktilikterin kórsete bildi. Ár trenerden ártúrli daǵdy men ádis-tásilderin úirene otyryp pedagogikalyq tájiribemdi tolyqtyrdym. Kýrstan keiin mektepke barǵanda áriptesterimniń kásibi deńgeilerin kóterýge jáne ár balanyń oi-órisin jetildiretin tehnologiianyń túrli ádis-tásilderin toppen jumys, juppen jumys, syn turǵysynda oilaý, dialogtyq oqytý jáne taǵy basqa tehnologiialardyń erekshelikterin treningter arqyly úiretemin dep oilaimyn. 7 modýldi ár sabaqqa yqpaldastyra otyryp qurýdy SMART arqyly naqty, qoljetimdi, shynaiy josparlaý negizinde ózgertýler engizý kerek ekendigin ańǵardym. Sabaq josparynyń balaǵa baǵyttalyp BLÝM júiesimen júieli túrde qaita qurylyp, óz tájiribeme qaita túzetýler engizý kerek ekendigin túsindim. Sonymen qatar, mektepishilik qiyndyqtardy jeńýge bolatyn tiisti qadamdar jasaý áreketterin meńgerdim dep esepteimin. Meniń oiymsha, kúndelikti ómirde kez kelgen iste jetistikke jetý,tipti, ár kúnińniń sátti ótýi ózińniń kóńil-kúiińe bailanysty. Eger kóńil-kúiiń jaqsy bolsa, boiyńda taý qoparardai shabyt pen óz-ózińe degen senimdilik paida bolady. Kýrstyń birinshi betpe-bet kezeńi maǵan umytylmastai áser qaldyrdy. Ártúrli mekenderden kelgen áriptestermen aralasyp, tájiribemen, oi-pikirlermen bólisý de men úshin úlken mektep boldy.
Osy oqý baǵdarlamasy da áriptesterdiń qalai oqý kerektigin úirenip, sonyń nátijesinde erkin, ózindik dálel-ýájderin nanymdy jetkize biletin, yntaly, senimdi, syni pikir-kózqarastary júieli damyǵan, sandyq tehnologiialarda quzyrlylyq tanytatyn áriptes retinde qalyptasý nátijelerin kútedi. Sondyqtan alǵa qoiǵan kásibi mindetimizdi iske asyrýda baǵdarlamanyń kómegi zor ekenin túsindim. Kún saiynǵy dáristerden, trenerdiń aitylǵan ár sózinen, túrli trening, kórsetilimderdiń áserinen qalai oqytý kerektigin túsinip qana qoimai, bul aqparattar ózimniń jeke qasietterimniń de ózgerýine oń yqpalyn tigizdi.
Kúndelikti sabaqta toptasyp jumystanýda, berilgen tapsyrmany sheshý arqyly, áriptesterdiń jan dúniesin túsingendei boldym, bul kýrstan óz tájiribemde nátijege jetýde sheshimin tappai júrgen máselelerdi sheshýdiń jolyn taptym. Halqymyzdyń rýhani kósemi Ahmet Baitursynulynyń «Muǵalim ádisti kóp bilýge tyrysý kerek, olardy ózine súienish, qolǵabys nárse esebinde qoldaný kerek» degeni ár mamannyń jadynda bolýy tiis. Sondyqtan sabaǵymnyń ár kezeńiniń maqsatyn ashatyndai tiimdi ádis-tásilderdi tańdaýda kóp oilaný kerek ekenin túsindim.Osy kýrsta biraz maǵlumat aldym. Eń mańyzdylyǵy sabaq berýde jeti modýldi paidalaný, iaǵni strategiialardy jáne tásilderdi,syni oilaityn ashyq suraqtardy qoiý kerek ekenin túsindim. Naqtylyǵyn aitqanda, ózi túsinetin adam ózi zertep bilimdi jinaidy, syni turǵydan oilaý qabileti damidy, óziniń is áreketine qatysty tańdaý jasap, basqalarynyń oiymen kúmánmen qaraý, durys baǵalai bilýdi úirenedi. Al AQT-ny qoldaný barysynda izdenis qalyptasady, usynady, saqtaidy jáne birlesip jumysqa qatysady. Osy kýrsta alǵan bilimimdi praktikada qoldanamyn. "Jaqsy sóz - jarym yrys degendei", eń bastysy, jyly kózqaraspen, jaǵymdy sózderimizben áritestiń yqylasyn oiatyp, qolynan is keletinine sendire bilýimiz kerek. «Bolmasań da uqsap baq, bir ǵalymdy kórseńiz. Ondai bolmaq qaida dep, aitpa ǵylym súiseńiz» dep uly Abai atamyz aitqandai bolashaqta osy kýrstan alǵan bilimimdi mektebimde júzege asyra alamyn dep oilaimyn. XXI ǵasyrda talap etiletin daǵdylardyń mánin túsine bilip, sheshimder men is-áreketterdi uiymdastyra biletin mektep treneri bolatyndyǵyma senemin.
Aldaǵy ýaqytta osy kýrstan alǵan bilimmen qatar túrli nusqaýlyqtar men ártúrli keńester, resýrstar kómekke keledi dep boljaimyn. Osy oraida kýrstyń treneri Sáýle Kenjebekqyzyna alǵysym sheksiz. Óziniń tereń bilimimen qatar iskerligimen, jan-jaqty izdenisimen bizge óz betimizshe bilim alýymyzǵa tolyq jaǵdai jasap, yntymaqtastyq orta qura bilgenin kórdim. Ár áriptesime sáttilik tileimin!
Imanberlina Qyzylgúl Myltyqbaiqyzy,
«№194 mektep» KMM
