Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyna úndeýi
Qadirli áriptesterim,«Nur Otan» partiiasynyń músheleri!
Memleketimizdiń asa mańyzdy tarihi sátterinde halqyma úndeý joldaitynymdy bilesizder.
Búgin de barshańyzǵa úndeý jariialaǵaly otyrmyn.
Biraq, búgingi úndeýdiń mańyzy zor. Men Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti retindegi ókilettigimdi toqtatý jóninde sheshim qabyldadym.
Bul – ońai sheshim emes.
Biyl elimizdiń eń joǵary laýazymyndaǵy qyzmetimdi atqaryp kele jatqanyma 30 jyl tolady.
Halqym maǵan táýelsiz Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti bolý múmkindigin berdi.
Keńes imperiiasy qulaǵan sátte bizdiń saiasatymyz ben ekonomikamyz quldyrap qaldy. El ishinde qobaljý men túsiniksiz jaǵdai oryn aldy.
Ishki jalpy ónim eki ese qysqardy, azyq-túlik pen halyq tutynatyn taýarlardyń tapshylyǵy aiqyn sezildi. Bir mezette iri zaýyttardyń bári toqtap qaldy. Dúnie tóńkerilip ketkendei kórindi. Bul synaq bolatyn.
Biz odan súrinbei ótip, damýdyń qazaqstandyq jolyn salýǵa belsene kirisip kettik. Bizdiń úshtuǵyrly mindetimiz – naryqtyq ekonomika qurý, totalitarlyq ideologiialyq júieni buzý jáne qoǵamnyń barlyq institýttaryn jańǵyrtý boldy.
Biz muny zamanaýi demokratiialyq memleket – Qazaqstan Respýblikasyn qurý úshin jasadyq.
Biz álsiz ekonomikamen jáne jaǵdaiy joq azamattarmen demokratiialyq institýttar qalyptastyrý múmkin bolmaitynyn túsinip, ekonomikany damytý jáne azamattardyń ál-aýqatyn arttyrý isine basa mán berdik. Sonyń nátijesinde ekonomikamyzdy 15 ese, al halyqtyń tabysyn 9 ese (dollarmen eseptegende) arttyryp, kedeishilik deńgeiin 10 esege jýyq qysqarta aldyq.
Biz 2007-2012 jyldardaǵy aýqymdy álemdik qarjy daǵdarysyn qosa alǵanda, kezdesken qiyndyqtardyń bárin eshkimniń kómeginsiz jáne tabysty eńsere bildik.
Qazaqstan agrarly ekonomikadan ónerkásiptik-servistik ekonomikaǵa ótti. Eldi indýstriialandyrý jáne ýrbanizatsiialaý protsesi júrip jatyr.
Shikizat sektoryna álemniń iri investorlary keldi. Sonyń arqasynda munai-gaz sektoryndaǵy kúrdeli jobalardy júzege asyra aldyq. Shikizat resýrstary esebinen qazaqstandyqtardyń bolashaq urpaǵy úshin qor quryldy.
Qazaqstan jahandyq ekonomikanyń ajyramas bóligine ainaldy. Investitsiia tartyp, álemniń barlyq derlik elderimen saýda-sattyq júrgizip kelemiz. Elimizdiń jańa infraqurylymdyq dińgegi boi kóterdi.
Eldiń barlyq óńirin avtomobil joldary men temir jol jelisi bailanystyrady.
Al, aviatsiia marshrýttary álemniń túkpir-túkpirine barýǵa múmkindik berip otyr.
Qazaqstan tek aýmaǵy jaǵynan ǵana iri memleketke ainalǵan joq. Búginde azamattarymyzdyń sany 18 millionnan asty. 20 millionǵa jetetin kún de alys emes.
Biz álemdegi ozyq damyǵan 50 eldiń qataryna qosyldyq. 2050 jylǵa deiingi damý baǵdarlamasy ázirlendi.
Maqsatymyz – ozyq damyǵan 30 eldiń qataryna ený. Biz qiraǵan KSRO-nyń ornynda zamanaýi naryqtyq ekonomikasy bar, tabysty Qazaqstan memleketin quryp, kópultty jáne kópkonfessiialy elimizde beibitshilik pen turaqtylyqty qalyptastyrdyq.
Kópǵasyrlyq tarihymyzda alǵash ret Qazaqstan Respýblikasynyń halyqaralyq-quqyqtyq turǵydan moiyndalýyn qamtamasyz ettik. Memleket retinde bederlenbegen Qazaqstandy álem kartasyna engizdik. Bizdiń óz Týymyz, Ánuranymyz, Eltańbamyz bar.
Biz 90-jyldardaǵy eń kúrdeli kezeńde «Bolashaq» baǵdarlamasy boiynsha mamandar daiarlaý isin qolǵa aldyq. Jastardyń laiyqty bilim alyp, álemdik tájiribeni zertteýine múmkindik týǵyzdyq, sondai-aq olardyń elimizge óz paidasyn tigizýine jol ashtyq. Jahandy daǵdarys jailaǵanyna qaramastan, biz Astanada álemdik deńgeidegi ýniversitet ashyp, ziiatkerlik mektepter saldyq. Egemendikke ie bolǵan jyldarda dúniege kelgen jastarymyz memleket qamqorlyǵyn baǵalai biledi dep senemin.
Olar – táýelsiz Qazaqstannyń túlep ushqan jas qyrandary. Jastardyń elimizdi qorǵap, ony nyǵaita túsetinine, ózderiniń bar bilimi men kúsh-qýatyn Otanymyzdy órkendetýge jumsaitynyna senimdimin.
Elimizdiń tarihynda alǵash ret óz elordamyzdy turǵyzdyq.
Astana – barlyq jetistikterimiz ben jeńisterimizdiń jarqyn kórinisi. Osynyń bárin sizdermen birge jasadyq, qurmetti qazaqstandyqtar. Osy jyldarda ótken barlyq sailaýlarda sizder maǵan senim artyp, bastamalaryma qoldaý bildirdińizder.
Maǵan uly halqyma, týǵan jerime qyzmet etý baqyty buiyrdy. Barshańyzǵa – halqyma zor rizashylyǵymdy bildirip, basymdy iemin.
Osyndai qoldaýdyń arqasynda sizderdiń senimderińizdi aqtaý úshin men bar kúsh-jigerimdi, densaýlyǵymdy, ýaqytymdy aiamai adal qyzmet ettim.
Ózderińiz bilesizder, zańdarymyzǵa sáikes men Tuńǵysh Prezident – Elbasy (Ult kóshbasshysy) mártebesine ie boldym. Eleýli ókilettigi bar Qaýipsizdik Keńesiniń Tóraǵasy retinde qyzmet ete beremin. «Nur Otan» partiiasynyń Tóraǵasy, Konstitýtsiialyq Keńestiń múshesimin. Iaǵni ózderińizben birge bolamyn. Elimizdiń, halqymyzdyń qamy – meniń múddem bolyp qala beredi.
Táýelsiz Qazaqstan memleketiniń negizin qalaýshy retindegi aldaǵy mindetim – basshylardyń jańa býynynyń bilikke kelýin qamtamasyz etý.
Olar elimizdi jańǵyrtý protsesterin jalǵastyratyn bolady. Qazaqstandaǵy bilik sabaqtastyǵy konstitýtsiialyq turǵydan rettelgen.
Prezidenttiń ókilettigi merziminen buryn toqtatylǵan jaǵdaida onyń ókilettigi qalǵan merzimi aiaqtalǵanǵa deiin Senat Tóraǵasyna beriledi.
Sodan keiin jańa Prezident sailaýy bolady.
Qazir Parlament Senatynyń Tóraǵasy – Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev.
Ony sizder jaqsy bilesizder. Ol Máskeý memlekettik halyqaralyq qatynastar institýtynyń túlegi, ǵylym doktory. Aǵylshyn jáne qytai tilderin erkin meńgergen. Basshylyq laýazymdarda qyzmet etip, mol tájiribe jinady. Elimizdiń syrtqy saiasatynyń qalyptasý jyldarynda Syrtqy ister ministri, Premer-Ministrdiń orynbasary jáne Premer-Ministr, Senat Tóraǵasy boldy.
Elimizdi, onyń ekonomikasy men saiasatyn jetik biledi. Birikken Ulttar Uiymy Bas hatshysynyń orynbasary bolyp jumys istedi.
Bul – onyń diplomat retinde sińirgen eńbeginiń jáne Qazaqstanǵa degen zor senimniń jemisi.
Ol Qazaqstan táýelsizdiginiń alǵashqy kúnderinen bastap menimen birge jumys istep keledi. Men ony jaqsy bilemin. Ol – adal ári jaýapkershiligi joǵary azamat. Elimizdiń ishki jáne syrtqy saiasatyn jan-jaqty sezinedi. Ol barlyq baǵdarlamalardy ázirleýge jáne qabyldaýǵa atsalysty. Qasym-Jomart Kemeluly Qazaqstandy basqarýǵa naǵyz laiyqty azamat dep senemin.
Qurmetti otandastar! Biz álemniń bir orynda turmai, únemi ózgerip jatqanyn kórip otyrmyz. Jańa múmkindiktermen qatar jahandyq jańa tehnologiialyq jáne demografiialyq syn-qaterler týyndap, álemdik tártip turaqsyzdana túsýde.
Árbir urpaqtyń atqaratyn óz mindetteri bar. Men jáne meniń zamandastarym elimiz úshin qoldan kelgenniń bárin jasadyq. Onyń nátijeleri ózderińizge belgili. Álem ózgerip, jańa býyn keledi. Bul – tabiǵi protsess. Olar óz zamanynyń problemalaryn sheshetin bolady. Sondai-aq, elimizdi odan ári órkendetý úshin bar kúsh-jigerin jumyldyrýǵa tiis. Álemmen birge biz de ózgerýge tiispiz.
Jas qazaqstandyqtarǵa aitarym: táýelsiz Qazaqstanymyzdy, ortaq Otanymyzdy, Máńgilik elimizdi saqtai bilińizder. Bul – bizdiń halqymyz, bizdiń uly babalarymyzdyń jeri. Otanymyz da, jerimiz de bir.
Halqymyzdyń dostyǵy men birligin, bir-birimizge degen senimdi saqtap, elimizdegi árbir azamattyń tól mádenieti men dástúrin qurmettei bilińizder. Sonda ǵana biz myqty bolyp, syn-qaterdiń bárine tótep beremiz. Sonda ǵana biz órkendeitin bolamyz.
Qurmetti qazaqstandyqtar! Meniń otandastarym! Men búgingi sózimdi sizderdiń árqaisyńyzǵa arnaimyn. Elimizdiń aldynda aýqymdy mindetter tur. Jetistikke jetetinimizge senemin. Men Qazaqstannyń bolashaǵyn qalai elestetemin? Bolashaq qazaqstandyqtar bilimdi, úsh tilde sóileitin, erkin adamdardyń qoǵamyn qalyptastyratynyna nyq senimdimin.
Olar – álemniń azamattary. Olar dúnieni sharlaidy. Olar jańa bilim alýǵa qushtar. Olar – eńbeksúigish. Olar – óz eliniń patriottary. Qazaqstan 2050 jyly jalpyǵa ortaq eńbek qoǵamyna ainalady dep senemin. Bul – bári de adam igiligi úshin jasalatyn, ekonomikasy myqty memleket.
Onyń bilim salasy da, densaýlyq saqtaý salasy da úzdik bolady. Onda beibitshilik pen tynyshtyq saltanat qurady. Azamattary erkin ári teń quqyly, al biligi ádiletti bolmaq. Mundai elde zań ústemdik etedi.
Men durys jolmen kele jatqanymyzǵa senimdimin. Bizdi týra joldan eshteńe de taidyra almaidy. Eger biz kúshti bolsaq, bári de bizben sanasady.
Eger biz áldeqandai kúshke nemese basqa bireýge úmit artsaq, qol jetkizgen jetistiktiń bárinen airylamyz.
