Biryńǵai jiyntyq tólemdi kimder jáne qalai tóleidi?
2019 jyldyń qańtar aiynan bastap elimizde jańa tólem júiesi – biryńǵai jiyntyq tólem júiesi (BJT) engizildi. Ol tórt túrli tólemdi – jeke tabys salyǵyn, zeinetaqy qoryna, meditsinalyq saqtandyrý qoryna jáne áleýmettik saqtandyrý qoryna jasalatyn jarnalardy biriktiredi. Biryńǵai jiyntyq tólem júiesi qaramaǵyna jumysker almai, tabys tabý maqsatynda jeke tulǵalarǵa qyzmet kórsetetin azamattarǵa arnalǵan.
Biryńǵai jiyntyq tólemdi qolma-qol aqshalai nemese bankter men jekelegen bank qyzmetin kórsetetin uiymdar arqyly tóleidi. Ol Memlekettik korporatsiianyń banktik esep-shotyna tólenedi. Eger qarajat biryńǵai jiyntyq tólem kólemine sáikes kelmese, atalǵan uiymdar BJT qabyldamaidy. BJT mólsheri: respýblikalyq mańyzy bar qalalar úshin - 1 AEK (ailyq eseptik kórsetkish); basqa eldi mekender (aýdan, aýyl, t.b.) úshin - 0,5 AEK.
Biryńǵai jiyntyq tólemdi tóleýshiler óz betinshe tólei alady nemese olardyń paidasy úshin úshinshi tulǵa tóleidi. Biryńǵai jiyntyq tólem tólegen kezde, tólem jasaǵan aiy, jyly kórsetilýi tiis.
Bankter men jekelegen bank qyzmetterin kórsetetin uiymdarǵa túsken biryńǵai jiyntyq tólemder MT-102 elektrondy tólem tapsyrmasy boiynsha Memlekettik korporatsiiaǵa aýdarylady. MT-102 tólem tapsyrmasynyń formatyna biryńǵai jiyntyq tólem tóleitin tulǵanyń jeke sáikestendirilgen nómiri; tegi, aty, jóni; týǵan kúni, aiy, jyly; tólemniń kólemi enedi. Memlekettik korporatsiia qarajat túsken kúnnen bastap úsh operatsiialyq kún ishinde BJT somasyn tiisti salalarǵa úlestirip, aýdarady:
10% - jeke tabys salyǵy;
20% - áleýmettik aýdarymdar;
30% - zeinetaqy jarnasy;
40% - meditsinalyq saqtandyrý jarnasy.
Iaǵni, osy tólem júiesimen jarna tóleý arqyly elordalyq ózin-ózi jumyspen qamtýshylar da mindetti áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý júiesine qatysýǵa múmkindik alady. Osylaisha azamattar ýaqyty men qarjysyn únemdep ǵana qoimai, bolashaqta jeke basyna qajetti tólemderden qol úzbeidi.
Biylǵy jyly meditsinalyq saqtandyrý jarnasynyń mólsheri qandai bolmaq?
2019 jyly elordalyq jumys berýshiler óz qarajaty esebinen jumysker úshin onyń tabysynyń 1,5% mólsherinde jarna aýdarady.
Tólem boiynsha shekteý de bar ekenin eskerý kerek: eger azamat eń tómengi jalaqy kórsetkishiniń 10 ese mólsherinen joǵary somada jalaqy alatyn bolsa, tek 10 eń tómengi jalaqy kórsetkishinen ǵana jarna tólenedi.
2020 jyldan jumys berýshiler men basqa da azamattar qansha tóleidi?
Astana qalasyndaǵy jumys berýshiler óz jumyskerleri úshin jarna aýdarýdy jalǵastyra beredi. 2020 jyldan bastap olar óz qarajaty esebinen jumysker úshin onyń tabysynyń 2% mólsherinde jáne jumysker qarajaty esebinen onyń tabysynyń 1% mólsherinde jarna aýdarady.
Jeke kásipkerler ózi úshin tiisti qarjylyq jyldaǵy eń tómengi jalaqy 1,4 ese mólsherinen 5% jarna tóleidi.
Al memleket 2020 jyldan bastap halyqtyń 13 sanaty úshin jarna aýdarady. Olar: balalar, zeinetkerler, onyń ishinde Uly Otan soǵysynyń qatysýshylary men múgedekteri, kóp balaly analar, jumys istemeitin júkti áielder, bala kútimine bailanysty demalystaǵy analar, múgedekter jáne múgedek balalarǵa kútim jasaityn adamdar, tirkelgen jumyssyzdar, jumys istemeitin oralmandar, stýdentter, internat tárbielenýshileri, tergeý izoliatorlaryndaǵylar men túrmede jazasyn óteýshiler.
Meditsinalyq saqtandyrý qoryna óz betimen jarna aýdaratyndar, iaǵni resmi túrde esh jerde tirkelmegender, 2020 jyldan bastap ai saiyn eń tómengi jalaqy kórsetkishiniń 5% mólsherinde jarna tóleidi.
Esterińizge salamyz, mindetti áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý jarnalary, iaǵni jinaqtalǵan qarjy Ulttyq bankte saqtalady. Áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý qory Ulttyq bankpen senimgerlik basqarý týraly kelisimshart jasasqan. 2020 jyldan bastap bul qarajat Mindetti áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý paketi sheńberindegi qyzmetter aqysyn tóleýge jumsalady.
Jarna aýdarý: Astana qalasy ekinshi orynda
Meditsinalyq saqtandyrý qoryna jarna aýdarýda elordalyq jumys berýshiler de belsendilik tanytyp keledi.
Júie iske qosylǵan 2017 jyldyń 1 shildesi men 2019 jyldyń 1 aqpany aralyǵynda Astana qalasy boiynsha jinaqtalǵan jarnanyń jalpy somasy 17, 67 mlrd teńgeni qurady.
Onyń 16,38 mlrd teńgesi (shamamen 92,7%) jumys berýshilerdiń aýdarymdary bolsa, qalǵan 1,29 mlrd teńge (7.3 %) – jeke kásipkerler men azamattyq-quqyqtyq kelisimshart negizinde eńbek etetin tulǵalarǵa tiesili.
Jalpy, aimaqtyq turǵydan alǵanda, Astana (12,58%) meditsinalyq saqtandyrý jarnalary - aýdarymdary boiynsha Almaty qalasynan (21,04%) keiin ekinshi orynda, úshinshi orynda - Qaraǵandy oblysy (8,23%).
Siz bilesiz be?
Mindetti áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý jarnalary, iaǵni jinaqtalǵan qarjy Ulttyq bankte saqtalady. Áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý qory Ulttyq bankpen senimgerlik basqarý týraly kelisimshart jasasqan. Bolashaqta bul qarajat Mindetti áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý paketi sheńberindegi qyzmetter aqysyn tóleýge jumsalady.
