Qazaqstan úshin syrtqy saýda jai ǵana ekonomikalyq qarym-qatynas emes, ol – ulttyq qaýipsizdik, táýelsizdik pen eldiń strategiialyq ornyqty damýynyń máselesi.
Osy taqyryp tóńireginde Máýlen Áshimbaev tereń de jan-jaqty pikir bildirip, saýda saiasatyndaǵy jańa kózqarastardy ortaǵa saldy. Senat tóraǵasy eldiń ekonomikalyq áleýetin arttyrý úshin, eń aldymen, álemdik naryqqa ashyq bolýmen qatar, óz múddemizdi de myqtap qorǵaýǵa basa mán berýimiz kerek degendi alǵa tartty dep jazady Dalanews.kz.
«Qazaqstan ekonomikasyn syrtqy naryqtan bólip qaraýǵa bolmaidy, biraq bul bizdiń óz múddemizdi umytý degen sóz emes. Biz eksportty damytý, sheteldik investitsiia tartý, otandyq taýarlarymyzdy álemdik naryqtarǵa shyǵarýǵa kúsh salýymyz kerek. Sonymen qatar, syrtqy ekonomikalyq bailanystardy ulttyq múdde turǵysynan qaita qarastyratyn ýaqyt jetti», – deidi Máýlen Áshimbaev.
Onyń aitýynsha, sońǵy kezde álemdik ekonomikada «ekonomikalyq ultshyldyq» kúsheiip keledi. Bul turǵyda Qazaqstan eshkimniń múddesine jyǵylmai, táýelsiz ári batyl saiasat júrgizýi kerek.
«Qazir biz úshin ekonomikalyq táýelsizdikti qamtamasyz etý óte mańyzdy. Ekonomikalyq ultshyldyq degende, biz óz naryǵymyzdy qorǵap, otandyq kásipkerlerdi qoldaýdy aityp otyrmyz. Bul álemdik trend. Batys ta, Shyǵys ta osyny túsinip otyr. Endeshe, bizge de óz jolymyzdy aiqyndap alý qajet», – dedi ol.
Senat tóraǵasy atap ótkendei, syrtqy saýdanyń bir mańyzdy tusy – tariftik saiasat. Ol qazir Qazaqstannyń tariftik júiesin qaita qarap, ony sheteldik seriktestermen aradaǵy saýda balansyn jaqsartýǵa baǵyttaý kerek dep esepteidi.
«Biz kóbine tarifterdi tómendetýdi jaqsy nárse dep oilaimyz. Biraq kez kelgen tariftik saiasat aldymen óz óndirýshilerimizdiń múddesin qorǵaityn bolýy kerek. Álemniń kez kelgen eli, meili ol AQSh, Qytai nemese Resei bolsyn, óz naryǵyn qyzǵyshtai qorǵaidy. Sondyqtan tarif saiasatyn jai ekonomikalyq qural emes, ulttyq múddeniń basty tetigi retinde qarastyrýymyz kerek», – dep túsindirdi Áshimbaev.
Ol suhbat barysynda syrtqy saýda saiasatyn iske asyrýda ekonomikalyq diplomatiianyń róli artyp kele jatqanyn tilge tiek etti. Osy turǵyda Áshimbaevtyń pikirinshe, elshiler men diplomatiialyq qyzmettiń negizgi missiiasy – saýda qarym-qatynastaryn nyǵaitý, otandyq eksportty ilgeriletý bolýy tiis.
«Qazaqstan elshileriniń jumysy tek saiasi emes, ekonomikalyq sipatta da bolýy kerek. Olar otyrǵan elderde Qazaqstannyń ónimderin tanystyrý, otandyq eksportshylarǵa qoldaý kórsetý, jańa naryqtarǵa jol ashýǵa kómektesý – diplomatiianyń negizgi baǵytyna ainalýy qajet. Ekonomikalyq diplomatiia – bizdiń syrtqy saiasatymyzdyń basty bir baǵyty», – deidi ol.
Senat tóraǵasy álemdik naryqta qazaqstandyq ónimderdi básekege qabiletti etý úshin sapa máselesin birinshi orynǵa qoiý qajettigin de erekshe atap ótti.
«Sheteldik tutynýshylardyń talaby óte joǵary. Bizdiń ónimderimiz sapaly bolmasa, qansha nasihattasaq ta nátije bolmaidy. Sondyqtan eksportqa baǵyttalǵan ónimniń sapasy – bizdiń basty mindetimiz. Bul baǵytta otandyq óndirýshilerdi sapa standarttaryna beiimdeý, sertifikattaý, qoldaý kórsetý mehanizmderin kúsheitýimiz kerek», – dedi Máýlen Áshimbaev.
Suhbat barysynda Áshimbaev qazaqstandyq eksportty qoldaý úshin memleket tarapynan naqty qadamdar jasalýy kerektigin aitty. Ásirese, aýyl sharýashylyǵy, tamaq ónerkásibi jáne óńdeý ónerkásibi salalarynda áleýettiń joǵary ekenin tilge tiek etti.
«Aýyl sharýashylyǵy ónimderi – bizdiń eksporttyq potentsialymyzdyń mańyzdy bóligi. Biraq biz shikizat kúiinde ǵana eksportqa shyǵarýmen shektelip otyrmyz. Onyń ornyna daiyn ónimdi eksporttaýǵa kóshsek, qosylǵan qun ózimizde qalady. Bul baǵytta memleket tarapynan naqty qoldaý sharalary qajet. Bizdiń maqsatymyz – otandyq kásipkerlerdiń álemdik naryqqa daiyn ónimmen shyǵýyna jaǵdai jasaý», – dedi Senat tóraǵasy.
Máýlen Áshimbaev sóz sońynda syrtqy saýda saiasatyn jańasha quryp, Qazaqstannyń óz jolyn tabýy kerektigin taǵy bir márte atap ótti.
«Biz eshkimniń jolyn kóshirmeimiz. Ózimizdiń ulttyq ereksheligimiz ben ekonomikalyq áleýetimizge negizdelgen derbes syrtqy saýda strategiiasyn qurýymyz kerek. Tek sonda ǵana Qazaqstannyń ekonomikasy kúsheiip, táýelsizdigi nyǵaia túsedi», – dep túiindedi Máýlen Áshimbaev.
