Freedom Inside '26

Kaspii sammiti qandai nátijege qol jetkizdi?

Kaspii sammiti qandai nátijege qol jetkizdi?
«Eýraziia álemi» pikirsaiys klýbynyń kezekti basqosýy «Kaspii-2018» ári qarai ne bolmaq?» atty taqyrypqa arnaldy.

Jiynnyń shymyldyǵyn ashqan saiasattanýshy Edýard Poletaev óz sózinde bul jolǵy Aqtaýda ótken Kaspii sammitiniń burynǵylardan bólek ekenin tilge tiek etti.

«Osy baǵyttaǵy daý 22 jylǵa sozylǵan edi. Osy aralyqta Kaspiimen shektesip jatqan bes memleket arnaiy jumys tobyn quryp, kóptegen basqosýlar ótkizdi. Bul másele memleket basshylarynyń deńgeiinde de talqylandy. Endi mine osy jumystyń jemisi retinde konventsiia qabyldanyp otyr» – dedi ol.

Onyń aitýynsha, bul konventsiiaǵa Iran qol qoiady dep eshkim oilaǵan joq. Sonymen qatar bes el basshylary aimaqtyq emes derjavalardyń Kaspiige áskeri kúshin kirgizbeitini týraly ortaq sheshimge keldi.

Al «Eýraziialyq monitoring» saraptama ortalyǵynyń direktory Álibek Tájibaevtyń pikirinshe bul konventsiia bes memleket úshin de tiimdi. Degenmen, keibir saýaldardyń basy ashyq qaldy deidi.

«Máselen, aldaǵy ýaqytta túrkmenderdiń arzan gazy Eýropaǵa aǵylatyn bolady. Bul óz kezeginde atalǵan naryqta básekelestik týǵyzyp, osyǵan deiin monopolist atanyp kelgenderdiń qytyǵyna tiiýi múmkin.
Saiasi synaqtar da bar. Ilgeride Iran prezident osy konventsiiaǵa múdirmei qol qoiǵanyn aittyńyzdar. Alaida osy jiyn barysynda ol bir kezderi óz eliniń Kaspiidiń resýrstaryn molynan paidalanǵanyna, endigi jerde osy qordyń kúrt qysqaratynyn tilge tiek etti» dedi Álibek Tájibaev.

Óz kezeginde «Birlik» geosaiasi zertteýler ortalyǵy Artur Súleimenov:
«Osy jolǵy sammit álemdik qaýymdastyqtyń nazaryn aýdardy ózine. Bul óz kezeginde Kaspiidiń investitsiialyq áleýetin arttyryp, bul aimaqta qarjylyq-ekonomikalyq jobalar jasaýǵa jol ashady», – dedi.

Al saiasattanýshy Andrei Chebotarevtyń aitýynsha Konventsiia nátijesinde Kaspii mańy aimaǵyndaǵy qaýipsizdik máselesi retke keledi.

«Endeshe ekonomikalyq áriptestiktiń ekinshi tynysy ashylatyny jasyryn emes. Bul tarapta Kaspii mańyndaǵy elder ekijaqty kelissózder júrgize alady. Bul óz kezeginde aimaqtaǵy logistika, transport, aýyl sharýashylyǵy, óńdeýshi óndirisin salasyn damytýǵa jol ashýy tiis.

Endigi másele sózden iske kóshýde jatyr», – dedi ol.