Kadrlyq rezerv túlekteri memleket múddesine qyzmet etedi
– Oljas myrza, jastar arasynda Prezidenttiń kadrlyq rezervi tanymal joba ekenin bilemiz. Al bylaiǵy jurt bul jobany jastardyń memlekettik qyzmette satylap ósýin qamtamasyz etetin bastama dep qabyldaidy. Jobaǵa qatysyp, barlyq kóptegen synaqtan ótken azamat retinde aityńyzshy, bul jobanyń kópshilik boilap túsine bermeitin taǵy qandai qyr-syry bar?
– Prezidenttiń jastar kadrlyq rezervi jobasy akademiialyq salada, jeke sektorda, túrli qurylymda júrgen jastar arasynda zor qyzyǵýshylyq týdyrdy. «Júirikten júirik ozar – jarysqanda» demekshi qoǵamǵa qozǵaý salyp, elge qyzmet etýdi kózdeitin jastardyń kópshiligi osy jobaǵa qatysyp, baq synaýǵa umtyldy. Men de sol azamattardyń qatarynda ashyq jáne qatań konkýrsqa qatysyp, bilgen-túigenimdi ortaǵa saldym.
«Bolashaq» baǵdarlamasy elimizdiń kóptegen talapkerine qanat bitirip, álemniń top ýniversitetterinen bilim aldy jáne joǵary qyzmetke de taǵaiyndaldy. Al, Prezidenttiń jastar kadr rezervi jalǵyz «bolashaqtyqtar» ǵana emes, talaby kúshti, talpynysy joǵary barsha jastyń progressivti ideialaryn iske asyrýǵa múmkindik berdi dep oilaimyn. Eń bastysy, azamattarǵa teń múmkindik berip, ádiletti irikteý maqsaty qoiyldy.
Óz tájiribeme keletin bolsaq, oqý ornynda, keiingi qyzmet salalarynda qoǵamdyq jumysqa aralasyp, bilim men ǵylymda izdenispen júrdim. Sondyqtan Prezidenttiń kadrlyq rezervi bastalǵanda munyń jastarǵa degen «áleýmettik lift», qyzmette órleýdiń ádiletti joly, olardyń kúsh-jigerin qoǵam damýyna baǵyttaityn joba dep qabyldadym.
– Prezidenttiń kadrlyq jobasy boiynsha eki ret irikteý kezeńin júrgizildi. Biyl úshinshi kezeńge qujattar qabyldaýda. Siz qai kezeńge qatysyp, kadrlyq rezervke iliktińiz?
– Men joba bastalǵan jyly qatysyp, baǵymdy synap kórdim. Biraq alǵashqy kezeńde irikteýden óte almadym. Sol sátte Prezidenttik kadrlyq rezervi men oilaǵannan da kúrdeli dúnie ekenin túsindim. Ár bastamaǵa salmaqty oi, úlken daiyndyqpen kelý kerek eken. Osylaisha 2021 jyly ekinshi ret uiymdastyrylǵan irikteý kezeńine arnaiy ýaqyt bólip, úlken daiyndyqpen bardym. Qyrkúiek aiynda tiisti qujat tapsyryp, jyl sońyna deiin birneshe satyly synaqtan óttik.
Bastapqy kezeńderinde onlain túrde esep jáne mátinmen jumys istep, sitýatsiialyq suraqtyń sheshý jolyn usyndyq. Men ǵylym men bilim baǵytyn tańdap alǵandyqtan tsifrlyq bilim berýge qatysty oiymdy jazdym. Kelesi kezeńde, iaǵni assesment ortalyqta qatysýshylar toptyq diskýssiia júrgizip, túrli keisterdi qorǵadyq. Tereńdetilgen interviýde jeke tájiribemizdegi daǵdarysty sheshý, kóshbasshylyq qasiet, uiymdastyrý boiynsha suraqtarǵa jaýap berdik. Eń sońǵy satyda Ulttyq komissiianyń memlekettik qyzmetti damytýǵa qatysty jan-jaqty, ár tildegi suraqtaryna jaýap berdik. Osylaisha myńdaǵan úmitkerdiń arasynan Prezidenttik kadrlyq rezervine 50 mamandy tańdap aldy.
2021 jylǵy irikteýde bilimi men biligi bar, tiisti daǵdylardy igergen talantty jastardy ǵana emes, jeke basynan qoǵamnyń múddesin, tereń qundylyqtardy alǵa qoiatyn, ainalasyn oń ózgeriske jeteleitin «changemaker» tulǵalardy irikteýge basymdyq berildi. Áitpese, PJKR-ge qatysty máseleni jetik bilmeitin zamandastar muny memlekettik qyzmette órleitin, tek «kareranyń qamy» dep qabyldaýy múmkin.
Sózsiz, kadrlyq rezerv jastardyń memlekettik qyzmettiń «A» jáne «V» kategoriiasyna, tipti saiasi laýazymǵa deiin ósýine alǵyshart jasaidy. Biraq onyń filosofiiasyna úńilsek, memleketshil, qoǵam qundylyqtaryn boiyna sińirgen, halyq únine qula asa biletin jáne ony oryndaýda jaýapkershilik alatyn azamattarǵa suranys bar ekenin ańǵarý qiyn emes. Saiasi ómir fragmentatsiialanyp, ult biregeiligi synǵa túsip jatqanda biz qoǵamdy áleýmettik, etnikalyq nemese dini emes, qundylyqtar tóńireginde biriktire alatynymyzdy túsiný qajet.
– Kadrlyq rezerv jastardy aq jaǵaly sheneýnik bolýǵa emes, memleketshil tulǵaǵa ainaldyratyn joba dep aitýǵa kele me?
– Álbette, durys baiqap otyrsyz. Jobaǵa qatysýshy azamattyń kópshiligi qyzmet baspaldaǵynda kóterilip kele jatqan, ulttyq kompaniia, halyqaralyq korporatsiiada, aýqymdy sektorda tájiribesi bar, ózindik pikiri bar, qalyptasqan tulǵalar. «Býyny qatpaǵan» jastar dep aitýǵa kelmeidi. Másele sol potentsialdy memleket pen qoǵam múddesine aýqymdy túrde baǵdarlaýda bolyp tur ǵoi. Jeke ózim kóptegen qatysýshy bóten oidan ada, osy qoǵamnyń bir shetine bolsyn kirpish bolyp qalanyp, oń ózgeriske úles qossam deitinin baiqadym. Árine, áldekimderge bul pafos bolyp kórinýi múmkin. Biraq Prezidenttiń kadrlyq rezerviniń astaryn ashqan adam osyny túiedi. Kadrlyq rezervtiń túlekteri tek qana memlekettik basqarý salasynda ǵana emes, barlyq qurylymda memleket múddesin qorǵaityn azamattar bolýy kerek ekenin umytpaǵan jón. Sondyqtan aldaǵy ýaqytta kadrlyq rezerv jobasynyń aýqymy keńeiip, óńirlerdegi, salalyq ministrlikterdegi, partiialardaǵy jańa býyn kadrlaryn daiyndaýǵa túrtki bolady dep senemin. Ol protsess ortalyqtan bastalyp túpkirdegi aýylǵa deiin jetýi tiis.
Tutastai alǵanda Prezidenttiń kadrlyq rezervi maqsat-muraty ortaq azamattardy biriktirip otyr. Jobaǵa barysynda kóptegen jastardyń tyń bastamasyna kýá boldym. Ol ideialar tiisti orynda iske asyp jatsa, áleýmettik-ekonomikalyq turǵyda effektisi bolatyny sózsiz. Budan basqa kadrlyq rezerv jastardyń kásibi biliktiligin, strategiialyq oilaý, analitikalyq, sheshim qabyldaý daǵdylaryn jetildirýge jol ashty. QR Prezidenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademiiasy oǵan barlyq jaǵdaidy jasap otyrdy.
– Memlekettik qyzmette býyn alamasýy kez kelgen el úshin mańyzdy dúnie ǵoi. Qazirgi tańda Prezidenttik kadrlyq rezervi jobasynan bólek jastardy memlekettik qyzmetke tartýdyń taǵy qandai tetikteri bar?
– Eki jylda bir ret uiymdastyrylyp turatyn kadarlyq rezerv arqyly jastardyń bárin memlekettik qyzmetke tartý múmkin emes. Búginde memlekettik apparatty jańartý, tyń kózqarasy bar azamattardy tartýǵa qatysty kóp sharýa qolǵa alynǵan.
Aitalyq, Memlekettik qyzmet isteri agenttigi memlekettik qyzmette kelsim-shartpen jumys isteý jobasyn qolǵa alǵanyn aitýǵa bolady. Talantty, bilimdi jas kadr aýyl-aýdanǵa, jergilikti ózin-ózi basqarý organdaryna aýadai qajet. Sondyqtan JOO úzdik bitirgen jastardy aýdan jáne aýyldaǵy bos orynǵa baiqaýsyz qabyldaý jobasy qolǵa alynyp jatyr. Bul – durys qadam.
Jalpy, rezerv múshesi memlekettik laýazymǵa barady degen mindetteme joq. Bul tek múmkindik dep qarastyrýymyz qajet. Árine, Prezidenttik kadrlyq rezervinde jastardy óńirlerge baǵyttaýǵa jetkilikti deńgeide kóńil bólinip otyr. Kerek deseńiz, kadrlyq rezervtiń irikteýinen ótken biraz jigitterdiń aýdan, oblys ákimdikterinde, basqarmalar men aýmaqtyq departamentterde jumys istep jatqanyn bilemin. Sondyqtan kadrlyq rezerv músheleri Astana men Almatydan basqa jaqta jumys istemeidi degen oi týyndamaý kerek. Jurtqa qyzmet etý – memlekettik qyzmetpen jáne ortalyqpen ǵana shektelmeitinin túsinýimiz kerek.
– Biyl Prezidenttik kadr rezerviniń úshinshi irikteý kezeńine qujat qabyldaý bastaldy. Buǵan deiin irikteýdiń ótken jastar túrli salada eńbek etip júrgenin ózińiz aittyńyz. Sizdiń oiyńyzsha, Qazaqstan kadrlyq rezervke ótken jastardyń jemisin qashan kóredi?
– Óte oryndy suraq. Qazir Qazaqstan álemdik qaýymdastyqtyń bir bólshegine ainalǵanyn ózińiz de bilesiz. Bilim alý, biznesti damytý jáne memlekettik qyzmettiń tiimdiligin arttyrý isi barynsha integratsiialanǵan ýaqytta ómir súrip jatyrmyz.
Sońǵy halyqaralyq zertteýlerge nazar aýdaratyn bolsaq, qazirgi Z urpaq (jas býyn) jumysqa ornalasqanda mansapta ósý, jalaqydan buryn mekemedegi qundylyqtar men jumys printsipterine basa mán beretinin baiqaýǵa bolady. Sondyqtan jastardyń qyzmetke degen talǵamy da ózgerip keledi. Búgingi jastar qoǵammen qarym-qatynasty ádiletti, ashyq, qoljetimdi (inkliýzivti) qylatyn mashyqtardy boiyna jinaqtaǵan. Soǵan sáikes memlekettik qyzmet te adamǵa qyzmet etýge, servistik úlgige qarai aýysyp keledi. Eger memlekettik qyzmetke tyń ideiamen kelip jatqan jastardyń qolyna sheshim qabyldaityn tetikter beriletin bolsa, aldaǵy bes jylda kadrlyq rezervtiń jemisin kóremiz dep oilaimyn. Kadrlyq rezerv múshelerine úmit artýǵa ábden bolady.
– Áńgimeńizge rahmet!
