كادرلىق رەزەرۆ تٷلەكتەرٸ مەملەكەت مٷددەسٸنە قىزمەت ەتەدٸ
– ولجاس مىرزا, جاستار اراسىندا پرەزيدەنتتٸڭ كادرلىق رەزەرۆٸ تانىمال جوبا ەكەنٸن بٸلەمٸز. ال بىلايعى جۇرت بۇل جوبانى جاستاردىڭ مەملەكەتتٸك قىزمەتتە ساتىلاپ ٶسۋٸن قامتاماسىز ەتەتٸن باستاما دەپ قابىلدايدى. جوباعا قاتىسىپ, بارلىق كٶپتەگەن سىناقتان ٶتكەن ازامات رەتٸندە ايتىڭىزشى, بۇل جوبانىڭ كٶپشٸلٸك بويلاپ تٷسٸنە بەرمەيتٸن تاعى قانداي قىر-سىرى بار?
– پرەزيدەنتتٸڭ جاستار كادرلىق رەزەرۆٸ جوباسى اكادەمييالىق سالادا, جەكە سەكتوردا, تٷرلٸ قۇرىلىمدا جٷرگەن جاستار اراسىندا زور قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. «جٷيرٸكتەن جٷيرٸك وزار – جارىسقاندا» دەمەكشٸ قوعامعا قوزعاۋ سالىپ, ەلگە قىزمەت ەتۋدٸ كٶزدەيتٸن جاستاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ وسى جوباعا قاتىسىپ, باق سىناۋعا ۇمتىلدى. مەن دە سول ازاماتتاردىڭ قاتارىندا اشىق جەنە قاتاڭ كونكۋرسقا قاتىسىپ, بٸلگەن-تٷيگەنٸمدٸ ورتاعا سالدىم.
«بولاشاق» باعدارلاماسى ەلٸمٸزدٸڭ كٶپتەگەن تالاپكەرٸنە قانات بٸتٸرٸپ, ەلەمنٸڭ توپ ۋنيۆەرسيتەتتەرٸنەن بٸلٸم الدى جەنە جوعارى قىزمەتكە دە تاعايىندالدى. ال, پرەزيدەنتتٸڭ جاستار كادر رەزەرۆٸ جالعىز «بولاشاقتىقتار» عانا ەمەس, تالابى كٷشتٸ, تالپىنىسى جوعارى بارشا جاستىڭ پروگرەسسيۆتٸ يدەيالارىن ٸسكە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ دەپ ويلايمىن. ەڭ باستىسى, ازاماتتارعا تەڭ مٷمكٸندٸك بەرٸپ, ەدٸلەتتٸ ٸرٸكتەۋ ماقساتى قويىلدى.
ٶز تەجٸريبەمە كەلەتٸن بولساق, وقۋ ورنىندا, كەيٸنگٸ قىزمەت سالالارىندا قوعامدىق جۇمىسقا ارالاسىپ, بٸلٸم مەن عىلىمدا ٸزدەنٸسپەن جٷردٸم. سوندىقتان پرەزيدەنتتٸڭ كادرلىق رەزەرۆٸ باستالعاندا مۇنىڭ جاستارعا دەگەن «ەلەۋمەتتٸك ليفت», قىزمەتتە ٶرلەۋدٸڭ ەدٸلەتتٸ جولى, ولاردىڭ كٷش-جٸگەرٸن قوعام دامۋىنا باعىتتايتىن جوبا دەپ قابىلدادىم.
– پرەزيدەنتتٸڭ كادرلىق جوباسى بويىنشا ەكٸ رەت ٸرٸكتەۋ كەزەڭٸن جٷرگٸزٸلدٸ. بيىل ٷشٸنشٸ كەزەڭگە قۇجاتتار قابىلداۋدا. سٸز قاي كەزەڭگە قاتىسىپ, كادرلىق رەزەرۆكە ٸلٸكتٸڭٸز?
– مەن جوبا باستالعان جىلى قاتىسىپ, باعىمدى سىناپ كٶردٸم. بٸراق العاشقى كەزەڭدە ٸرٸكتەۋدەن ٶتە المادىم. سول سەتتە پرەزيدەنتتٸك كادرلىق رەزەرۆٸ مەن ويلاعاننان دا كٷردەلٸ دٷنيە ەكەنٸن تٷسٸندٸم. ەر باستاماعا سالماقتى وي, ٷلكەن دايىندىقپەن كەلۋ كەرەك ەكەن. وسىلايشا 2021 جىلى ەكٸنشٸ رەت ۇيىمداستىرىلعان ٸرٸكتەۋ كەزەڭٸنە ارنايى ۋاقىت بٶلٸپ, ٷلكەن دايىندىقپەن باردىم. قىركٷيەك ايىندا تيٸستٸ قۇجات تاپسىرىپ, جىل سوڭىنا دەيٸن بٸرنەشە ساتىلى سىناقتان ٶتتٸك.
باستاپقى كەزەڭدەرٸندە ونلاين تٷردە ەسەپ جەنە مەتٸنمەن جۇمىس ٸستەپ, سيتۋاتسييالىق سۇراقتىڭ شەشۋ جولىن ۇسىندىق. مەن عىلىم مەن بٸلٸم باعىتىن تاڭداپ العاندىقتان تسيفرلىق بٸلٸم بەرۋگە قاتىستى ويىمدى جازدىم. كەلەسٸ كەزەڭدە, ياعني اسسەسمەنت ورتالىقتا قاتىسۋشىلار توپتىق ديسكۋسسييا جٷرگٸزٸپ, تٷرلٸ كەيستەردٸ قورعادىق. تەرەڭدەتٸلگەن ينتەرۆيۋدە جەكە تەجٸريبەمٸزدەگٸ داعدارىستى شەشۋ, كٶشباسشىلىق قاسيەت, ۇيىمداستىرۋ بويىنشا سۇراقتارعا جاۋاپ بەردٸك. ەڭ سوڭعى ساتىدا ۇلتتىق كوميسسييانىڭ مەملەكەتتٸك قىزمەتتٸ دامىتۋعا قاتىستى جان-جاقتى, ەر تٸلدەگٸ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردٸك. وسىلايشا مىڭداعان ٷمٸتكەردٸڭ اراسىنان پرەزيدەنتتٸك كادرلىق رەزەرۆٸنە 50 ماماندى تاڭداپ الدى.
2021 جىلعى ٸرٸكتەۋدە بٸلٸمٸ مەن بٸلٸگٸ بار, تيٸستٸ داعدىلاردى يگەرگەن تالانتتى جاستاردى عانا ەمەس, جەكە باسىنان قوعامنىڭ مٷددەسٸن, تەرەڭ قۇندىلىقتاردى العا قوياتىن, اينالاسىن وڭ ٶزگەرٸسكە جەتەلەيتٸن «changemaker» تۇلعالاردى ٸرٸكتەۋگە باسىمدىق بەرٸلدٸ. ەيتپەسە, پجكر-گە قاتىستى مەسەلەنٸ جەتٸك بٸلمەيتٸن زامانداستار مۇنى مەملەكەتتٸك قىزمەتتە ٶرلەيتٸن, تەك «كارەرانىڭ قامى» دەپ قابىلداۋى مٷمكٸن.
سٶزسٸز, كادرلىق رەزەرۆ جاستاردىڭ مەملەكەتتٸك قىزمەتتٸڭ «ا» جەنە «ۆ» كاتەگوريياسىنا, تٸپتٸ ساياسي لاۋازىمعا دەيٸن ٶسۋٸنە العىشارت جاسايدى. بٸراق ونىڭ فيلوسوفيياسىنا ٷڭٸلسەك, مەملەكەتشٸل, قوعام قۇندىلىقتارىن بويىنا سٸڭٸرگەن, حالىق ٷنٸنە قۇلا اسا بٸلەتٸن جەنە ونى ورىنداۋدا جاۋاپكەرشٸلٸك الاتىن ازاماتتارعا سۇرانىس بار ەكەنٸن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ساياسي ٶمٸر فراگمەنتاتسييالانىپ, ۇلت بٸرەگەيلٸگٸ سىنعا تٷسٸپ جاتقاندا بٸز قوعامدى ەلەۋمەتتٸك, ەتنيكالىق نەمەسە دٸني ەمەس, قۇندىلىقتار تٶڭٸرەگٸندە بٸرٸكتٸرە الاتىنىمىزدى تٷسٸنۋ قاجەت.
– كادرلىق رەزەرۆ جاستاردى اق جاعالى شەنەۋنٸك بولۋعا ەمەس, مەملەكەتشٸل تۇلعاعا اينالدىراتىن جوبا دەپ ايتۋعا كەلە مە?
– ەلبەتتە, دۇرىس بايقاپ وتىرسىز. جوباعا قاتىسۋشى ازاماتتىڭ كٶپشٸلٸگٸ قىزمەت باسپالداعىندا كٶتەرٸلٸپ كەلە جاتقان, ۇلتتىق كومپانييا, حالىقارالىق كورپوراتسييادا, اۋقىمدى سەكتوردا تەجٸريبەسٸ بار, ٶزٸندٸك پٸكٸرٸ بار, قالىپتاسقان تۇلعالار. «بۋىنى قاتپاعان» جاستار دەپ ايتۋعا كەلمەيدٸ. مەسەلە سول پوتەنتسيالدى مەملەكەت پەن قوعام مٷددەسٸنە اۋقىمدى تٷردە باعدارلاۋدا بولىپ تۇر عوي. جەكە ٶزٸم كٶپتەگەن قاتىسۋشى بٶتەن ويدان ادا, وسى قوعامنىڭ بٸر شەتٸنە بولسىن كٸرپٸش بولىپ قالانىپ, وڭ ٶزگەرٸسكە ٷلەس قوسسام دەيتٸنٸن بايقادىم. ەرينە, ەلدەكٸمدەرگە بۇل پافوس بولىپ كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن. بٸراق پرەزيدەنتتٸڭ كادرلىق رەزەرۆٸنٸڭ استارىن اشقان ادام وسىنى تٷيەدٸ. كادرلىق رەزەرۆتٸڭ تٷلەكتەرٸ تەك قانا مەملەكەتتٸك باسقارۋ سالاسىندا عانا ەمەس, بارلىق قۇرىلىمدا مەملەكەت مٷددەسٸن قورعايتىن ازاماتتار بولۋى كەرەك ەكەنٸن ۇمىتپاعان جٶن. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا كادرلىق رەزەرۆ جوباسىنىڭ اۋقىمى كەڭەيٸپ, ٶڭٸرلەردەگٸ, سالالىق مينيسترلٸكتەردەگٸ, پارتييالارداعى جاڭا بۋىن كادرلارىن دايىنداۋعا تٷرتكٸ بولادى دەپ سەنەمٸن. ول پروتسەسس ورتالىقتان باستالىپ تٷپكٸردەگٸ اۋىلعا دەيٸن جەتۋٸ تيٸس.
تۇتاستاي العاندا پرەزيدەنتتٸڭ كادرلىق رەزەرۆٸ ماقسات-مۇراتى ورتاق ازاماتتاردى بٸرٸكتٸرٸپ وتىر. جوباعا بارىسىندا كٶپتەگەن جاستاردىڭ تىڭ باستاماسىنا كۋە بولدىم. ول يدەيالار تيٸستٸ ورىندا ٸسكە اسىپ جاتسا, ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق تۇرعىدا ەففەكتٸسٸ بولاتىنى سٶزسٸز. بۇدان باسقا كادرلىق رەزەرۆ جاستاردىڭ كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸن, ستراتەگييالىق ويلاۋ, اناليتيكالىق, شەشٸم قابىلداۋ داعدىلارىن جەتٸلدٸرۋگە جول اشتى. قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى مەملەكەتتٸك باسقارۋ اكادەميياسى وعان بارلىق جاعدايدى جاساپ وتىردى.
– مەملەكەتتٸك قىزمەتتە بۋىن الاماسۋى كەز كەلگەن ەل ٷشٸن ماڭىزدى دٷنيە عوي. قازٸرگٸ تاڭدا پرەزيدەنتتٸك كادرلىق رەزەرۆٸ جوباسىنان بٶلەك جاستاردى مەملەكەتتٸك قىزمەتكە تارتۋدىڭ تاعى قانداي تەتٸكتەرٸ بار?
– ەكٸ جىلدا بٸر رەت ۇيىمداستىرىلىپ تۇراتىن كادارلىق رەزەرۆ ارقىلى جاستاردىڭ بەرٸن مەملەكەتتٸك قىزمەتكە تارتۋ مٷمكٸن ەمەس. بٷگٸندە مەملەكەتتٸك اپپاراتتى جاڭارتۋ, تىڭ كٶزقاراسى بار ازاماتتاردى تارتۋعا قاتىستى كٶپ شارۋا قولعا الىنعان.
ايتالىق, مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ اگەنتتٸگٸ مەملەكەتتٸك قىزمەتتە كەلسٸم-شارتپەن جۇمىس ٸستەۋ جوباسىن قولعا العانىن ايتۋعا بولادى. تالانتتى, بٸلٸمدٸ جاس كادر اۋىل-اۋدانعا, جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ ورگاندارىنا اۋاداي قاجەت. سوندىقتان جوو ٷزدٸك بٸتٸرگەن جاستاردى اۋدان جەنە اۋىلداعى بوس ورىنعا بايقاۋسىز قابىلداۋ جوباسى قولعا الىنىپ جاتىر. بۇل – دۇرىس قادام.
جالپى, رەزەرۆ مٷشەسٸ مەملەكەتتٸك لاۋازىمعا بارادى دەگەن مٸندەتتەمە جوق. بۇل تەك مٷمكٸندٸك دەپ قاراستىرۋىمىز قاجەت. ەرينە, پرەزيدەنتتٸك كادرلىق رەزەرۆٸندە جاستاردى ٶڭٸرلەرگە باعىتتاۋعا جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە كٶڭٸل بٶلٸنٸپ وتىر. كەرەك دەسەڭٸز, كادرلىق رەزەرۆتٸڭ ٸرٸكتەۋٸنەن ٶتكەن بٸراز جٸگٸتتەردٸڭ اۋدان, وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸندە, باسقارمالار مەن اۋماقتىق دەپارتامەنتتەردە جۇمىس ٸستەپ جاتقانىن بٸلەمٸن. سوندىقتان كادرلىق رەزەرۆ مٷشەلەرٸ استانا مەن الماتىدان باسقا جاقتا جۇمىس ٸستەمەيدٸ دەگەن وي تۋىنداماۋ كەرەك. جۇرتقا قىزمەت ەتۋ – مەملەكەتتٸك قىزمەتپەن جەنە ورتالىقپەن عانا شەكتەلمەيتٸنٸن تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك.
– بيىل پرەزيدەنتتٸك كادر رەزەرۆٸنٸڭ ٷشٸنشٸ ٸرٸكتەۋ كەزەڭٸنە قۇجات قابىلداۋ باستالدى. بۇعان دەيٸن ٸرٸكتەۋدٸڭ ٶتكەن جاستار تٷرلٸ سالادا ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەنٸن ٶزٸڭٸز ايتتىڭىز. سٸزدٸڭ ويىڭىزشا, قازاقستان كادرلىق رەزەرۆكە ٶتكەن جاستاردىڭ جەمٸسٸن قاشان كٶرەدٸ?
– ٶتە ورىندى سۇراق. قازٸر قازاقستان ەلەمدٸك قاۋىمداستىقتىڭ بٸر بٶلشەگٸنە اينالعانىن ٶزٸڭٸز دە بٸلەسٸز. بٸلٸم الۋ, بيزنەستٸ دامىتۋ جەنە مەملەكەتتٸك قىزمەتتٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٸسٸ بارىنشا ينتەگراتسييالانعان ۋاقىتتا ٶمٸر سٷرٸپ جاتىرمىز.
سوڭعى حالىقارالىق زەرتتەۋلەرگە نازار اۋداراتىن بولساق, قازٸرگٸ Z ۇرپاق (جاس بۋىن) جۇمىسقا ورنالاسقاندا مانساپتا ٶسۋ, جالاقىدان بۇرىن مەكەمەدەگٸ قۇندىلىقتار مەن جۇمىس پرينتسيپتەرٸنە باسا مەن بەرەتٸنٸن بايقاۋعا بولادى. سوندىقتان جاستاردىڭ قىزمەتكە دەگەن تالعامى دا ٶزگەرٸپ كەلەدٸ. بٷگٸنگٸ جاستار قوعاممەن قارىم-قاتىناستى ەدٸلەتتٸ, اشىق, قولجەتٸمدٸ (ينكليۋزيۆتٸ) قىلاتىن ماشىقتاردى بويىنا جيناقتاعان. سوعان سەيكەس مەملەكەتتٸك قىزمەت تە ادامعا قىزمەت ەتۋگە, سەرۆيستٸك ٷلگٸگە قاراي اۋىسىپ كەلەدٸ. ەگەر مەملەكەتتٸك قىزمەتكە تىڭ يدەيامەن كەلٸپ جاتقان جاستاردىڭ قولىنا شەشٸم قابىلدايتىن تەتٸكتەر بەرٸلەتٸن بولسا, الداعى بەس جىلدا كادرلىق رەزەرۆتٸڭ جەمٸسٸن كٶرەمٸز دەپ ويلايمىن. كادرلىق رەزەرۆ مٷشەلەرٸنە ٷمٸت ارتۋعا ەبدەن بولادى.
– ەڭگٸمەڭٸزگە راحمەت!
