Qazaqstan Respýblikasynyń Mádeniet jáne aqparat ministrligine qarasty «Esik» memlekettik tarihi-mádeni mýzei-qoryǵynda «Jibek joly samaly» taqyrybynda fotokórme men mádeni-kreativti jobalar tanystyrylymy ótti.
«Qytai – Ortalyq Aziia» sammiti aiasynda ótken kórme QHR Mádeniet ministrligi, Sian qalasyndaǵy IKOMOS mádeni murany saqtaý halyqaralyq ortalyǵynyń qoldaýymen uiymdastyryldy.
Aýqymdy mádeni sharaǵa Qytai mamandarymen qatar, Qazaqstandaǵy IýNESKO ókilderi, Almaty oblystyq Mádeniet, arhivter jáne qujattama basqarmasy mamandary, qytai-qazaq birlesken arheologiialyq tobynyń músheleri, halyqaralyq uiymdardyń sarapshylary men ǵalymdary qatysty.
Is-sharanyń ashylý saltanatynda «Esik» memlekettik tarihi-mádeni mýzei-qoryǵynyń direktory Muhtarova Gúlmira Raiylqyzy quttyqtaý sóz sóilep:
«Sońǵy jyldary Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy bailanys tek ekonomikalyq salada ǵana emes, bilim, mádeniet, týrizm, aqparat salalarynda da keńeiip keledi. Osyndai bailanystardyń nátijesinde 2016 jyly «Bir beldeý, bir jol» halyqaralyq strategiialyq baǵdarlamasy aiasynda «Esik» memlekettik tarihi-mádeni qoryq-murajaiy men Shensi provintsiiasynyń arheologiia institýty (QHR) arasynda Rahat qonysynda birlesken arheologiialyq zertteýler júrgizý týraly kelisimge qol qoiyldy.
Nátijesinde tarihi-mádeni mura eskertkishterinde arheologiialyq zertteý jumystary júrgizilýmen qatar, túrli ǵylymi monografiialar, albom, ǵylymi maqalalar jaryq kórip, kórmeler uiymdastyryldy. 2024 jyldyń 14 qazanynda Sian qalasyndaǵy Soltústik-Batys ýniversitetiniń «Jibek joly arheologiialyq birlesken zertteý ortalyǵynyń Esik filialy» ashyldy.
Búgingi kórme Jibek joly mádenietine erekshe nazar aýdartyp, Dúniejúzilik mura nysandarynyń ártúrli mádeni kelbetin kórsetedi. Aldaǵy ýaqytta eki el arasyndaǵy mádeni-tarihi bailanys nátijeli jalǵasyp, budan da úlken jetistikterge jetemiz dep senemiz» – dep atap ótti.
Fotokórmeni tanystyrǵan Sian mádeni murany saqtaý halyqaralyq ortalyǵynyń eskertkishter bóliminiń direktory Li Dan Dan:
«Eki myń jyl buryn Qytai elshisi Chjan Tsian Batys óńirge jol ashyp, Shyǵys pen Batys órkenietin toǵystyrǵan dialog pen beibitshiliktiń altyn kópirin turǵyzdy. Osylaisha, ol eki myń jyldan astam ýaqyt boiy jalǵasqan uly mádeni kerýen jolynyń bastaýyna ainaldy. Jibek joly – bul tek Shyǵys pen Batys arasyndaǵy ekonomikalyq qarym -qatynastyń altyn kópiri ǵana emes, sonymen qatar órkenietterdiń toǵysýyna, ideialar men rýhani qundylyqtardyń almasýyna dáneker boldy. Jibek joly – tarihtyń únsiz kýási ári adamzat órkenietiniń asyl murasyn urpaqtan urpaqqa jetkizgen máńgilik mura» – dep izgi nietin bildirdi.
Kórmede Jibek joly boiyndaǵy tarihi bailanystardyń damý joldary, bai salt-dástúrler men san túrli mádeni ǵuryptar pash etildi.
Kórme aiasynda eki taraptyń ónerpazdary kontserttik baǵdarlama usyndy. Sonymen qatar is-shara qonaqtary Qazaqstan-Qytai birlesken arheologiialyq qazba orny – Esik qorymynda ornalasqan №8 obadaǵy qazba jumystary barysymen tanysty.
Is-shara aiasynda «Esik» memlekettik tarihi-mádeni mýzei-qoryǵy men QHR Shánsi provintsiiasynyń Sian mýzeii yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoidy.
Sonymen qatar, «Qytai – Ortalyq Aziia» sammiti aiasynda uiymdastyrylǵan Halyqaralyq mádeni-kreativti jobalar tanystyrylymy sharasynan keiin Almaty qalasynda «Jibek jolyndaǵy mádeniet almasý» taqyrybynda ǵylymi bas qosý ótti.
Bul basqosýǵa «Esik» memlekettik tarihi-mádeni mýzei-qoryǵynyń direktory Gúlmira Muhtarova, QHR Shensi provintsiiasynyń arheologiia institýtynyń professory Din Ian, «Esik» mýzei-qoryqtyń ǵalym hatshysy Hamit Aitqul, bólim jetekshisi Jazira Qurbanáli qatysty.
