Qazaqstanda jeke bas málimetterin mindetti saqtandyrý, iaǵni kiber saqtandyrý engizilmek. Bul - elimizde jeke bas málimetteriniń qoldy bolýy keń sipat alý máselesine bailanysty ózektilik tanytyp, qabyldanǵaly jatqan sharalardyń biri, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Tsifrlyq damý ministrliginiń málimetinshe, bul shara 1 millionnan astam sýbektiniń Derbes derekterin óńdeitin menshik ieleri men operatorlarǵa qatysty bolady. Qazirgi ýaqytta osy baǵytaǵy zań normativterine engiziletin túzetýler salalyq memlekettik organdarmen ózara talqylanyp, kelisilip jatyr.
Zalaldy baǵalaý tetikteri, sondai-aq tólemder kólemi áli anyqtalǵan joq.
Aqparattyq qaýipsizdik komiteti bul bastamany kóterýge jeke bas málimetteriniń qoldy bolýyna osy uiymdardyń salalyq zańnama talaptaryn saqtamaýy jáne adami faktor túrtki bolǵanyn aitady.
Búginderi mundai buzýshylyqtar oryn alǵan jaǵdaida kináli adamdar ákimshilik jaýapkershilikke qana tartylady. Sonymen qatar, jospardan tys tekserýler júrgiziledi, olardyń barysynda anyqtalǵan kemshilikterdi joiý týraly nusqamalar beriledi. Boldy. Al eger qandai da bir uiym derbes derekterdiń qoldy bolýyna jol berse, tiisinshe, azamattarǵa keltirilgen zalaly úshin saqtandyrý tólemderin saqtandyrý kompaniiasy júzege asyratyn bolady.
2024 jyldyń shilde aiynan bastap azamattarǵa olardyń derekteriniń qoldy bolý faktileri týraly habarlamalar 1414 nómirinen SMS arqyly kelip tústi. Búgingi kúni osyndai habarlaý tásili bir-aq ret qoldanyldy. Iaǵni, "Robokesh.kz" mikroqarjy uiymynyń (zaimer.kz-ǵa tiesili) aqparattary qoldy bolǵan kezde. Sol kezde 2 millionǵa jýyq azamat habarlama aldy. Kompaniiaǵa 1 myń AEK (biyl 3,7 mln teńge) kóleminde aiyppul salyndy, qysqartylǵan óndiris sheńberinde onyń jartysy – 500 AEK (1,8 mln teńge) tólendi.
Sonymen qatar, azamattardyń jeke qujattarynyń qoldy bolmas úshin jaýapkershilikti kúsheitý jumystary júrgizilýde. Onyń ishinde jaýapkershilikke tartý merziminiń ótýi boiynsha normany qaita qaraý josparlanýda. Bul aradaǵy aiyppul mólsheri úsh ese ósýi múmkin. Qazirgi ýaqytta osyndai túzetýleri bar zań jobasy Májilistiń qaraýynda jatyr.
Atalǵan zań jobasynda jeke bas málimetteriniń qoldy bolýyna jol bergen kompaniialar jáne jeke tulǵalardy qamtityn biryńǵai tizilim qurý máselesi qaralýda. Muny qara tizim dep atasa da bolady. Sonda kez kelgen azamat olardy ainalyp ótýge múmkindik alady.
Az-kem statistika
Quzyrly vedomstvo qoldy bolý táýekeli joǵary málimetterge azamattardyń aty-jóni, meken-jaiy, JSN jáne uialy bailanys nómirleri, elektrondy adresi jáne taǵy basqasy jatatynyn aitady.
Mysaly, kúni keshe Ishki ister ministrligi qazaqstandyqtardyń jeke derekteri saqtalǵan faildar 5 myń teńgeden satylyp júrgeni anyqtalǵanyn jariia etti.
Qostanai qalasynyń 24 jastaǵy turǵyny DarkNet pen Telegram arqyly qazaqstandyqtar týraly derekterdi 5 myń teńgeden bastap satqan. Qaskói 1,5 mln teńgeden astam tabys tapqan. Er adam "kardingpen", iaǵni bank kartalarynyń derektemelerin urlap jáne olardy qaita satýmen, sondai-aq aqshaǵa kompiýterlik virýstardy taratýdy úiretýmen ainalysqan. Sondai-aq ózgelerdiń málimetterin jariia etip, paida taýyp júrgen HQKO qyzmetkerleri de bar. Ár óńirde osy sipatta qozǵalǵan ister kezdesedi. Kórdińizder, internet alaiaqtyǵy qanshalyqty tamyr jaiyp úlgergenin? Sondyqtan sala mamandary qarastyryp jatqan sharalar shuǵyl qabyldaýdy talap etedi.
