Jasóspirimder arasyndaǵy sýitsidtiń aldyn alý joldary — maman keńesi

Jasóspirimder arasyndaǵy sýitsidtiń aldyn alý joldary — maman keńesi
Foto: freepik

Elimizde jasóspirimder arasyndaǵy sýitsid máselesi áli de kún tártibinen túspei tur. Nege órimdei jastar ómirimen qoshtasýǵa asyǵady? Tyǵyryqqa tirelgen jetkinshektiń jan aiqaiyn qalai estýge bolady? Jasóspirimniń tuiyqtalýy - ótpeli kezeńniń belgisi me, álde qaýiptiń dabyly ma? Psiholog maman sýitsidtiń naqty belgileri men aldyn alý joldaryn Dalanews.kz redaktsiiasyna baiandady.

Psiholog Limana Qoishieva mundai jaǵdailarda ata-ananyń róli erekshe mańyzdy ekenin aitty.

“Eń bastysy ata-ana balany kinálamai, ony muqiiat tyńdai bilýi kerek. Bala óz oiyn ashyq aitý úshin ózin qaýipsiz sezinýi kerek”, - deidi ol.

Onyń aitýynsha, kóptegen ata-ana balanyń kúizelisin jai ǵana ótpeli kezeń dep qabyldap, ursyp ne jazalap jatady.

“Mundai áreketter jaǵdaidy jeńildetpeidi, kerisinshe ony ýshyqtyrýy múmkin”, - dep qosty psiholog.

Maman balanyń ózin qaýipsiz ortada sezinýi asa mańyzdy ekenin aitady.

“Ata-ana balamen ashyq sóilesip, qajet bolsa mektep psihologyna nemese basqa da kásibi mamandarǵa júgingeni durys”, - deidi ol.

Qoishieva ata-analarǵa balalarymen kóbirek ýaqyt ótkizýdiń mańyzyn da atap ótti.

“Birge kino kórý, kitap talqylaý, nemese jai ǵana serýendeý - osyndai qarapaiym dúnielerdiń ózi balanyń ashylýyna kómektesedi”, - deidi ol.

Onyń aitýynsha, sýitsid taqyrybynan qashpaý kerek.

“Bul jóninde sóileskende balanyń sezimderiniń mańyzdy ekenin kórsetý qajet”, - deidi maman.

Sondai-aq psiholog bala men ata-ananyń qarym-qatynasyna erekshe mán beredi.

“Balańyzben sóileskende onyń deńgeiine túsip, teń dárejede sóilesińiz. Joǵarydan sóilegendei emes, janyna otyryp áńgimelesý qaýipsizdik sezimin beredi”, - dep túsindirdi ol.

Osy tusta ol suraqtardy da jumsaq qoiý mańyzdy ekenin eskertti.

“Máselen, “keiingi ýaqytta ózińdi sharshańqy sezinip júrgendeisiń” nemese “múmkin men saǵan jetkilikti kóńil bólmei júrgen shyǵarmyn” degen sózder balanyń ashylýyna yqpal etedi”, - deidi ol.

Maman ata-ana men bala arasyndaǵy senim kúndelikti qarym-qatynastan qalyptasatynyn alǵa tartty.