Elimizde jasóspirimder arasyndaǵy sýısıd máselesi áli de kún tártibinen túspeı tur. Nege órimdeı jastar ómirimen qoshtasýǵa asyǵady? Tyǵyryqqa tirelgen jetkinshektiń jan aıqaıyn qalaı estýge bolady? Jasóspirimniń tuıyqtalýy - ótpeli kezeńniń belgisi me, álde qaýiptiń dabyly ma? Psıholog maman sýısıdtiń naqty belgileri men aldyn alý joldaryn Dalanews.kz redaksıasyna baıandady.
Psıholog Lımana Qoıshıeva mundaı jaǵdaılarda ata-ananyń róli erekshe mańyzdy ekenin aıtty.
“Eń bastysy ata-ana balany kinálamaı, ony muqıat tyńdaı bilýi kerek. Bala óz oıyn ashyq aıtý úshin ózin qaýipsiz sezinýi kerek”, - deıdi ol.
Onyń aıtýynsha, kóptegen ata-ana balanyń kúızelisin jaı ǵana ótpeli kezeń dep qabyldap, ursyp ne jazalap jatady.
“Mundaı áreketter jaǵdaıdy jeńildetpeıdi, kerisinshe ony ýshyqtyrýy múmkin”, - dep qosty psıholog.
Maman balanyń ózin qaýipsiz ortada sezinýi asa mańyzdy ekenin aıtady.
“Ata-ana balamen ashyq sóılesip, qajet bolsa mektep psıhologyna nemese basqa da kásibı mamandarǵa júgingeni durys”, - deıdi ol.
Qoıshıeva ata-analarǵa balalarymen kóbirek ýaqyt ótkizýdiń mańyzyn da atap ótti.
“Birge kıno kórý, kitap talqylaý, nemese jaı ǵana serýendeý - osyndaı qarapaıym dúnıelerdiń ózi balanyń ashylýyna kómektesedi”, - deıdi ol.
Onyń aıtýynsha, sýısıd taqyrybynan qashpaý kerek.
“Bul jóninde sóıleskende balanyń sezimderiniń mańyzdy ekenin kórsetý qajet”, - deıdi maman.
Sondaı-aq psıholog bala men ata-ananyń qarym-qatynasyna erekshe mán beredi.
“Balańyzben sóıleskende onyń deńgeıine túsip, teń dárejede sóılesińiz. Joǵarydan sóılegendeı emes, janyna otyryp áńgimelesý qaýipsizdik sezimin beredi”, - dep túsindirdi ol.
Osy tusta ol suraqtardy da jumsaq qoıý mańyzdy ekenin eskertti.
“Máselen, “keıingi ýaqytta ózińdi sharshańqy sezinip júrgendeısiń” nemese “múmkin men saǵan jetkilikti kóńil bólmeı júrgen shyǵarmyn” degen sózder balanyń ashylýyna yqpal etedi”, - deıdi ol.
Maman ata-ana men bala arasyndaǵy senim kúndelikti qarym-qatynastan qalyptasatynyn alǵa tartty.
