Qazaq tili men qazaq tarihynyń damýyna úles qosyp júrgen tarihshy, kásipker ári bloger Nurqoja Ersaiyn sońǵy ýaqytta qazaq halqy “jaýynger rýhynan” kóz jazyp bara jatqanyn alǵa tartty. Aitýynsha, qazirgi tańda tarihymyzdyń tek qarańǵy betterin eske alý trendke ainalǵan. Bul týraly ol Dalanews.kz agenttigine baiandap berdi.
Tarihshy ulttyq ideologiiany nasihattaýda jol berilip jatqan qatelikterge toqtaldy.
“Qazaq - óte tekti halyq. Biraq nege qazaqtar ózin beishara etip kórsetkendi jaqsy kóredi? Nege biz jylaýyq bolyp kettik? Asharshylyq, Semei poligony, anaý bizdi jaýlap aldy, mynaý bizdi qinady dep jatady. Áleýmettik jelide, halyq shyǵarmalarynda, kinoda,qoiylymdarda, qaida qarasań da, kimdi tyńdasań da, qazaqtar álemdegi eń beishara halyq bolǵandai áńgimeler aitady. Uly, qýatty, jaýgershilik halyqtyń urpaǵy qalaisha osy kúige tústi? Qai halyqtyń tarihynda asharshylyq bolmaǵan? Jalǵyz bizde ǵana boldy ma?
Bul qurlyqtaǵy elderdiń kópshiligine asharshylyq alyp kelgen - kóshpendi túrik elderi. Alaida basqa ulttar ony aitpaidy. Olar óz ata-babalarynyń myqtylyǵyn kórsetip kinolar túsiredi, kitaptar jazady. Al bizde ulttyq ideologiiany dáripteitin jobalarymyz qazaqtyń eń nashar kúnderine arnalyp jatady”, - deidi ol.
Aitýynsha, tarihtyń bulyńǵyr kezeńderin únemi qazbalap otyrý jaqsylyqqa ákelmeidi. Sondyqtan el múddesin kóteretin jobalardy jolǵa qoisa degen tilegi bar.
“Jas býynǵa ata-babamyzdyń eń nashar kúnderin kórsete bersek, olar sheteldiń myqty tarihyna tamsana berse, erteń bul elde qalǵysy kele me? Nemese qazaq tilin úirengisi kele me? Árine, joq. Ózge eldiń tarihyn qyzyqtap, óz eliniń tarihynan uialyp júrgen jastar qandai áreketke barýy múmkin? Men erteń balama seniń ata-babań qinalǵan, ashtyqtan qyrylǵan, tili men dininen aiyrylǵan dep aitqym kelmeidi. Men balalaryma búkil álemdi tóńkergen, kórshi elderden bólek Afrika, Úndistan, Erýropaǵa deiin tuiaq izin qaldyrǵan ata-babalarymyzdyń beinesin kórsetkim keledi”, - deidi tarihshy.
Sonymen qatar ol tarihtyń synaqqa toly sátterin jii nasihattaityn tanymdyq oryndardy da synǵa aldy.
“Árine, tarihtyń qarańǵy betterin umytýǵa bolmaidy. Ony da eske alyp, aityp júrý kerek. Biraq búgingi kúni onyń trendke ainalyp ketkeni durys pa? Men kinoda, teatrda, halyq shyǵarmalarynda Altyn Ordany, Túrik qaǵandyǵyn, Shyńǵyshan imperiiasyn, Qypshaq, Naiman handyqtaryn kórgim keledi. Sebebi qazaq eli - osy qýatty, kóshpeli imperiialardyń murageri. Biz jarty álemdi tizege qoiǵan, barǵan jerinde óz tártibin ornatqan, qalalardy jer men jeksen etip, eń myqty elderdi baǵyndyrǵan qýatty jurttyń urpaǵymyz.
Ne sebepti búgingi qazaqtar qurbannyń rólin alyp aldy?! Biz zar eńireitin halyq emespiz. Buny doǵarý kerek”, - deidi ol.
Osy tusta, tarihshy kópshilikti eńsesin biik ustap júrýge shaqyrdy.
“Bunyń bárin jastarǵa oi salatyn shapalaqtai bolsyn degen nietpen aityp otyrmyn. Osy jerge ie bolyp otyrǵan kók bórilerdiń urpaǵy aianyshty túr jasap, meiirimge muqtaj kúshikke ainalyp bara jatyr. Men buǵan qarap otyra almaimyn jáne qazaqtardyń ishinde uiyqtap jatqan erkin, kóshpeli sarbaz rýhy áli oianady dep senemin. Qazir ǵylym men bilimdi, qoǵamdy damytatyn zaman”, - dep sózin túiindedi ol.