قازاق تٸلٸ مەن قازاق تاريحىنىڭ دامۋىنا ٷلەس قوسىپ جٷرگەن تاريحشى, كەسٸپكەر ەرٸ بلوگەر نۇرقوجا ەرسايىن سوڭعى ۋاقىتتا قازاق حالقى “جاۋىنگەر رۋحىنان” كٶز جازىپ بارا جاتقانىن العا تارتتى. ايتۋىنشا, قازٸرگٸ تاڭدا تاريحىمىزدىڭ تەك قاراڭعى بەتتەرٸن ەسكە الۋ ترەندكە اينالعان. بۇل تۋرالى ول Dalanews.kz اگەنتتٸگٸنە بايانداپ بەردٸ.
تاريحشى ۇلتتىق يدەولوگييانى ناسيحاتتاۋدا جول بەرٸلٸپ جاتقان قاتەلٸكتەرگە توقتالدى.
“قازاق - ٶتە تەكتٸ حالىق. بٸراق نەگە قازاقتار ٶزٸن بەيشارا ەتٸپ كٶرسەتكەندٸ جاقسى كٶرەدٸ? نەگە بٸز جىلاۋىق بولىپ كەتتٸك? اشارشىلىق, سەمەي پوليگونى, اناۋ بٸزدٸ جاۋلاپ الدى, مىناۋ بٸزدٸ قينادى دەپ جاتادى. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە, حالىق شىعارمالارىندا, كينودا,قويىلىمداردا, قايدا قاراساڭ دا, كٸمدٸ تىڭداساڭ دا, قازاقتار ەلەمدەگٸ ەڭ بەيشارا حالىق بولعانداي ەڭگٸمەلەر ايتادى. ۇلى, قۋاتتى, جاۋگەرشٸلٸك حالىقتىڭ ۇرپاعى قالايشا وسى كٷيگە تٷستٸ? قاي حالىقتىڭ تاريحىندا اشارشىلىق بولماعان? جالعىز بٸزدە عانا بولدى ما?
بۇل قۇرلىقتاعى ەلدەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸنە اشارشىلىق الىپ كەلگەن - كٶشپەندٸ تٷرٸك ەلدەرٸ. الايدا باسقا ۇلتتار ونى ايتپايدى. ولار ٶز اتا-بابالارىنىڭ مىقتىلىعىن كٶرسەتٸپ كينولار تٷسٸرەدٸ, كٸتاپتار جازادى. ال بٸزدە ۇلتتىق يدەولوگييانى دەرٸپتەيتٸن جوبالارىمىز قازاقتىڭ ەڭ ناشار كٷندەرٸنە ارنالىپ جاتادى”, - دەيدٸ ول.
ايتۋىنشا, تاريحتىڭ بۇلىڭعىر كەزەڭدەرٸن ٷنەمٸ قازبالاپ وتىرۋ جاقسىلىققا ەكەلمەيدٸ. سوندىقتان ەل مٷددەسٸن كٶتەرەتٸن جوبالاردى جولعا قويسا دەگەن تٸلەگٸ بار.
“جاس بۋىنعا اتا-بابامىزدىڭ ەڭ ناشار كٷندەرٸن كٶرسەتە بەرسەك, ولار شەتەلدٸڭ مىقتى تاريحىنا تامسانا بەرسە, ەرتەڭ بۇل ەلدە قالعىسى كەلە مە? نەمەسە قازاق تٸلٸن ٷيرەنگٸسٸ كەلە مە? ەرينە, جوق. ٶزگە ەلدٸڭ تاريحىن قىزىقتاپ, ٶز ەلٸنٸڭ تاريحىنان ۇيالىپ جٷرگەن جاستار قانداي ەرەكەتكە بارۋى مٷمكٸن? مەن ەرتەڭ بالاما سەنٸڭ اتا-باباڭ قينالعان, اشتىقتان قىرىلعان, تٸلٸ مەن دٸنٸنەن ايىرىلعان دەپ ايتقىم كەلمەيدٸ. مەن بالالارىما بٷكٸل ەلەمدٸ تٶڭكەرگەن, كٶرشٸ ەلدەردەن بٶلەك افريكا, ٷندٸستان, ەرۋروپاعا دەيٸن تۇياق ٸزٸن قالدىرعان اتا-بابالارىمىزدىڭ بەينەسٸن كٶرسەتكٸم كەلەدٸ”, - دەيدٸ تاريحشى.
سونىمەن قاتار ول تاريحتىڭ سىناققا تولى سەتتەرٸن جيٸ ناسيحاتتايتىن تانىمدىق ورىنداردى دا سىنعا الدى.
“ەرينە, تاريحتىڭ قاراڭعى بەتتەرٸن ۇمىتۋعا بولمايدى. ونى دا ەسكە الىپ, ايتىپ جٷرۋ كەرەك. بٸراق بٷگٸنگٸ كٷنٸ ونىڭ ترەندكە اينالىپ كەتكەنٸ دۇرىس پا? مەن كينودا, تەاتردا, حالىق شىعارمالارىندا التىن وردانى, تٷرٸك قاعاندىعىن, شىڭعىسحان يمپەريياسىن, قىپشاق, نايمان حاندىقتارىن كٶرگٸم كەلەدٸ. سەبەبٸ قازاق ەلٸ - وسى قۋاتتى, كٶشپەلٸ يمپەرييالاردىڭ مۇراگەرٸ. بٸز جارتى ەلەمدٸ تٸزەگە قويعان, بارعان جەرٸندە ٶز تەرتٸبٸن ورناتقان, قالالاردى جەر مەن جەكسەن ەتٸپ, ەڭ مىقتى ەلدەردٸ باعىندىرعان قۋاتتى جۇرتتىڭ ۇرپاعىمىز.
نە سەبەپتٸ بٷگٸنگٸ قازاقتار قۇرباننىڭ رٶلٸن الىپ الدى?! بٸز زار ەڭٸرەيتٸن حالىق ەمەسپٸز. بۇنى دوعارۋ كەرەك”, - دەيدٸ ول.
وسى تۇستا, تاريحشى كٶپشٸلٸكتٸ ەڭسەسٸن بيٸك ۇستاپ جٷرۋگە شاقىردى.
“بۇنىڭ بەرٸن جاستارعا وي سالاتىن شاپالاقتاي بولسىن دەگەن نيەتپەن ايتىپ وتىرمىن. وسى جەرگە يە بولىپ وتىرعان كٶك بٶرٸلەردٸڭ ۇرپاعى ايانىشتى تٷر جاساپ, مەيٸرٸمگە مۇقتاج كٷشٸككە اينالىپ بارا جاتىر. مەن بۇعان قاراپ وتىرا المايمىن جەنە قازاقتاردىڭ ٸشٸندە ۇيىقتاپ جاتقان ەركٸن, كٶشپەلٸ سارباز رۋحى ەلٸ ويانادى دەپ سەنەمٸن. قازٸر عىلىم مەن بٸلٸمدٸ, قوعامدى دامىتاتىن زامان”, - دەپ سٶزٸن تٷيٸندەدٸ ول.
