Jas ǵalymnyń ǵylym jolyndaǵy izdenisi

Jas ǵalymnyń ǵylym jolyndaǵy izdenisi
Abai ýniversitetiniń Jaratylystaný jáne geografiia institýtynyń doktoranty jas ǵalym Arnur Kenjeǵalievtiń zertteýleri óziniń mańyzdylyǵyn kórsetip otyr. Stýdenttik jyldary ol jartylai qanatty zertteýmen ainalysyp, «Sairam-Ógem MUTP jartylai qattyqanattylary (Heteroptera) (faýna, biologiia, ekologiia jáne sharýashylyq mańyzy)» taqyrybymen diplomdyq jumysyn qorǵaǵan bolatyn.

Jas ǵalym diplomdyq jumysyna material jinap, zertteý jumystaryn júrgizý úshin Sairam-Ógem MUTP territoriiasy bardy. Alǵash ret Sairam-Ógem MUTP jartylai qattyqanattylaryna inventarizatsiia júrgizip, keshendi taldaý jasady. Nátijesinde 25 tuqymdasqa jatatyn 162 túrdi anyqtaǵan. Osylaisha diplomdyq jumysyn sátti qorǵady.

Magistratýraǵa túskennen keiin Arnur óz zertteýlerin jalǵastyrdy. Magistrlik dissertatsiiasyn «Ile-Alataý MUTP-nyń aǵash ósimdikterine jartylai qattyqanattylardyń (Heteroptera) áserin zertteý» taqyrybyna jazdy.

Magistrlik dissertatsiia boiynsha zertteý jáne material jinaý úshin Ile-Alataý MUTP aýmaǵynda jumys jasady. Eńbek tártibin buzbai, saiabaqta belgilengen ishki kúndelikti tártip erejelerin saqtady.

Tájiribeli entomolog jáne ǵylymi jetekshisiniń jetekshiligimen park aýmaǵymen tanysyp, negizgi jumys ádisterin úirendi.

Búkil park aýmaǵynan ol jartylai qattyqanattylar (Heteroptera) týraly jaqsy material jinap, ýniversitetti jaqsy nátijemen  bitirgenin aitýǵa tiispiz.

2017 jyly «Syrdariia ózeni atyraýynyń sýly-batpaqty alqaptarynyń jáne Kishi Araldyń eko-monitoringi» jobasy boiynsha Syrdariia ózeni atyraýynyń ramsarlyq alqaptarynyń bioalýantúrliliginiń qazirgi jaǵdaiyn baǵalaý jáne ekojúielerdiń turaqty jumys isteýi boiynsha usynystar ázirleýde jumys júrgizdi.

Magistratýradan keiin «Baiserke-Agro» oqý ǵylymi-óndiristik ortalyǵy» JShS-de aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń ónimdiligin arttyrý jáne asyl tuqymdyq sapasyn jaqsartýdyń keshendi júiesin ázirleý» jobasy, «Jem-shóp daqyldaryn óńdeý jáne daiyndaý tehnologiialaryn jetildirý» joba tarmaǵy boiynsha jáne Qazaq ósimdikterdi qorǵaý jáne karantin ǴZI-da «Entomopatogendi askomitsetterdi aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń endofitteri retinde qoldaný» jobasy boiynsha Biotehnologiia zerthanasynda kishi ǵylymi qyzmetkeri retinde iske asyrdy.

Qazir J. Jiembaev atyndaǵy Qazaq ósimdikterdi qorǵaý jáne karantin ǵylymi-zertteý institýtynyń entomologiia zerthanasynyń kishi ǵylymi qyzmetkeri bolyp jumys isteidiú Ol "Qazaqstannyń ońtústik-shyǵysy jaǵdaiynda UUA men entomofagtar negizinde Tuta Absoluta – karantindik nysanǵa qarsy biologiialyq kúres ádisterin jetildirý" jáne "Qazaqstan Respýblikasynyń aýmaǵynda qaýipti, asa qaýipti karantindik ziiandy organizmderdiń taralýyn boljaý ádistemesin ázirleý" jobasymen ainalysýda.

Onyń áriptesteri Arnur ǵylymi materialdardy jinaý kezinde teoriialyq bilimi jaqsy ekenin kórsetkenin atap ótedi. Arnur Miramulyn óz salasynda qajetti bilimi bar jáne jańa aqparatty tez igeretin jaqsy óristi, maqsatty adam retinde sipattaýǵa bolady.

Dalalyq zertteýler barysynda ol jańa praktikalyq daǵdylarǵa ie bolyp, óziniń teoriialyq bilimin bekitti. Jańa bilim men daǵdylardy alýǵa belsendi umtyldy. Óz jumysyna aitylǵan synǵa zeiindi jáne qajetti qorytyndylardy der kezinde jasaidy. Arnur óz jumysyn oryndaý barysynda tájiribeli qyzmetkerlerdiń pikirine qyzyǵýshylyq tanytty, al alynǵan qajetti konsýltatsiialardyń málimetterin ǵylymi maqalalar jazý kezinde paidalandy.

Doktorlyq dissertatsiiasynyń taqyryby "Ońtústik-Shyǵys Qazaqstannyń taý ekojúiesiniń jartylai qattyqanattylary (Heteroptera) (faýna, biologiia, ekologiia jáne praktikalyq mańyzy)".

Ol jaqsy material jinady jáne jartylai qattyqanattylardyń biologiiasyn, ekologiiasyn zerttedi. Arnur Miramuly Kenjeǵaliev - 43 ǵylymi eńbektiń avtory jáne birlesken avtory, onyń ishinde 2 paidaly modelge patent, 2 avtorlyq kýálik, 1 kitap, impakt-faktory bar 4 sheteldik maqala jýrnalǵa (Scopus-qa engen) maqalasy shyqqan.