جاس عالىمنىڭ عىلىم جولىنداعى ٸزدەنٸسٸ
جاس عالىم ديپلومدىق جۇمىسىنا ماتەريال جيناپ, زەرتتەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ ٷشٸن سايرام-ٶگەم مۇتپ تەرريتوريياسى باردى. العاش رەت سايرام-ٶگەم مۇتپ جارتىلاي قاتتىقاناتتىلارىنا ينۆەنتاريزاتسييا جٷرگٸزٸپ, كەشەندٸ تالداۋ جاسادى. نەتيجەسٸندە 25 تۇقىمداسقا جاتاتىن 162 تٷردٸ انىقتاعان. وسىلايشا ديپلومدىق جۇمىسىن سەتتٸ قورعادى.
ماگيستراتۋراعا تٷسكەننەن كەيٸن ارنۇر ٶز زەرتتەۋلەرٸن جالعاستىردى. ماگيسترلٸك ديسسەرتاتسيياسىن «ٸلە-الاتاۋ مۇتپ-نىڭ اعاش ٶسٸمدٸكتەرٸنە جارتىلاي قاتتىقاناتتىلاردىڭ (Heteroptera) ەسەرٸن زەرتتەۋ» تاقىرىبىنا جازدى.
ماگيسترلٸك ديسسەرتاتسييا بويىنشا زەرتتەۋ جەنە ماتەريال جيناۋ ٷشٸن ٸلە-الاتاۋ مۇتپ اۋماعىندا جۇمىس جاسادى. ەڭبەك تەرتٸبٸن بۇزباي, ساياباقتا بەلگٸلەنگەن ٸشكٸ كٷندەلٸكتٸ تەرتٸپ ەرەجەلەرٸن ساقتادى.
تەجٸريبەلٸ ەنتومولوگ جەنە عىلىمي جەتەكشٸسٸنٸڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن پارك اۋماعىمەن تانىسىپ, نەگٸزگٸ جۇمىس ەدٸستەرٸن ٷيرەندٸ.
بٷكٸل پارك اۋماعىنان ول جارتىلاي قاتتىقاناتتىلار (Heteroptera) تۋرالى جاقسى ماتەريال جيناپ, ۋنيۆەرسيتەتتٸ جاقسى نەتيجەمەن بٸتٸرگەنٸن ايتۋعا تيٸسپٸز.
2017 جىلى «سىردارييا ٶزەنٸ اتىراۋىنىڭ سۋلى-باتپاقتى القاپتارىنىڭ جەنە كٸشٸ ارالدىڭ ەكو-مونيتورينگٸ» جوباسى بويىنشا سىردارييا ٶزەنٸ اتىراۋىنىڭ رامسارلىق القاپتارىنىڭ بيوالۋانتٷرلٸلٸگٸنٸڭ قازٸرگٸ جاعدايىن باعالاۋ جەنە ەكوجٷيەلەردٸڭ تۇراقتى جۇمىس ٸستەۋٸ بويىنشا ۇسىنىستار ەزٸرلەۋدە جۇمىس جٷرگٸزدٸ.
ماگيستراتۋرادان كەيٸن «بايسەركە-اگرو» وقۋ عىلىمي-ٶندٸرٸستٸك ورتالىعى» جشس-دە اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ جەنە اسىل تۇقىمدىق ساپاسىن جاقسارتۋدىڭ كەشەندٸ جٷيەسٸن ەزٸرلەۋ» جوباسى, «جەم-شٶپ داقىلدارىن ٶڭدەۋ جەنە دايىنداۋ تەحنولوگييالارىن جەتٸلدٸرۋ» جوبا تارماعى بويىنشا جەنە قازاق ٶسٸمدٸكتەردٸ قورعاۋ جەنە كارانتين عزي-دا «ەنتوموپاتوگەندٸ اسكوميتسەتتەردٸ اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ەندوفيتتەرٸ رەتٸندە قولدانۋ» جوباسى بويىنشا بيوتەحنولوگييا زەرتحاناسىندا كٸشٸ عىلىمي قىزمەتكەرٸ رەتٸندە ٸسكە اسىردى.
قازٸر ج. جيەمباەۆ اتىنداعى قازاق ٶسٸمدٸكتەردٸ قورعاۋ جەنە كارانتين عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ەنتومولوگييا زەرتحاناسىنىڭ كٸشٸ عىلىمي قىزمەتكەرٸ بولىپ جۇمىس ٸستەيدٸٷ ول "قازاقستاننىڭ وڭتٷستٸك-شىعىسى جاعدايىندا ۇۇا مەن ەنتوموفاگتار نەگٸزٸندە Tuta Absoluta – كارانتيندٸك نىسانعا قارسى بيولوگييالىق كٷرەس ەدٸستەرٸن جەتٸلدٸرۋ" جەنە "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا قاۋٸپتٸ, اسا قاۋٸپتٸ كارانتيندٸك زيياندى ورگانيزمدەردٸڭ تارالۋىن بولجاۋ ەدٸستەمەسٸن ەزٸرلەۋ" جوباسىمەن اينالىسۋدا.
ونىڭ ەرٸپتەستەرٸ ارنۇر عىلىمي ماتەريالداردى جيناۋ كەزٸندە تەورييالىق بٸلٸمٸ جاقسى ەكەنٸن كٶرسەتكەنٸن اتاپ ٶتەدٸ. ارنۇر ميرامۇلىن ٶز سالاسىندا قاجەتتٸ بٸلٸمٸ بار جەنە جاڭا اقپاراتتى تەز يگەرەتٸن جاقسى ٶرٸستٸ, ماقساتتى ادام رەتٸندە سيپاتتاۋعا بولادى.
دالالىق زەرتتەۋلەر بارىسىندا ول جاڭا پراكتيكالىق داعدىلارعا يە بولىپ, ٶزٸنٸڭ تەورييالىق بٸلٸمٸن بەكٸتتٸ. جاڭا بٸلٸم مەن داعدىلاردى الۋعا بەلسەندٸ ۇمتىلدى. ٶز جۇمىسىنا ايتىلعان سىنعا زەيٸندٸ جەنە قاجەتتٸ قورىتىندىلاردى دەر كەزٸندە جاسايدى. ارنۇر ٶز جۇمىسىن ورىنداۋ بارىسىندا تەجٸريبەلٸ قىزمەتكەرلەردٸڭ پٸكٸرٸنە قىزىعۋشىلىق تانىتتى, ال الىنعان قاجەتتٸ كونسۋلتاتسييالاردىڭ مەلٸمەتتەرٸن عىلىمي ماقالالار جازۋ كەزٸندە پايدالاندى.
دوكتورلىق ديسسەرتاتسيياسىنىڭ تاقىرىبى "وڭتٷستٸك-شىعىس قازاقستاننىڭ تاۋ ەكوجٷيەسٸنٸڭ جارتىلاي قاتتىقاناتتىلارى (Heteroptera) (فاۋنا, بيولوگييا, ەكولوگييا جەنە پراكتيكالىق ماڭىزى)".
ول جاقسى ماتەريال جينادى جەنە جارتىلاي قاتتىقاناتتىلاردىڭ بيولوگيياسىن, ەكولوگيياسىن زەرتتەدٸ. ارنۇر ميرامۇلى كەنجەعاليەۆ - 43 عىلىمي ەڭبەكتٸڭ اۆتورى جەنە بٸرلەسكەن اۆتورى, ونىڭ ٸشٸندە 2 پايدالى مودەلگە پاتەنت, 2 اۆتورلىق كۋەلٸك, 1 كٸتاپ, يمپاكت-فاكتورى بار 4 شەتەلدٸك ماقالا جۋرنالعا (Scopus-قا ەنگەن) ماقالاسى شىققان.
