– Bala mektepte 6 saǵat bolady. Qalǵan ýaqytty mektepten tys jerde ótkizedi. Kóptegen ata-analar balasyna birdeńe bolyp qalsa boldy, birden muǵalimdi kinálap shyǵa keledi. Muǵalimge jazyqsyz jala japqan talai ata-anany kórdim. Ustazdyń eń basty mindeti – bilim berý. Osyny túsinseńizder eken. Qazir kóptegen ata-analar óz balalarynyń ne istep júrgenderin bilmeidi. Mysaly, jaqynda ǵana, naqtyraq aitsam, jeltoqsan aiynda qalada 10 qyz tóbelesti. Eki tarap bolyp. Biz osy máseleni qarap edik, eń sońy ata-analar óz qyzdaryn qorǵap, bizge kiná artyp shyǵa keldi. Biz olardan qyzdaryńyzdyn mektepten tys ýaqytta ne istep júrgenin bilesizder me dep surap edik, kóbisi bilmeitin bolyp shyqty. Biri úiirmege ketti, endi biri qurbysyna ketti dese, bireýleri bilmeimin dep jaýap berdi. Qyzdar tóbelesip júr!.. Bul óte ókinishti...
Kóptegen ata-analar balalarynyń kózinshe úide bolsyn, otyrystarda bolsyn, spirttik ishimdikter iship, aýzyna kelgenin aityp, boqtap jatady. Muny kórgen bala qandai kúide bolady?
Qyzǵa qyryq úiden tiym salý kerek qoi. Mektep qabyrǵasynda júrip-aq júkti bolyp úlgeretin 16-17 jasar qyzdar kezdesip jatady. Túbinde, bunyń obaly – ata-anaǵa. Ata-ana óz qyzdaryn qatań qadaǵalaý kerek. Qyzynyń tárbiesine jaýapsyzdyq tanytpaǵany jón. Kóptegen ata-analar balalarynyń kózinshe úide bolsyn, otyrystarda bolsyn, spirttik ishimdikter iship, aýzyna kelgenin aityp, boqtap jatady. Muny kórgen bala qandai kúide bolady? – dedi.
Kóptegen ata-analar túrli merekelerde balasynyń synyp jetekshilerine, kei muǵalimderine – koniak, bir qorap shokolad syndy «syilyqtaryn» berip, almasyna qoimaidy. Ony muǵalim alady. Mine, osydan keiin túrli áńgimeler kóbeiip ketedi.
Jáne taǵy bir másele, qazir mektep ustazdarynyń abyroiy kúrt túsip ketti. Al, onyń abyroiynyń túsýine – ata-analar kináli. Sebebi, kóptegen ata-analar túrli merekelerde balasynyń synyp jetekshilerine, kei muǵalimderine – koniak, bir qorap shokolad syndy «syilyqtaryn» berip, almasyna qoimaidy. Ony muǵalim alady. Mine, osydan keiin túrli áńgimeler kóbeiip ketedi. Dál qazir ata-analar komitetiniń tóraǵalary otyr ǵoi. Osy sátti paidalanyp, taǵy bir nárseni aitqym kelip otyr: mektepte aqsha jinaýǵa bolmaidy! Sizderdiń aqshalaryńyz bizge kerek emes. Úkimet bizge aqsha bóledi, biz sol aqshaǵa mektepke parta, shkaf, perde, gúl sekildi qajet dúnielerdi alamyz. Oqýshylardan aqsha jinap, mektepke múlik alýǵa bolmaidy. Mektepter ata-analardan aqsha jinai almaidy. Eger Úkimetten bólingen aqsha jetpei, mektepter qinalyp jatsa, onda demeýshi izdep, kásipkerlerden kómek suraityn bolamyz, – dep Janat Arysbekqyzy kóptegen máseleniń betin ashty.
Rasynda ustazdyń mindeti – oqýshyǵa bilim berý emes pe? Aǵylshyndarda mynandai sóz bar eken: «Sen eń birinshi balańdy emes, ózińdi tárbiele. Sebebi, balań báribir de óziń sekildi bolyp ósedi». Endeshe, qurmetti ata-analar! Qalalyq bilim bóliminiń basshysy bekerge ata-analarǵa ótinish aityp jatqan joq. Óz tárbieńizge, óz balańyzdyń tárbiesine jaýapkershilik tanytsańyz, nur ústine nur bolar edi.
Abylai SMATÝLLAULY
Derekkózi: rgmedia.kz
