Jalpyulttyq sosıal-demokratıalyq partıa (JSDP) elordada jańartylǵan Ata Zań normalaryn agrarlyq ekonomıka sektoryna tıimdi etýge arnalǵan saraptamalyq kezdesý ótkizdi, dep habarlaıdy Dala News.
Talqylaýdyń negizgi taqyryby — qabyldanǵan konstıtýsıalyq ózgerister aıasynda jer úlesi ıeleriniń quqyqtaryn qorǵaý jáne jeke qosalqy sharýashylyqtardyń (JQSH) quqyqtyq mártebesi tóńireginde boldy.
İs-sharany JSDP tóraǵasy, QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Ashat Rahymjanov ashyp, jańa Konstıtýsıanyń qabyldanýyna baılanysty partıanyń baǵdarlamalyq málimdemesin jasady. Respýblıkalyq referendýmnyń resmı qorytyndylaryn (qatysý — 73,12%, qoldaý — 87,15%) baǵalaı otyryp, el azamattardyń senimi men saıası kúshterge buryn-sońdy bolmaǵan erekshe jaǵdaıdaǵy tarıhı jaýapkershilik júkteıtinin atap ótti.
«Referendým nátıjesi, márege jetý emes, bul endi barlyǵynyń bastaý núktesi bolyp otyr. Biz jańartylǵan Konstıtýsıanyń árbir árpi naqty jumys isteıtin zańǵa aınalýy tıis bolatyn kezeńge qadam basyp otyrmyz. Erekshe atap aıtatyny, Konstıtýsıadaǵy 8-bap endigi kezekte jer men jer qoınaýy halyqqa tıesili ekenin bekitedi bir jola shegendedi. Bul bizdiń basty baǵdarymyz. Biz úshin, sosıal-demokrattar úshin, bul quqyqtyq qorǵan árbir otbasy úshin erekshe mańyzdy. JSDP fraksıasy shartty jer úlesteri máseleleri boıynsha zań jobasyna bastamashylardyń biri bolyp, Jer kodeksiniń 79 jáne 101-baptarynda jerdi kepilge qoıý kezinde JSHS-lardyń óktemdigin shekteıtin túzetýler engizdi. Bul halyqtyń ulttyq baılyqqa degen Konstıtýsıalyq quqyǵyn tikeleı júzege asyrady», — dedi Ashat Rahımjanov.
Daýys berý qorytyndysynyń saıası mańyzy men bul úderistegi óńirlerdiń rólin JSDP tóraǵasynyń orynbasary Tazabek Sámbetbaı atap ótti. Onyń aıtýynsha, referendým nátıjeleri partıanyń búkil el boıynsha ózgeristerge degen jalpyulttyq suranystyn rastady.
«Referendým qorytyndysy kórsetkendeı halyq sanaly túrde ózderiniń jańa quqyqtyq jaǵdaılaryn tańdaǵanyn kórsetti. Bul Konstıtýsıanyń 1-babynda naqty kórsetilgen. “Áleýmettik memleket” tujyrymdamasynyń mańyzdylyǵyn Almatydan bastap eń shalǵaı aýdandaraǵy azamattardyń sezinip, ózderiniń joǵary belsendilik kórsetkenin baıqadyq. Mundaı qatysý deńgeıi — halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan júıeli ózgeristerge berilgen qýatty mandat», — dep atap ótti Tazabek Sámbetbaı.
Kezdesýdiń praktıkalyq bóliminde jer úlesterin bólý máselesiniń kópjyldyq problemasyna erekshe nazar aýdaryldy. Paı ıeleriniń quqyqtaryn qorǵaýǵa mamandanǵan JSDP Ortalyq apparatynyń jetekshisi Maksut Nasıbýlov jańa quqyqtyq jaǵdaı eski jer daýlaryn sheshýge jańasha múmkindik beretinin aıtty.
«Ádiletti Qazaqstan tujyrymdamasy myńdaǵan aýyl turǵyndarynyń quqyqtaryn qalpyna keltirmeı júzege aspaıdy. Konstıtýsıanyń 29-babynyń jańa redaksıasy menshik quqyǵyn ımperatıvtik norma retinde bekitti, biz muny paı ıelerin qorǵaýda paıdalanamyz. “JSHS týraly” zańǵa (46, 48-baptar) úlesti bólip berý máselesi boıynsha bolatyn jınalysty 1 aı ishinde shaqyrýdy mindetteıtin túzetýler engizildi. Bul Konstıtýsıa preambýlasynda kórsetilgen “Zań jáne tártip” qaǵıdatyn qamtamasyz etedi. Sonymen qatar, aýyl turǵyndarynyń salymdaryn ınflásıadan qorǵaý úshin jarǵylyq kapıtaldy ár 3 jyl saıyn mindetti túrde qaıta baǵalaýdy usynamyz», — dedi Maksut Nasıbýlov.
Azyq-túlik qaýipsizdigi jáne aýyl aýmaqtarynyń ómirsheńdigi máselelerin JSDP-nyń Astanalyq fılıalynyń tóraǵasy Talǵat Omarov kóterdi. Onyń pikirinshe, búgingi tańda áleýmettik turaqtylyqtyń negizi retinde jeke qosalqy sharýashylyqtar (JQSH) erekshe konstıtýsıalyq nazardy qajet etedi.
«JQSH aýyl sharýashylyǵy óniminiń 50%-yna deıin óndiredi, biraq áli kúnge deıin “kóleńkeli aımaqta” qalyp otyr. Biz bastamashylyq etip otyrǵan jeke qosalqy sharýashylyqtar (JQSH) týraly zań jobasy Konstıtýsıanyń jergilikti ózin-ózi basqarýǵa qatysty 88 jáne 91-baptarymen tolyq úılesedi. Biz jaıylymdar men shabyndyqtardy basqarý fýnksıalaryn tikeleı jergilikti qaýymdastyqtarǵa (keńesterge) berýdi usynamyz. Bizdiń maqsatymyz — aýyl turǵyndarynyń resýrstarǵa tikeleı qol jetkizýin qamtamasyz etý. Óıtkeni áleýmettik ádilettilik óz jerinde adal eńbek etip tabys tabý múmkindiginen bastalady», - dep atap ótti Talǵat Omarov.
Talqylaý barysynda sarapshylar men agrarlyq sektor ókilderi parlamenttiń kásibı birpalataly júıesine kóshý jáne Halyq keńesin qurý aýyl turǵyndarynyń qajettilikteri boıynsha sheshim qabyldaý ortalyqtaryna tez ári tıimdi jetkizýge múmkindik beredi degen ortaq pikirge keldi. JSDP referendýmda naqtylanǵan, halyqtyń erkin iske asyrýdyń negizgi baqylaýshysy rólin óz moınyna alady.
