Freedom Inside '26

"Ydys-aiaqty shaǵyp, oryndyqty talqandaǵan". Nazarbaev Mashkevichti qalai sabasyna túsirdi

"Ydys-aiaqty shaǵyp, oryndyqty talqandaǵan". Nazarbaev Mashkevichti qalai sabasyna túsirdi

Jaqiianov ony Maisheke deidi. Al oligarhtardyń arasyna ol Sasha degen atpen sińisken. Siz men biz úshin ol qazaq jeriniń qoinaýyndaǵy en bailyqty sarqa taýysyp jatqan sarań bai.


Kúni keshe London soty ENRC-diń ústinen osydan 10 jyl buryn qozǵalǵan qylmystyq isti dáiek pen dáleldiń tapshylyǵyna bailanysty toqtatty.


On jyl boiy Mashkevichtiń júikesin júndei tútken atyshýly is oligrahtyń triýmfymen támamdaldy. Istiń barysyn baqylap otyrǵan Dala Inside telegram arnasy Jańa Qazaqstan úshin Maishekeniń mysyn basý ońai bolmaidy dep topshylaidy.


Aǵylshyn jýrnalisi Tom Berdjestiń "Kleptopia: How Dirty Money Is Conquering the World" atty eńbeginde Nazarbaev pen atyshýly «trionyń» (Mashkevich, Shodiev jáne Ibragimov) arasyndaǵy el esti bermegen oǵashtaý oqiǵa sóz bolady.


Qazaqstan naryǵynda sirek taralǵan kitaptyń nemis tilindegi nusqasyn Germaniiadan arnaiy aldyrǵan Dala Inside arnasy osy oqiǵany arna oqyrmanymen bóliskendi jón kórdi.


2005 jyly milliard taza tabys tapqan Mashkevich Forbes-tiń tizimine enip, masattanyp júredi. Qazaqstan ekonomikasynyń 40 paiyzyn ýysynda ustaǵan «trio» mundai múmkindik bergeni úshin Nazarbaevqa qaryzdar-tyn.

Maishekeniń partneri Patoh Shodiev eks-prezidenttiń minezine qanyq. 1995 jyly Ábishuly semiasymen Frantsiianyń Riverasyna sapar shegip, ózbek oligarhyn ózimen birge ertip alady.


Ol jaqta bulardy Pacholli esimdi biznesmen kútip alyp, Monakonyń irgesindegi meiramhanaǵa bastap barady. LE PIRATE  deitin restorannyń usqyny Nazarbaevqa á degennen-aq unamai, tuńǵyshtyń qabaǵy kirtie qalady. Shodiev joǵary shyǵýǵa qaimyǵyp, kireberiske jaiǵasady.


Alqam-salqam kiingen daiashylar ústel jaia bastaǵanda Nazarbaevtyń taǵaty taýsylyp, túrmeniń ydys-aiaǵyna uqsas tárelkeniń birin jerge tars etkizedi.


Odan keiin taǵy bir tárelkeni kúl-parsha qylady. "Bizdi qaida ertip keldiń?", – dep álgindegi Pachollidiń jaǵasyna jarmasady. "Bir ashýyńdy ber...", – degen Sara Alpysqyzy jylamsyrap otalyp alǵan kúieýin sabyrǵa shaqyrýǵa tyrysady.


"Otpýskiniń qadiri qashty-aý" degen Ábishuly áieline baǵynsyn ba, álgi jerdegi oryndyqtyń birin tik kóterip, janyp turǵan otqa tastap jiberedi.


Artynsha taǵy bir oryndyqtyń qolyn qol, butyn but qylady. Odan soń taǵy bir oryndyqtyń talqanyn shyǵarady... Osy mezette áredikte turǵan restoran qojaiyny «tuńǵyshtyń» áreketin qaitalap, oryndyqtyń birin otqa laqtyrady.


Ekeýlep júrip ústel basyndaǵy oryndyq ataýlyny taýysyp, otqa tastap tynady.


Nazarbaevtyń mundai minezi baryn bilmegen Shodievtyń qol-aiaǵynan jan kete jazdaidy. Kózi atyzdai bolǵan oligarhtyń reaktsiiasyn baǵyp turǵan Nazarbaev osy sátte qarqyldap kúlip jiberedi. Oǵan restoran qojaiyny men álginde ǵana sóz estigen Pacholli qosylyp, meiramhanany basyna kóteredi.

"Munyń bári ázil, kúlki úshin jasalǵan edi. Restoran áý bastan soǵan beiimdelgen. Bu jerge kelgende ydys-aiaqty talqandap, oryndyqty otqa tastap, stressti shyǵarasyń...", – deidi Nazarbaev oligarhtyń arqasynan qaǵyp.


Shodiev sol otpýskini umytpastai bolady.


Munyń astarynda "menimen oinasańdar tárelke sekildi talqandaryńdy shyǵaryp, oryndyq sekildi otqa tastaimyn..." degen messedj jatqan edi.


Shodiev muny birden túsinedi, elge orala sala, Mashkevichpen júzdesip, bolǵan jaidy málim etedi. «Nazarbaevty úleske» kirgizý úrdisi osy kezden bastalǵan desedi...


Mashkevichtiń áigili Atatúriktiń  «Saravona» iahtasyn jalǵa alyp, jyn-oinaq uiymdastyrǵany DALA INSIDE-tiń hat qorjynynda jatyr.  Bul týraly arna aldaǵy ýaqytta aqparatta jariialaidy.  Dala Inside arnasyna jazylyp, insaid aqparattarmen tanysyp otyryńyz.