"ىدىس-اياقتى شاعىپ, ورىندىقتى تالقانداعان". نازارباەۆ ماشكەۆيچتٸ قالاي ساباسىنا تٷسٸردٸ

"ىدىس-اياقتى شاعىپ, ورىندىقتى تالقانداعان". نازارباەۆ ماشكەۆيچتٸ قالاي ساباسىنا تٷسٸردٸ

جاقييانوۆ ونى مايشەكە دەيدٸ. ال وليگارحتاردىڭ اراسىنا ول ساشا دەگەن اتپەن سٸڭٸسكەن. سٸز مەن بٸز ٷشٸن ول قازاق جەرٸنٸڭ قويناۋىنداعى ەن بايلىقتى سارقا تاۋىسىپ جاتقان ساراڭ باي.


كٷنٸ كەشە لوندون سوتى ENRC-دٸڭ ٷستٸنەن وسىدان 10 جىل بۇرىن قوزعالعان قىلمىستىق ٸستٸ دەيەك پەن دەلەلدٸڭ تاپشىلىعىنا بايلانىستى توقتاتتى.


ون جىل بويى ماشكەۆيچتٸڭ جٷيكەسٸن جٷندەي تٷتكەن اتىشۋلى ٸس وليگراحتىڭ تريۋمفىمەن تەمامدالدى. ٸستٸڭ بارىسىن باقىلاپ وتىرعان Dala Inside تەلەگرام ارناسى جاڭا قازاقستان ٷشٸن مايشەكەنٸڭ مىسىن باسۋ وڭاي بولمايدى دەپ توپشىلايدى.


اعىلشىن جۋرناليسٸ توم بەردجەستٸڭ "Kleptopia: How Dirty Money Is Conquering the World" اتتى ەڭبەگٸندە نازارباەۆ پەن اتىشۋلى «تريونىڭ» (ماشكەۆيچ, شوديەۆ جەنە يبراگيموۆ) اراسىنداعى ەل ەستي بەرمەگەن وعاشتاۋ وقيعا سٶز بولادى.


قازاقستان نارىعىندا سيرەك تارالعان كٸتاپتىڭ نەمٸس تٸلٸندەگٸ نۇسقاسىن گەرمانييادان ارنايى الدىرعان Dala Inside ارناسى وسى وقيعانى ارنا وقىرمانىمەن بٶلٸسكەندٸ جٶن كٶردٸ.


2005 جىلى ميلليارد تازا تابىس تاپقان ماشكەۆيچ Forbes-تٸڭ تٸزٸمٸنە ەنٸپ, ماساتتانىپ جٷرەدٸ. قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ 40 پايىزىن ۋىسىندا ۇستاعان «تريو» مۇنداي مٷمكٸندٸك بەرگەنٸ ٷشٸن نازارباەۆقا قارىزدار-تىن.

مايشەكەنٸڭ پارتنەرٸ پاتوح شوديەۆ ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ مٸنەزٸنە قانىق. 1995 جىلى ەبٸشۇلى سەمياسىمەن فرانتسييانىڭ ريۆەراسىنا ساپار شەگٸپ, ٶزبەك وليگارحىن ٶزٸمەن بٸرگە ەرتٸپ الادى.


ول جاقتا بۇلاردى پاچوللي ەسٸمدٸ بيزنەسمەن كٷتٸپ الىپ, موناكونىڭ ٸرگەسٸندەگٸ مەيرامحاناعا باستاپ بارادى. LE PIRATE  دەيتٸن رەستوراننىڭ ۇسقىنى نازارباەۆقا ە دەگەننەن-اق ۇناماي, تۇڭعىشتىڭ قاباعى كٸرتيە قالادى. شوديەۆ جوعارى شىعۋعا قايمىعىپ, كٸرەبەرٸسكە جايعاسادى.


القام-سالقام كيٸنگەن داياشىلار ٷستەل جايا باستاعاندا نازارباەۆتىڭ تاعاتى تاۋسىلىپ, تٷرمەنٸڭ ىدىس-اياعىنا ۇقساس تەرەلكەنٸڭ بٸرٸن جەرگە تارس ەتكٸزەدٸ.


ودان كەيٸن تاعى بٸر تەرەلكەنٸ كٷل-پارشا قىلادى. "بٸزدٸ قايدا ەرتٸپ كەلدٸڭ?", – دەپ ەلگٸندەگٸ پاچولليدٸڭ جاعاسىنا جارماسادى. "بٸر اشۋىڭدى بەر...", – دەگەن سارا الپىسقىزى جىلامسىراپ وتالىپ العان كٷيەۋٸن سابىرعا شاقىرۋعا تىرىسادى.


"وتپۋسكٸنٸڭ قادٸرٸ قاشتى-اۋ" دەگەن ەبٸشۇلى ەيەلٸنە باعىنسىن با, ەلگٸ جەردەگٸ ورىندىقتىڭ بٸرٸن تٸك كٶتەرٸپ, جانىپ تۇرعان وتقا تاستاپ جٸبەرەدٸ.


ارتىنشا تاعى بٸر ورىندىقتىڭ قولىن قول, بۇتىن بۇت قىلادى. ودان سوڭ تاعى بٸر ورىندىقتىڭ تالقانىن شىعارادى... وسى مەزەتتە ەرەدٸكتە تۇرعان رەستوران قوجايىنى «تۇڭعىشتىڭ» ەرەكەتٸن قايتالاپ, ورىندىقتىڭ بٸرٸن وتقا لاقتىرادى.


ەكەۋلەپ جٷرٸپ ٷستەل باسىنداعى ورىندىق اتاۋلىنى تاۋىسىپ, وتقا تاستاپ تىنادى.


نازارباەۆتىڭ مۇنداي مٸنەزٸ بارىن بٸلمەگەن شوديەۆتىڭ قول-اياعىنان جان كەتە جازدايدى. كٶزٸ اتىزداي بولعان وليگارحتىڭ رەاكتسيياسىن باعىپ تۇرعان نازارباەۆ وسى سەتتە قارقىلداپ كٷلٸپ جٸبەرەدٸ. وعان رەستوران قوجايىنى مەن ەلگٸندە عانا سٶز ەستٸگەن پاچوللي قوسىلىپ, مەيرامحانانى باسىنا كٶتەرەدٸ.

"مۇنىڭ بەرٸ ەزٸل, كٷلكٸ ٷشٸن جاسالعان ەدٸ. رەستوران ەۋ باستان سوعان بەيٸمدەلگەن. بۇ جەرگە كەلگەندە ىدىس-اياقتى تالقانداپ, ورىندىقتى وتقا تاستاپ, سترەسستٸ شىعاراسىڭ...", – دەيدٸ نازارباەۆ وليگارحتىڭ ارقاسىنان قاعىپ.


شوديەۆ سول وتپۋسكٸنٸ ۇمىتپاستاي بولادى.


مۇنىڭ استارىندا "مەنٸمەن ويناساڭدار تەرەلكە سەكٸلدٸ تالقاندارىڭدى شىعارىپ, ورىندىق سەكٸلدٸ وتقا تاستايمىن..." دەگەن مەسسەدج جاتقان ەدٸ.


شوديەۆ مۇنى بٸردەن تٷسٸنەدٸ, ەلگە ورالا سالا, ماشكەۆيچپەن جٷزدەسٸپ, بولعان جايدى مەلٸم ەتەدٸ. «نازارباەۆتى ٷلەسكە» كٸرگٸزۋ ٷردٸسٸ وسى كەزدەن باستالعان دەسەدٸ...


ماشكەۆيچتٸڭ ەيگٸلٸ اتاتٷرٸكتٸڭ  «ساراۆونا» ياحتاسىن جالعا الىپ, جىن-ويناق ۇيىمداستىرعانى DALA INSIDE-تٸڭ حات قورجىنىندا جاتىر.  بۇل تۋرالى ارنا الداعى ۋاقىتتا اقپاراتتا جارييالايدى.  Dala Inside ارناسىنا جازىلىپ, ينسايد اقپاراتتارمەن تانىسىپ وتىرىڭىز.