2024 jyly respýblikalyq biýdjet tapshylyǵy 3,6 trln teńgeni, al munai túsimderimen bailanysty emes tapshylyq mólsheri 10,8 trln teńgeden asty. Bul máselege Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev "Vremia" basylymyndaǵy "Logika reform 2.0: V farvatere epohi" atty maqalasynda keńinen toqtalǵan, dep jazady Dalanews.kz.
Onyń aitýynsha, elimizde biýdjettiń shyǵystary salyq túsimderinen eki ese artyq. Bul rette ol Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń fiskaldyq jáne monetarlyq saiasatty keshendi túrde qarastyryp, oǵan ózara úilesimdiligi men sáikestigi turǵysynda baiyppen kelý kerektigi týraly aitqanyn eske salady.
"Bul arada da mańyzdy baǵyttardyń biri – biýdjettiń kiris bóligin halyq pen bizneske artyq júk salmai ulǵaitý. Bul, bir jaǵynan, salyq salý bazasyn keńeitýge jáne ekinshi jaǵynan salyqtyq is júrgizý tiimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan ári durys oilastyrylǵan kúrdeli salyq reformasyn qajet etedi. Onda da osynyń barlyǵy ekonomikalyq belsendilikti jáne investitsiialardyń kelýin yntalandyrý úshin teńgerimdi jaǵdaidy saqtai otyryp jasaý kerek", - deidi Máýlen Áshimbaev óz maqalasynda.
Senat tóraǵasy osy jaǵynan alǵanda, bizdi alda kúrmeýi kúrdeli, biraq asa qajet salyq reformasy kútip turǵanyn erekshe atap ótedi.
"Bizdi qiyn, biraq asa qajetti salyq reformasy kútip tur jáne eń basty mindet – Memleket basshysy atap ótkendei, barlyq taraptar úshin ońtaily sheshimderdi ázirlei otyryp, oǵan teńgerimdi túrde qaraý kerek", - deidi Áshimbaev.
Sondai-aq, maqalada ekonomikalyq teńgerimdi qalyptastyrýda biýdjettiń shyǵys bóligin ońtailandyrý mańyzdy ról atqaratyny da basa aitylady. Resýrstardy tiimdi qaita bólý, memlekettik shyǵystardy baqylaý jáne olardyń basymdyǵyn aiqyndaý, spikerdiń pikirinshe, biýdjet tapshylyǵyn qysqartýǵa jáne qarjy júiesiniń turaqtylyǵyn arttyrýǵa múmkindik beredi.
"Teńgerimdi biýdjet infliatsiiany baqylaýdyń mańyzdy quraly bolyp tabylady. Tapshylyqty azaitý aqsha-nesie saiasatyna qysymdy tómendetedi jáne paiyzdyq mólsherlemelerdi birtindep tómendetýde mańyzdy ról atqarady. Bul óz kezeginde biznestiń naryq jaǵdaiynda uzaq aqshaǵa qol jetkizýine jol ashyp, nesie resýrstarynyń arzandaýyna áser etedi. Osylaisha, fiskaldyq jáne monetarlyq saiasat arasyndaǵy tiimdi ózara is-qimyldy qurý mańyzdy strategiialyq maqsat bolyp tabylady", – delingen maqalada.
Olardy úndestirý ekonomikanyń ósimi úshin qolaily jaǵdailardy qamtamasyz etýge jáne memlekettiń ekonomikalyq saiasatyna degen senimdi arttyrýǵa múmkindik beredi, dep sózin qorytyndylaidy Áshimbaev.
Aita ketsek, buǵan deiin Ulttyq ekonomika ministrligi QQS mólsherlemelerin saralaýdyń kelesi tetigin usynǵan bolatyn:
- jalpyǵa birdei belgilengen 16 % QQS mólsherlemesin belgileý;
- birneshe salalar úshin 10 % kóleminde aralyq mólsherleme belgileý;
- aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshilerdi QQS-tan tolyqtai bosatý.
